III SA/Gd 664/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-02-05
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, w sytuacji gdy słuszny interes strony nie może być postrzegany w sprzeczności z prawem, a samo żądanie odszkodowania jest niezasadne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że chociaż organ administracji przedstawił częściowo błędny wywód prawny, to rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji ostatecznie odpowiada prawu. Kluczowym zagadnieniem była ocena słusznego interesu strony, który nie może być sprzeczny z prawem. W sytuacji, gdy skarżącemu nie przysługuje żądane odszkodowanie z uwagi na treść przepisów prawa, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 154 k.p.a., nawet jeśli organ błędnie uznał niedopuszczalność drogi administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący K. Z. domagał się odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego, powołując się na art. 14 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP. Organy wojskowe konsekwentnie odmawiały przyznania odszkodowania, argumentując, że wypowiedzenie nastąpiło z inicjatywy żołnierza, a nie organu wojskowego, co wykluczało zastosowanie wspomnianego przepisu. Po licznych postępowaniach administracyjnych i sądowych, skarżący wystąpił z wnioskiem o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 154 k.p.a. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiając uchylenia lub zmiany decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dowódcy z dnia 8 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji oddala skargę.
K. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia 8 lutego 2013 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia lub zmiany w trybie art. 154 kpa ostatecznej decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. mocą której uchylono decyzję Komendanta Portu Wojennego z dnia 6 kwietnia 2007 r. odmawiającą wypłaty odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia i umorzono postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 stycznia 2003 r. K. Z. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. W decyzji tej wskazano, że zwolnienie następuje wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego oraz że zwolnienie nastąpi po upływie skróconego okresu wypowiedzenia z dniem 25 lutego 2003 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia przywołano art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 78 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55 ze zm.)
Wnioskiem z dnia 14 lutego 2007 r. skarżący wystąpił do Komendanta Portu Wojennego o wypłacenie mu przewidzianego w art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 76, poz. 804 ze zm.) dalej jako "ustawa o przebudowie i modernizacji technicznej (...)" jednorazowego odszkodowania z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia.
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2007 r. Nr [...] Komendant Portu Wojennego odmówił wypłaty odszkodowania. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 14 ust. 2 w/w ustawy odszkodowanie przysługuje jedynie w wypadku wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego dokonanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w przypadku skarżącego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Decyzją z dnia 24 maja 2007 r. Nr 111 Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 139 kpa uchylił decyzję Komendanta Portu Wojennego i odmówił wypłaty żądanego odszkodowania z powodu upływu terminu przedawnienia roszczenia pieniężnego. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 tej ustawy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat.
To ostatnie rozstrzygnięcie zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2007 r. o sygn. akt III SA/Gd 287/07. Jak wynika z uzasadnienia Sąd uznał, że do jednorazowego odszkodowania przewidzianego w ustawie o przebudowie i modernizacji technicznej (...) nie ma zastosowania art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W wyniku ponownego rozpoznania odwołania skarżącego Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia 18 lutego 2008 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Komendanta Portu Wojennego z dnia 6 kwietnia 2007 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej, bowiem żaden przepis prawa nie upoważniał organu wojskowego do rozstrzygnięcia decyzją administracyjną o uprawnieniach do odszkodowania wywodzonego z przepisów ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP, niezależnie od wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza czy też organ wojskowy". Organ wskazał również, że brak delegacji ustawowej do rozstrzygania w przedmiotowej sprawie decyzją administracyjną stanowi wadę prawną skutkującą nieważnością decyzji.
Decyzja z 18 lutego 2008 r. nie była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, gdyż skarżący nie wniósł skargi. O odszkodowanie przewidziane w ustawie o przebudowie i modernizacji technicznej (...) skarżący wystąpił do sądu powszechnego.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2009 r. o sygn. akt I C 387/08 Sąd Rejonowy w G. odrzucił pozew uznając niedopuszczalność drogi sądowej z art. 199 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego. Sąd ten stwierdził, że pomimo iż odszkodowanie przewidziane w art. 14 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej (...) nie jest uposażeniem w rozumieniu art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to jednak powinno być dochodzone na drodze administracyjnoprawnej. Uznał, że art. 199 1 kpc nie uniemożliwiał mu odrzucenia pozwu, albowiem decyzją z dnia 18 lutego 2008 r. organ przyjął jedynie, iż rozstrzygnięcie o przedmiotowym odszkodowaniu w drodze decyzji było niezasadne, nie stwierdził natomiast niewłaściwości organów wojskowych do orzekania w kwestii przedmiotowego odszkodowania w ogóle.
Wniesione od w/w postanowienia zażalenie skarżącego zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie o sygn. akt III Cz 2537/10.
W następstwie orzeczenia Sądu Rejonowego w G. skarżący w dniu 22 stycznia 2009 r. wniósł skargę na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r. o sygn. akt III SA/Gd 96/09 tut. Sąd po uprzedniej odmowie przywrócenia terminu orzekł o jej odrzuceniu.
Wnioskiem z dnia 3 marca 2010 r. skarżący wystąpił do organu wojskowego o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. w trybie art. 154 kpa.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], uznając iż wniosek ten w istocie stanowi odwołanie od decyzji z 18 lutego 2008 r. postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 r., Nr [...], stwierdził jego niedopuszczalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 563/10, uchylił to rozstrzygnięcie wskazując, że organ dokonał nieprawidłowej kwalifikacji wniosku skarżącego.
W dniu 21 stycznia 2012 r. K. Z. ponowił wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej z dnia 18 lutego 2008 r.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] stwierdził niedopuszczalność uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji z dnia 18 lutego 2008 r. podtrzymując w jego uzasadnieniu swoje stanowisko co do niemożności rozstrzygania o odszkodowaniu przewidzianym w art. 14 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej (...) w drodze decyzji administracyjnej.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie oraz skargę do tut. Sądu.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2012 r. Nr [...] Dowódca Marynarki Wojennej działając z urzędu stwierdził nieważność postanowienia Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 11 maja 2012 r. Następnie w wyniku rozpoznania zażalenia na wyeliminowane przez siebie postanowienie z 11 maja 2012 r. decyzją z dnia 14 września 2012 r. Nr 9/2012 podjętą na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 kpa orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu jego bezprzedmiotowości.
Na tą decyzję skarżący również wniósł skargę do tut. Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 752/12 orzekł o oddaleniu skargi na decyzję z dnia 14 września 2012 r., a postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie III SA/Gd 265/13 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie ze skargi na postanowienie z dnia 11 maja 2012 r.
Należy jeszcze nadmienić, że w toku powyższego postępowania skarżący występował do tut. Sądu ze skargami na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej G. Nr [...] w rozpoznawaniu sprawy jego odszkodowania. Postanowieniami wydanymi w sprawach o sygn. akt III SAB/Gd 29/11 i III SAB/Gd 49/12 skargi te zostały odrzucone. Prowadzone było również przed organami odrębne postępowanie z wniosku skarżącego z dnia 9 maja 2011 r. o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 287 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. Wniesioną przez skarżącego skargę na postanowienie organu w tym przedmiocie z dnia 18 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r. w sprawie III SA/Gd 52/12 odrzucił uznając, że sprawa dotycząca odszkodowania, o którym mowa w art. 287 pkt 1 p.p.s.a nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Decyzją z dnia 16 listopada 2012 r. Nr [...], podjętą w wyniku rozpoznaniu wniosku skarżącego o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 kpa, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 18 lutego 2008 r. W uzasadnieniu wywiódł, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 154 kpa umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego o wypłatę odszkodowania przewidzianego w art. 14 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej. Podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko co do braku podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnej w w sprawie o wypłatę tego odszkodowania. Odnosząc się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego przywoływanego przez skarżącego w sprawie stwierdził, że nie odnoszą się one do kwestii formy przyznania przedmiotowego świadczenia tylko wskazują na badanie przez sądy kwestii natury materialno prawnej – odprowadzenia składki na fundusz zdrowotny od wypłaconego odszkodowania czy też daty przyznania i wypłaty emerytury przez Wojskowe Biura Emerytalne. Organ zaznaczył również, że stan prawny dotyczący przedmiotowej sprawy nie uległ zmianie od momentu zakończenia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nawiązując do wydanych w sprawie wcześniejszych rozstrzygnięć organów i powołując się na załączone do odwołania wyroki sądów w administracyjnych w sprawach II SA/Wa 1299/04 (Lex nr 164743) i II SA/Wa 1188/04 (Lex nr 165751) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r. w sprawie II UKN 112/03 argumentował, że wbrew stanowisku organu istnieją podstawy prawne do rozstrzygnięcia o należnym mu odszkodowaniu decyzją administracyjną.
Decyzją z dnia 8 lutego 2012 r., Nr [...], Dowódca Marynarki Wojennej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje: Obecny stan prawny nie stwarza możliwości, aby można było w sposób merytoryczny dokonać rozstrzygnięcia w powyższej sprawie na gruncie administracyjnoprawnym. Przepisy ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zakładały możliwość wypłacenia odszkodowania w sytuacji wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ wojskowy, określony w przepisach ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stanowiło to odesłanie bezpośrednio do odrębnych przepisów regulujących wypłatę uposażeń żołnierzom zawodowym, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji owe przepisy nie przewidywały w 2003 r. wypłaty uposażeń żołnierzom na podstawie decyzji. Art. 14 ustawy również takiej formy nie definiował. Ustawodawca nie przewidział do rozstrzygania wypłaty odszkodowania w sytuacji wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej decyzją administracyjną, co w konsekwencji stanowi wadę prawną skutkującą nieważnością decyzji. Ponadto powyższa sprawa nie należy do kognicji organów administracyjnych tylko do właściwości sądów powszechnych (postanowienie sygn. akt III SA/Gd 516/11 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10.01.2012 r.) Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania jakiegokolwiek żądania, dotyczącego zasądzenia odszkodowania, także takiego, który konkretyzuje podstawy odpowiedzialności przez wskazanie art. 287 ust. 1 p.p.s.a. Do rozpoznania takiego pozwu o odszkodowanie właściwy jest sąd powszechny.
W skardze K. Z. zarzucił organom wojskowym bezpodstawne uchylanie się od merytorycznego rozpoznania sprawy. Nawiązując do wydanego w jego sprawie, wcześniej opisanego postanowienia Sądu Rejonowego w G. skarżący stwierdził, że organy są uprawnione do przyznania mu odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego. Zasadność tego odszkodowania wynika jego zdaniem z treści art. 14 ust. 2 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także z przywołanych w odwołaniu i załączonych ponownie do skargi wyroków sądów administracyjnych i wyroku Sądu Najwyższego. Powołując się na swój słuszny interes skarżący stwierdził, że istniały podstawy do zmiany decyzji z 18 lutego 2008 r. w trybie art. 154 kpa.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Marynarki Wojennej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono częściowo błędny wywód prawny to jednak jej rozstrzygnięcie ostatecznie odpowiada prawu. Należy wyjaśnić, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej w niniejszym uzasadnieniu jako "p.p.s.a", sąd administracyjny tylko wówczas uchyla kontrolowany akt z powodu naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, gdy stwierdzi że są one tego rodzaju, że miały lub co najmniej mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie stwierdzone uchybienia dotyczyły częściowo błędnej oceny prawnej i nie mogły wpłynąć na wynik sprawy. Z prawnego punktu widzenia wynik ten nie mógł być korzystny dla skarżącego.
Przedmiotem kontroli jest decyzja wydana w trybie art. 154 kpa, który stanowi:
§ 1. Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
§2. W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzje w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. uchylająca odmowną decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego o przyznanie odszkodowania z art. 14 ustawy określanej jako ustawa o przebudowie i modernizacji technicznej (...) jest ostateczna oraz że jest to decyzja na mocy której strona nie nabyła prawa. Wstępne badanie decyzji kwalifikowało ją zatem do zmiany w trybie wyżej cytowanego przepisu. Należy też dodać, że stan faktyczny i prawny od czasu wydania decyzji z dnia 18 lutego 2008 r. nie uległ zmianie, co ma znaczenie i na co słusznie zwrócił uwagę organ I instancji. Istotną kwestią pozostawała natomiast ocena interesu społecznego lub słusznego interesu strony wymaganego dla wzruszenia ostatecznej decyzji w trybie art. 154 kpa. Wobec tego, że słuszny interes strony nie może być postrzegany w sprzeczności z prawem kluczowym zagadnieniem służącym weryfikacji zaskarżonej decyzji pozostawała zatem ocena czy skarżącemu rzeczywiście powinno być wypłacone odszkodowanie, o którym mowa w ustawie o przebudowie i modernizacji technicznej (...) i o które wystąpił w 2007 roku.
Jak wynika z pism skarżącego kierowanych do organów wojskowych w różnych wyżej opisanych postępowaniach administracyjnych, a także z treści pozwu wniesionego do Sądu Rejonowego w G. skarżący uważa, że jego uprawnienie do żądania wypłaty odszkodowania potwierdza przede wszystkim uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2004 r. w sprawie III UZP 2/4 (Lex nr 125559) w której "stwierdza się, że powyższe odszkodowanie wypłaca się również osobom na których wniosek został skrócony okres wypowiedzenia". Skarżący w swoich pismach cytuje następujący zapis uzasadnienia tej uchwały: Zdaniem Sądu Najwyższego, należy uznać, że ustawodawca, realizując cele dotyczące przebudowy Sił Zbrojnych, uznał za stosowne umożliwienie szybszego rozwiązania stosunków służbowych żołnierzy (skrócenia okresu wypowiedzenia), także na ich wniosek, rekompensując to szczególnym świadczeniem w postaci jednorazowego odszkodowania wywodząc, że z zapisu tego wynika zrównanie żołnierzy którym skrócono okres wypowiedzenia z tymi na których wniosek ten okres został skrócony. Organy od początku postępowania prezentowały stanowisko, że nie ma podstaw do wypłaty odszkodowania. Dopiero w dalszym toku tej wielowątkowej (na skutek wadliwych rozstrzygnięć organów) sprawy spór skoncentrował się raczej na zagadnieniu związanym z samą dopuszczalnością wydania decyzji administracyjnej w sprawie, a nie z oceną słusznego interesu skarżącego i zasadnością zgłoszonego żądania.
Artykuł 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej od początku jej uchwalenia do chwili obecnej ma następujące brzmienie:
1. Do dnia 31 grudnia 2003 r. okres wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ wojskowy, określony w przepisach ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, może być, na wniosek żołnierza, skrócony, nie więcej jednak niż do jednego miesiąca.
2. Z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, żołnierzom zwalnianym z zawodowej służby wojskowej przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, za każdy miesiąc skrócenia okresu wypowiedzenia.
3. Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2, wypłaca organ wojskowy właściwy do wypłaty należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach dla celów wypłaty uposażenia przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
4. Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje niezależnie od należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym zwalnianym z zawodowej służby wojskowej.
5. Terminem wypłaty jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w ust. 2, i innych należności pieniężnych, o których mowa w ust. 4, jest ostatni dzień skróconego okresu wypowiedzenia.
6. Dla celów emerytalnych dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest ostatni dzień okresu, za który wypłacone zostało jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2. Okres ten traktowany jest jako równorzędny ze służbą wojskową.
7. Przepisy ust. 1-6 stosuje się również do żołnierzy zawodowych, którym organ wojskowy wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej po dniu 31 grudnia 2000 r., a którzy do dnia wejścia w życie ustawy nie zostali zwolnieni z tej służby.
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że jednorazowe odszkodowanie, o które ubiega się skarżący przysługuje jedynie w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy , a nie przez żołnierza. Nie ma co do tego jakichkolwiek wątpliwości. Skarżący w treści tego przepisu nie dostrzega różnicy wynikającej z tego która ze stron stosunku służbowego dokonuje wypowiedzenia i która wnioskuje o skrócenie okresu tego wypowiedzenia. Z decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 stycznia 2003 r. oraz wskazanych w jej podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 1970 roku wynika, że wprawdzie okres wypowiedzenia w przypadku skarżącego został skrócony na jego wniosek, ale wypowiedzenie stosunku służbowego nie było dokonane przez organ, co jest zasadniczym warunkiem przyznania odszkodowania. Przepisy te brzmiały:
Art. 74. 1. Z zawodowej służby wojskowej zwalnia żołnierzy zawodowych Minister Obrony Narodowej lub określony przez niego organ wojskowy.
Art. 75. 1. Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek:
7) upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego lub organ wojskowy,
Art. 78. 1. Żołnierz zawodowy może w każdym czasie, z zastrzeżeniem art. 79 i art. 80 ust. 1, wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny.
Art. 79. 1. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego w służbie stałej, który odbył służbę obowiązkową, albo żołnierza zawodowego w służbie kontraktowej, wskutek dokonanego przez nich wypowiedzenia stosunku służbowego, następuje w ostatnim dniu sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia.
6. Okresy wypowiedzenia stosunku służbowego, o których mowa w ust. 1-4, mogą być skracane za pisemną zgodą zwalnianego żołnierza zawodowego i właściwego organu wojskowego. Z pisemnym wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia może wystąpić żołnierz zawodowy lub właściwy organ wojskowy.
Stanowisko skarżącego jest zatem błędne. Organy wojskowe słusznie przyjmowały, że nie było podstaw do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 14 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej (...) z tego względu, że wypowiedzenie stosunku służbowego zostało dokonane przez skarżącego. Wprawdzie w niektórych swoich pismach skarżący wskazywał również, że wypowiedzenia dokonał pod wpływem sugestii przełożonego oraz że został przez niego wprowadzony w błąd, co do należnych mu świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku służbowego, to jednak rozstrzygające znaczenie w tym przypadku musi mieć treść wiążącej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 stycznia 2003 r. Wbrew stanowisku skarżącego ani orzecznictwo sądów administracyjnych, ani orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym także przywołana uchwała i wyrok z października 2004 r., nie potwierdzają jego racji w sprawie. Zupełnie natomiast innym zagadnieniem jest jakimi powodami kierował się skarżący dokonując wypowiedzenia stosunku służbowego i co w tym czasie uważał za korzystniejsze dla siebie, a co w późniejszym okresie mogło na skutek zmiany interpretacji przepisów prawa ulec zmianie. Kwestie te nie mogły mieć w sprawie żadnego znaczenia.
Powyższe pozwalało Sądowi uznać, że w rozpoznawanej przez organy sprawie nie zaistniała przesłanka słusznego interesu strony umożliwiająca zmianę decyzji z 18 lutego 2008 r. Oczywiście Sąd dostrzega, że decyzja z 18 lutego 2008 r. nie rozstrzyga o odmowie wypłaty odszkodowania, ale umarza postępowanie w tym przedmiocie, niemniej przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja podjęta w trybie art. 154 kpa, a nie decyzja z 18 lutego 2008 r. Wadliwości tej ostatniej, o ile nie kwalifikowały się do uchybień przewidzianych w art. 156 kpa i 145 § 1 kpa (a takie nie miały miejsca) nie miały znaczenia. Dodatkowo jak wynika z uzasadnienia decyzji z 18 lutego 2008 r. podstawą twierdzenia organu o braku możliwości wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej merytorycznie sprawę była w istocie właściwa ocena organów o niezasadności żądania skarżącego. Prezentowana natomiast koncepcja niedopuszczalności drogi administracyjnej w sprawie żądania wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 14 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej (...) wynikała głównie z braku wyraźnego przepisu umożliwiającego podjęcie takiej decyzji i z obaw organu odwoławczego wydania decyzji obarczonej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wadliwość tej koncepcji ostatecznie jednak nie miała wpływu na prawidłowość kontrolowanej w sprawie decyzji. Słuszny interes strony, o którym mowa w art. 154 kpa w rozpatrywanej sprawie nie odnosił się bowiem tylko do kwestii dopuszczalności rozstrzygnięcia o odszkodowaniu na drodze administracyjnej, ale przede wszystkim do samej możliwości jego przyznania w sytuacji skarżącego. Z teoretycznego punktu widzenia przyjęcie braku drogi administracyjnej w sprawie powinno skutkować odmową jej merytorycznego badania, a w konsekwencji skutkować też uchyleniem kontrolowanej decyzji w oparciu o podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. W rozpoznawanej jednak sprawie, jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji wydanych w postępowaniu zwykłym i postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 kpa, błędna koncepcja niedopuszczalności drogi administracyjnej wynikała głównie z tego, że organ nie dostrzegał prawnych możliwości przyznania żądanego odszkodowania. Wyjaśnić należy, że w ocenie Sądu organ wadliwie przyjął w sprawie niedopuszczalność drogi administracyjnej. Potwierdza to analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przykładowo wyrok WSA w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 954/05, a także wywody prawne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r. w sprawie I OSK 743/10 (https://cbois.nsa.gov.pl). Wobec tego, że wadliwe uznanie niedopuszczalności drogi administracyjnej nie miało jednak wpływu na wynik sprawy nie ma potrzeby przedstawiania szerszych rozważań w tym przedmiocie.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a
Na zakończenie należy wskazać, że stosownie do art. 14 i 15 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 852) o terminie rozprawy w sprawie Sąd zawiadomił Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych jako następcę prawnego Dowódcy Marynarki Wojennej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło