III SA/Gd 740/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A International Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wartości celnej towaru postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A International Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wartości celnej towaru. Pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia ww. wyroku oraz jego doręczenie. Pełnomocnik wniósł ponadto o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności procesowej, powołując się na okoliczność, że w okresie 24 – 29 listopada 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W ocenie pełnomocnika powyższa przyczyna uzasadnia uznanie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony skarżącej. Do wniosku o przywrócenie uchybionego terminu pełnomocnik dołączył kserokopię zwolnienia lekarskiego ZUS ZLA wystawionego w dniu 24 listopada 2014 r., stwierdzającego niezdolność do pracy od dnia 24 do dnia 29 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność złożonego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oceniał przy uwzględnieniu ustawowych kryteriów zastosowania instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym, o jakich mowa w treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami, Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z wnioskiem należy wystąpić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak zawinienia w niedotrzymaniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W stanie faktycznym sprawy nie budzi zastrzeżeń dopełnienie przez pełnomocnika strony wymogów formalnych wniosku, to jest zachowanie ww. 7 - dniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia ustania deklarowanej przeszkody uniemożliwiającej terminowe dokonanie czynności procesowej (29 listopada 2014 r.) oraz jednoczesne z wnioskiem dokonanie zaległej czynności procesowej. Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast okoliczność spełnienia przez wnioskodawcę merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w treści art. 87 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, ustawowym warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę okoliczności wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminu. Jakkolwiek "uprawdopodobnienie" nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności, niemniej, nie powinien budzić wątpliwości warunek, iż uprawdopodobnienie winno być na tyle przekonujące, by uzasadniało przekonanie, że do uchybienia terminowi doszło wskutek zdarzeń, którym trudno było zapobiec nawet przy dołożeniu szczególnej staranności, uwzględniającej także pomoc osób trzecich. Tak rygorystyczna ocena okoliczności, w których doszło do uchybienia terminowi, jest powszechnie aprobowana w orzecznictwie i wynika z istoty procesowej instytucji przywrócenia terminu, która ma charakter wyjątkowy i z tych też powodów może mieć miejsce tylko wtedy, gdy do uchybienia terminowi doszło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powyższe prowadzi do wniosku, iż wnoszący o przywrócenie uchybionego terminu winien uwiarygodnić swoją staranność w zachowaniu terminu stosowną argumentacją. Winien nadto uwiarygodnić fakt, że przeszkoda była od niego niezależna. W przekonaniu Sądu, w stanie faktycznym sprawy, wnioskodawca wymogu tego nie dopełnił. Wyłącznej okoliczności przemawiającej za przywróceniem uchybionego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku w sprawie nie może w szczególności stanowić fakt przebywania pełnomocnika strony na zwolnieniu lekarskim. W orzecznictwie sądowym, wypracowanym na tle przesłanek zastosowania przepisu art. 87 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, za ugruntowany należy uznać pogląd, że zwolnienie lekarskie samo w sobie nie przemawia za uwzględnieniem prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, albowiem argument ten nie uprawdopodabnia faktu, iż uchybienie terminowi miało niezawiniony charakter (por. w tej materii: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 19 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 217/09; 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OZ 216/10; 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 428/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; cbois.nsa.gov.pl). Istnienie choroby jako przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu nie oznacza jeszcze, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest adwokat czy radca prawny, który powinien w taki sposób zorganizować pracę, by odpowiednio zabezpieczać interesy swoich klientów również w przypadku choroby czy innych przeszkód losowych uniemożliwiających mu osobiste reprezentowanie tych interesów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 6 dnia lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 184/07; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; cbois.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminowi w powołaniu na tę właśnie przesłankę winien być zatem oceniany z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Choroba może stanowić przyczynę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminowi, o ile jest chorobą nagłą i poważną, uniemożliwiającą dokonanie nawet nieskomplikowanej i nieczasochłonnej czynności procesowej, w tym, uniemożliwiającą wyręczenie się przy jej dokonaniu inną osobą. Z przedłożonego przez pełnomocnika zwolnienia lekarskiego z dnia 24 listopada 2014 r. wynika, że pełnomocnik zachorował już po rozpoczęciu biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (bieg terminu rozpoczął się 21 listopada 2014 r.). Do lekarza zgłosił się bowiem w dniu 24 listopada 2014 r. Dolegliwości zdrowotne nie uniemożliwiały pełnomocnikowi chodzenia, gdyż w treści zwolnienia lekarskiego w polu nr 15 – "wskazania lekarskie" – nie wpisano cyfry "1", oznaczającej, że "chory powinien leżeć". Powyższa okoliczność nie wykluczała, w ocenie Sądu, możliwości dostępu pełnomocnika do komputera, telefonu i danych swoich klientów, nawet przy założeniu, że wszystko to znajdowało się w kancelarii pełnomocnika czyli poza jego miejscem zamieszkania. Według Sądu, niezależnie od przeszkód istniejących po stronie samego pełnomocnika, wnioskodawca nie uprawdopodobnił również, że dokładając należytej staranności w dochowaniu terminu nie mógł skorzystać z pomocy pełnomocnika substytucyjnego bądź innej osoby trzeciej, nie wyłączając swoich domowników. Z treści wniosku nie wynika również, by pełnomocnik – w związku ze swoją chorobą – podjął jakikolwiek starania w nawiązaniu kontaktu ze swoim mocodawcą - A International Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. by poinformować spółkę, że w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego jej skargę nie będzie w stanie dokonać samodzielnie tej czynności. Jest to o tyle istotne, że czynność ta nie była przecież obarczona przymusem adwokacko - radcowskim i stosowny wniosek mogła złożyć także sama skarżąca. Jak podkreślono wcześniej, obowiązkiem wnioskodawcy było uwiarygodnienie stosowaną argumentacją, że dochowano staranności w zachowaniu terminu, a mimo podjętych wysiłków nie zdołano zapobiec negatywnym konsekwencjom tego uchybienia. W stanie faktycznym sprawy okoliczności takich – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – nie uprawdopodobniono, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o pisemne sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazując na powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia uchybionego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.