III SA/Gd 583/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 11 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 14 czerwca 2010 r. nr [...] nie stwierdził u Z. Ch. choroby zawodowej – pylicy płuc. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że Z. Ch. pracę zawodową rozpoczął jako murarz w 1968 r. W okresie od 16 października 1971 r. do 2 października 1972 r. pracował jako murarz w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w Ch.. W 1972 r. rozpoczął pracę w Morskim Porcie Handlowym w G. gdzie pracował do przejścia na emeryturę w 2005 r. Jedynie kilka miesięcy w 1979 r. pracował jako strażnik działu ochrony w Areszcie Śledczym w G.. W trakcie zatrudnia w "A" Sp. z o.o., podczas wykonywania obowiązków służbowych był narażony na działanie pyłów w stężeniach przekraczających wartość normatywów higienicznych NDS. W toku postępowania Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], a następnie Instytut Medycyny Pracy w Ł., działając jako jednostka drugiego stopnia, wydał orzeczenie nr [...]. Na podstawie badań wskazane jednostki medyczne zgodnie nie rozpoznały u strony choroby zawodowej. W tych okolicznościach Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Decyzją z dnia 9 grudnia 2009 r. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z wskazaniami organu odwoławczego pozyskano w sprawie opinie uzupełniające do orzeczeń lekarskich. W swoich pismach Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. wyjaśniły, że pylicę płuc rozpoznaje się na podstawie zdjęć RTG klatki piersiowej, gdyż tylko dla tego rodzaju badań została ustalona klasyfikacja, według Międzynarodowego Biura Pracy. Samo stwierdzenie obecności złogów pyłu w badaniu histopatologicznym nie jest tożsame z rozpoznaniem pylicy płuc. Tym samym jednostki podtrzymały swoje stanowisko o nierozpoznaniu choroby zawodowej. Mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej pylicy płuc, wymienionej w pozycji 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Z. Ch. odwołał się od tej decyzji wskazując, że w trakcie pracy zapylenie przekraczało 86 razy normę. Przedmiotową chorobę zdiagnozowano i potwierdzono w badaniach histopatologicznych przeprowadzonych przez Katedrę i Zakład Patomorfologii Akadami Medycznej w G.. Strona wnioskowała także o wykonanie kolejnego badania RTG klatki piersiowej. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 11 października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania i stwierdził, że opinie lekarskie jak i karty oceny narażenia zawodowego zostały sporządzone prawidłowo przez upoważnione jednostki. Wprawdzie strona pracowała w narażeniu na zapylenie, jednak orzeczenia lekarskie nie rozpoznały u niej wskazanej choroby zawodowej. Podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji sprzecznej z orzeczeniami lekarskim. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. Ch. kwestionował ustalenia faktyczne w sprawie. Zarzucił, że organ nie uwzględnił dokumentów wystawionych przez Zarząd Morskiego Portu S.A., a dotyczących grafiku pracy i wskazujących na szkodliwość warunków pracy. Do skargi załączył kopie pisma ZUS z dnia 5 listopada 2003 r. oraz kopie dokumentów z jego zakładu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. skarżący oświadczył, że był poddany operacji usunięcia węzłów chłonnych z powodu znajdujących się w nich złogów pyłów. Operujący chirurg powiedział, że powinno to dać podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej. Zdaniem skarżącego nie chciano wziąć pod uwagę jego historii choroby z Akademii Medycznej w G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest niezasadna. Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W § 2 rozporządzenie stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów. Jak słusznie podkreślił organ pierwszej instancji przepis § 11 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W konsekwencji należy uznać, że opinie medycznych jednostek orzeczniczych wydanych przed wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia zachowały aktualność. Zwłaszcza, że nowe rozporządzenie zawiera w poz. 15 wykazu chorób zawodowych taką samą treść jak wykaz chorób zawodowych obowiązujący w czasie wydawania orzeczeń lekarskich w sprawie. Sąd podkreśla, że pojęcie "choroby zawodowej" ma znaczenie normatywne, tzn. że za taką można uznać jedynie schorzenie określone w wykazie chorób zawodowych, i to po przeprowadzeniu określonego postępowania zakończonego wydaniem stosownej decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2007 r. II OSK 127/07, Lex nr 342633). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W niniejszej sprawie fakt przekroczenia norm zapylenia w miejscu pracy skarżącego nie był kwestionowany przez organy i medyczne jednostki orzecznicze. Orzeczenie lekarskie WOMP w G. nr [...] zostało wydane po przeprowadzeniu badań skarżącego i wykluczyło rozpoznanie choroby zawodowej. Lekarze rozpoznali u skarżącego schodzenia, które nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Jednostka wydająca orzeczenie dysponowała m.in. informacjami o leczeniu szpitalnym skarżącego w latach 2007 i 2008 oraz wynikami badań radiologicznych z kilku lat. Stwierdziła jednoznacznie, że badania obrazowe klatki piersiowej przeczą rozpoznaniu pylicy. Sama obecność złogów pyłu węglowego w węźle chłonnym i w miąższu płuc bez charakterystycznego obrazu radiologicznego płuc nie daje podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim nr KP [...] stwierdził jedynie, że wykonane badanie radiologiczne klatki piersiowej nie ujawniło zmian typowych dla pylicy. Opinie te zostały podtrzymane i uzupełnione przez jednostki w pismach z dnia 15 stycznia 2010 r. (IMP) i 11 marca 2010 r. (WOMP). Sąd nie dostrzegł we wskazanych opiniach błędów formalnych, sprzeczności czy też innych wad pozwalających na podważenie ich wiarygodności. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym chorób zawodowych przyjęto pogląd, że organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym przez upoważnione placówki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r. VII SA/Wa 2429/06, baza Lex nr 334113; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r. I SA/Wa 184/05, baza Lex nr 192632). Sąd w składzie orzekającym podziela ten pogląd i uznaje że jest aktualny w obecnym stanie prawnym. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie nie wykazały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a zatem organy inspekcji sanitarnej nie mogły orzec wbrew tym opiniom medycznym. Sąd natomiast nie ma kompetencji do merytorycznego kwestionowania wiedzy medycznej lekarzy orzeczników. Zarzuty skargi koncentrowały się na kwestii zebrania przez organ materiału dowodowego wykazującego narażenie skarżącego na czynniki szkodliwe w miejscu pracy. Sąd tych zarzutów nie podziela, gdyż organ zebrał wystarczający materiał dowodowy, który potwierdzał fakt pracy skarżącego w warunkach narażenia na pył. Należy nadmienić, że organ dysponował dokumentami z Akademii Medycznej w G. oraz z innych placówek medycznych, dotyczącymi stanu zdrowia skarżącego. Żaden z nich nie wskazywał na istnienie pylicy płuc u badanego. Wskazywały jedynie na odmę płucną i zmiany w węzłach chłonnych. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.