III SA/Gd 554/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor sądowy WSA Adam Osik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/3987/24 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oddala skargę. Decyzją z dnia 17 lipca 2024 r. nr SO.I.5431.795.2024, Starosta Kwidzyński - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a." oraz 18 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.), cofnął M. K. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii A, B, B+E. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 26 lutego 2024 r. do Starosty Kwidzyńskiego wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 21 lutego 2024 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami M. K. w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 22 kwietnia 2023 r. do 18 lutego 2024 r. Decyzją z dnia 14 maja 2024 r. nr SO.I.5430.450.2024 M. K. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy tj. kategorii A, B, B+E. Organ wskazał, że strona obecnie posiada prawo jazdy kategorii AM, Al, A2, A, B, B+E, nr [...] wydane w dniu 2 lutego 2017 r. przez Transportstyrelsen (Szwecja). Organ wyjaśnił, że w związku z tym, iż M. K. nie poddał się egzaminowi kontrolnemu, któremu należało poddać się bezzwłocznie, w dniu 26 czerwca 2024 r. wszczęto wobec strony postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na wszczęte postępowanie, strona za pośrednictwem krajowego operatora pocztowego złożyła wniosek o jego umorzenie i wskazała, że nie jest już zameldowana w Polsce pod adresem: [...] K., ul. [...] (podała adres do korespondencji: [...] K., Ł. [...]) oraz poinformowała o zameldowaniu pod adresem: Szwecja, [...] V. Zdaniem strony, za punkty karne nie może być zatrzymane szwedzkie prawo jazdy, gdyż podlega ono szwedzkiej jurysdykcji. Starosta Kwidzyński wyjaśnił, że zgodnie z § 7 ust. 4 rozporządzenia z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1897), w przypadku kierowców niemających miejsca stałego zamieszkania na terytorium RP wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, kieruje komendant wojewódzkiej Policji właściwy dla miejsca popełnienia ostatniego z naruszeń skutkujących przekroczeniem 24 punktów przypisanych za naruszenie. W przypadku strony ostatnim miejscem naruszenia przepisów ruchu drogowego był obszar wiejski K., który jest położony na terenie powiatu kwidzyńskiego. Organ wskazał, że nie znalazł podstaw prawnych do umorzenia postępowania. Starosta Kwidzyński zaznaczył, że strona powinna obowiązek, który na nią nałożono wykonać w najbliższym możliwym terminie. Uwzględniając upływ czasu od daty wydania ww. decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, organ stwierdził, że strona nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/3987/24 utrzymało w mocy decyzję Starosty Kwidzyńskiego. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył przepisy mające w niej zastosowanie. Następnie organ wskazał, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja organu I instancji z dnia 14 maja 2024 r. nr SO.1.5430.450.2024 w sprawie skierowania M. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ wskazał, że skarżący nie wniósł odwołania od ww. decyzji organu I instancji i w dniu 31 maja 2025 r. uzyskała ona walor ostateczności. Ponadto organ ustalił, że do dnia rozpoznania sprawy skarżący nie przystąpił do egzaminu kontrolnego i nie podjął żadnych czynności mających na celu wywiązanie się z obowiązku wynikającego z ww. decyzji. W związku z tym, zarzuty przywołane w odwołaniu w tym zakresie, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku podkreśliło, że ustalony w sprawie stan faktyczny jest jednoznaczny i potwierdza, że w okresie nieprzekraczającym 1 roku skarżący uzyskał łącznie 25 punktów przyznawanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a więc przekroczył liczbę 24 takich punktów - został, więc skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, któremu jednak się nie poddał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu odwoławczego M. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, a ponadto wyprowadzenie z niego wniosków nielogicznych i sprzecznych z doświadczeniem życiowym; - przyjęcie przez organ II instancji, wbrew zaświadczeniu z Transportstyrelsen z dnia 10 marca 2025 r., iż należy cofnąć uprawnienia skarżącemu do kierowania pojazdami, a tym samym utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy z rzeczonego dokumentu wynika, wprost, iż prawo jazdy wydane M. K. jest ważne, a co za tym idzie posiada on uprawnienia do kierowania pojazdami, zaś jedynym władnym organem do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi jest szwedzki organ Transportstyrelsen, bowiem ów organ wydał rzeczony dokument i to on jest władny do orzeczenia w zakresie cofnięcia uprawnień; - przyjęcie przez organ II instancji w ślad za Starostą Kwidzyńskim, że sprawa dotycząca cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi M. K. podlega pod jurysdykcję polską, w sytuacji, w której posiada on, tylko i wyłącznie szwedzkie prawo jazdy, co wiąże się wprost z tym, że na stałe mieszka w Szwecji, co w kontekście utrzymania w mocy decyzji w zakresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest nielogiczne i sprzeczne z doświadczeniem życiowym; b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia przez organ II instancji, które dowody uznał za wiarygodne, a którym dowodom odmówił wiarygodności, jak również nie wskazał w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej nie wyjaśnił; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 18 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych ustaw, poprzez błędne jego zastosowanie i cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami M. R. w związku z niepoddaniem się kontrolnym badaniom sprawdzającym kwalifikacje, zgodnie z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji, podczas gdy uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami zostały wydane przez szwedzki organ Transportstyrelsen i to właśnie ten organ jest władny do sprawdzenia jego kwalifikacji do kierowania pojazdami, a jak wynika z zaświadczenia z dnia 10 marca 2025 r. ów organ stwierdził, że M. K. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami, tym samym wydając mu ówcześnie zatrzymane prawo jazdy, zaś niniejsza okoliczność wskazuje na nieważność decyzji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.; b) z daleko posuniętej ostrożności procesowej, art. 18 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych ustaw, poprzez błędną jego wykładnię i cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami skarżącemu, w sytuacji, w której na stałe mieszka on w Szwecji, co uniemożliwiło mu bezzwłoczne przystąpienie do egzaminu i niewskazanie tym samym przez organ konkretnego terminu na wykonanie rzeczonego obowiązku, zaś samo pojęcie bezzwłocznie jest pojęciem nieostrym, niedookreślonym, co winno skutkować zakreśleniem ww. terminu przez organ. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie są uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Norma art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowi, że jeżeli prawo jazdy zostało wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska i kierujący pojazdem nie ma miejsca zamieszkania na jej terytorium, prawo jazdy przekazuje się niezwłocznie staroście właściwemu ze względu na miejsce naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym. Starosta niezwłocznie przekazuje zatrzymane prawo jazdy do właściwego organu państwa, w którym zostało ono wydane. Przepis ten wyłącza, w przypadku w nim wskazanym możliwość zatrzymania prawa jazdy. Nie wyłącza natomiast możliwości cofnięcia uprawnień kierowcy posiadającego zagraniczne prawo jazdy w sytuacji ziszczenia się wskazanych w tym przepisie warunków. Cofnięcie to dotyczy jedynie obszaru Państwa Polskiego i nie wywiera wpływu w kraju, który wydał skarżącemu prawo jazdy. Organ jest zobowiązany przez prawo do wydania rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w razie wystąpienia zdarzeń określonych w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. W tym znaczeniu decyzja ta ma charakter związany, to znaczy, że po stwierdzeniu wystąpienia danych okoliczności organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień i nie ma możliwości zastosowania uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b u.k.p. Kwestia skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego rozważana jest w odrębnym postępowaniu. Skarżący został skutecznie skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, zobowiązany był zatem do złożenia tego egzaminu niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji z dnia 14 maja 2024 r. Skarżący nie wzruszył w postępowaniu odwoławczym wydanej w tym przedmiocie decyzji z dnia 14 maja 2024 r. Pojęcie niezwłoczności nie zostało zdefiniowane, niemniej niepodjęcie czynności w celu zdania egzaminu przez okres 30 dni od uostatecznienia się decyzji z 14 maja 2024 r. uznać należy za wystarczające do stwierdzenia braku niezwłocznej realizacji nałożonego obowiązku. Do daty orzekania przez organ I instancji w niniejszej sprawie w dniu 17 lipca 2024 r. oraz przez organ II instancji w dniu 7 sierpnia 2025 r,. okres ten niewątpliwie minął. Skarżący nie podjął żadnych czynności w tym kierunku, nie poinformował także organu o przeszkodach w jego realizacji i ewentualnym przyszłym wyznaczonym terminie egzaminu. Podniesione w skardze zarzuty w tym zakresie nie zasługują zatem na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że ustawodawca jednoznacznie rozdzielił postępowanie w sprawie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji od postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień. W konsekwencji, w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a jeśli tak to czy decyzja taka jest ostateczna (nie została wyeliminowana z obrotu prawnego), a jeśli tak, to czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Ustalenia te są konieczne i wystarczające do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1794/15). Żadnych innych okoliczności organy nie biorą pod uwagę (takich jak np. sytuacja skarżącego, ilość punktów karnych i prawidłowość ich naliczenia, por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 września.2024 r. sygn. akt III SA/Łd 803/23). Skarżący nie przedstawił dokumentu wskazującego na uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu kontrolnego, a zatem organ był zobligowany do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i wydania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd po przeprowadzonej weryfikacji zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., ocenił, że jest ona zgodna z prawem. Zaznaczyć dodatkowo należy, że osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje prawo wniesienia skargi na tę czynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego, za pośrednictwem właściwego organu Policji. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Inny organ administracyjny w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (zob. wyroki WSA we Wrocławiu z 17 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 92/25, WSA w Łodzi z 13 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 74/25, wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r. sygn. I OSK 1013/10). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).