III SA/Gd 82/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia 12 listopada 2010 r. odmówił wymeldowania K. O. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W podstawie prawnej organ wskazał m.in. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (zwanej dalej ustawą). Organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie wymienionego wystąpiła I. O. podając, iż jej mąż nie mieszka w lokalu. Podała również, że jest ona właścicielem przedmiotowego lokalu na podstawie umowy o podział majątku wspólnego z 1997 r. Po wysłuchaniu stron i przesłuchaniu świadków organ ustalił, że K. O.nie opuścił miejsca stałego zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Jego nieobecność w mieszkaniu przy ul. [...] w G. ma charakter czasowy i uzasadniona jest względami osobistymi. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Nie wystarczy zatem samo opuszczenie lokalu przez daną osobą ale trzeba też wykazać, że doszło do tego z zamiarem rezygnacji ze stałego przebywania i zamieszkiwania w lokalu. Ważne jest także, że wymieniony w dniu 9 sierpnia 2010 r. dokonał czasowego zameldowania pod adresem ul. [...] w G. I. O. odwołała się od tej decyzji podnosząc, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy i nie uwzględnił jej wniosku o przeprowadzenie dowodu z protokołu posiedzenia Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 stycznia 2010 r. Odwołująca podkreśliła, że K.O., z powodu niewystarczających warunków mieszkaniowych, z zamiarem stałego pobytu, przeprowadził się wraz z rodziną w 2006 r., do domu jednorodzinnego należącego do jego rodziców. O zamiarze zmiany stałego miejsca pobytu świadczy zebrany w sprawie materiał dowodowy. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 23 grudnia 2010 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o wymeldowaniu K. O. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że niesporne było opuszczenie przedmiotowego lokalu przez K. O. w 2006 r., podobnie jak fakt wynajęcia go lokatorom. Zdaniem Wojewody nie można przyjąć jednak, że pobyt w lokalu przy ul. [...] ma charakter czasowy. W sprzeczności z tym założeniem pozostają okoliczności sprawy, tj. okres pobytu w nowym miejscu zamieszkania, prowadzenie tam działalności gospodarczej i zorganizowanie tam centrum życiowego strony. Ponadto I. O. jest w trakcie rozwodu z K. O. i nie widzi możliwości zamieszkiwania z nim. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy lokal nie stanowi centrum życiowego strony, a fakt zameldowania się na pobyt czasowy w innym miejscu dopiero w sierpniu 2010 r. nie stanowi bezwzględnej przesłanki do odmowy jego wymeldowania. Co ważne zameldowanie czasowe nastąpiło w trakcie toczącego się postępowania meldunkowego i było celowym działaniem, które miało uniemożliwić wymeldowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K.O. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego zarzucając, że została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy oraz pominięciem stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącego w dacie wydania decyzji obu instancji wykonał on obowiązek meldunkowy dokonując zameldowania na pobyt czasowy w domu swoich rodziców. Przyjmując tok rozumowania organu odwoławczego, to z pobytu stałego można byłoby wymeldować studentów i uczniów uczących się poza miejscem stałego zamieszkania ponieważ przebywają kilka lat poza swoim stałym miejscem zameldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W ocenie organu nie można porównywać zameldowania czasowego studentów i uczniów z sytuacją zaistniałą w niniejszej sprawie, gdyż pobyt skarżącego przy ul. [...] nie był spowodowany niezależnymi od niego okolicznościami ale stanowi jego wybór. W piśmie z dnia 9 marca 2011 r. I. O. oświadczyła, że nie wyraża zgody aby K. O. był zameldowany w spornym lokalu, przebywał czy prowadził tam działalność gospodarczą. Ponadto dołączyła szereg odpisów dokumentów wraz z wnioskiem o dołączenie ich do akt. Skarżący w dniu 14 kwietnia 2011 r. uzupełnił skargę zarzucając, naruszenie art. 138 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji przez organ nie osiadający do tego legitymacji ustawowej. Na rozprawie skarżący oświadczył, że wnioskodawczyni wymieniła zamki w drzwiach lokalu w roku 2008 lub 2009, jednak nie występował o ochronę naruszonego posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podnieść należy, że istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jedynie ustalenie czy strona skarżąca mieszka w spornym lokalu, a jeśli nie – czy opuściła go w sposób trwały i dobrowolny. W ocenie Sądu ustalenie organu odwoławczego, iż skarżący opuścił lokal dobrowolnie i w okolicznościach sprawy lokal ten nie stanowi dla niego centrum życiowego, jest prawidłowe. Ustalenie to, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania zostało w ocenie Sądu należycie ocenione i udowodnione w toku postępowania administracyjnego. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać ( art. 190 ust. 3 Konstytucji). Utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. Obecnie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej Lex nr 50123). Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że "opuszczenie" spornego lokalu przez stronę skarżącą miało charakter trwały i wynikało z jej woli, tak jak wymaga tego dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Akcentowany przez skarżącego fakt jedynie czasowego pobytu w aktualnym miejscu, na tle całego materiału zebranego w sprawie, w żaden sposób nie przekonuje, iż opuszczenie lokalu przy ul. [...] pozbawione było cech trwałości i dobrowolności. Wskazać trzeba, że I. O. jest właścicielem przedmiotowego lokalu na podstawie umowy o podział majątku wspólnego z dnia 31 stycznia 1997 roku /k.[...] akt/. Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 roku wynika, iż zamki w drzwiach spornego lokalu uczestniczka wymieniła w 2008 lub 2009 roku, uniemożliwiając mu jakikolwiek dostęp do lokalu. Mimo tego nie wystąpił z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. W aktualnym miejscu zamieszkania, czasowo zameldował się dopiero w toku postępowania o wymeldowanie, w miejscu tym prowadzi działalność gospodarczą i posiada w nim wszystkie swoje rzeczy. Jak podał w piśmie z dnia 29 marca 2011 roku podejrzewa, iż żona chce zbyć sporny lokal ponieważ również zameldowała się na pobyt czasowy w lokalu przy ul. [...]. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego poddającego w wątpliwość czasowy charakter pobytu skarżącego w lokalu przy ul. [...], w którym pobyt trwa kilka lat a miejsce to stanowi jego centrum życiowe. Te właśnie okoliczności powodują, wbrew stanowisku skarżącego, że jego pobytu w obecnym miejscu zamieszkania nie można porównywać z sytuacją studentów i uczniów uczących się poza miejscem stałego zamieszkania. Jakkolwiek w postępowaniu o wymeldowanie, jak wyżej wskazano, nie ma znaczenia tytuł prawny do lokalu, to fakt niemożności powrotu do tego lokalu, podnoszony przez jego właścicielkę, eliminuje całkowicie możliwość przyjęcia za analogiczną sytuacji skarżącego i studentów czasowo zamieszkujących poza stałym miejscem zamieszkania. Tym samym podzielić należy konstatację organu odwoławczego, że zameldowanie na pobyt czasowy kilka lat po opuszczeniu lokalu, w trakcie toczącego się postępowania meldunkowego miało na celu uniemożliwienie jego wymeldowania. Sąd zwraca uwagę, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoby dotychczas zameldowane zostały usunięte z lokalu i do niego nie dopuszczone, a nie skorzystały we właściwym czasie z przysługujących im środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06, z dn.12 kwietnia 2001r sygn. V SA 3078/00, wyrok z dn. 26 października 2006r. sygn. II OSK 1244/05, wyrok z dn. 21 listopada 2008r. sygn. II OSK 1426/07). Okoliczność, na którą powołuje się skarżący, iż na skutek zmian zamków w lokalu został pozbawiony możliwości dostępu do niego nie może być zaliczona do działań pozbawiających opuszczenie lokalu cech dobrowolności w sytuacji, gdy skarżący nie podjął działań zmierzających do odzyskania utraconego posiadania w okresie gdy został go pozbawiony. Za całkowicie chybiony uznać należy zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem przepis te został skreślony przez art.4 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 02.153.1271) z dniem 1 stycznia 2004 roku a zatem od tego dnia już nie obowiązuje. Zdaniem Sądu organ zasadnie orzekł na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa., gdyż w omawianej sprawie rozstrzygnięcie nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.