III SA/Gd 857/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-06-14
Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana z powodu nieprzedłożenia w terminie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest zgodna z prawem, nawet jeśli kierowca wcześniej odbył środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieprzedłożenie w wymaganym terminie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami stanowi bezwzględną podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami. Odbycie wcześniejszego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów nie wpływa na obowiązek organu administracji do wydania takiej decyzji, ani nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania z powodu 'res iudicata' lub przedawnienia.Stan faktyczny
Skarżący J. W. został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne decyzjami Prezydenta Miasta, które zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a następnie skarga skarżącego na jedną z tych decyzji została oddalona przez WSA. Mimo wezwania, skarżący nie przedłożył wymaganych orzeczeń. W związku z tym Prezydent Miasta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, którą następnie utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. nieważność decyzji, naruszenie przepisów k.p.a. oraz powołując się na wcześniejsze orzeczenia NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 3 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o zatrzymaniu J. W. prawa jazdy kategorii B nr [...] druk nr [...], wydanego dnia 25 czerwca 2008 r. przez Prezydenta Miasta. Rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wskazano, że Prezydent Miasta skierował J. W. na badania psychologiczne i lekarskie. W następstwie odwołań w/w od rozstrzygnięć organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 26 listopada 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. J. W. wniósł skargę na jedną z decyzji SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 182/15 oddalił skargę.
Prezydent Miasta wezwał stronę do złożenia orzeczenia lekarskiego
o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenia psychologicznego o istnieniu lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Takie orzeczenia nie zostały przedłożone.
W związku z powyższym organ, wskazując na treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy.
J. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie m.in. art. 102 ust.1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezsporny był fakt skierowania strony na badania psychologiczne i lekarskie. Obowiązek ten powstał od dnia doręczenia decyzji Kolegium z dnia 26 listopada 2014 r., którymi utrzymano w mocy decyzje Prezydenta Miasta o skierowaniu kierowcy na w/w badania. Od tego czasu upłynęło ponad 17 miesięcy, a w tym okresie strona nie przedłożyła Prezydentowi wymaganych zaświadczeń lekarskich. Prawidłowo więc organ I instancji orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ wyjaśnił, że przepis stanowiący podstawę zatrzymania prawa jazdy nie pozostawia organowi wyboru w kwestii rozstrzygnięcia sprawy zatrzymania prawa jazdy. W przypadku nieprzedstawienia orzeczeń lekarskich organ ma bezwzględny obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ podał także, że prawidłowo nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ administracji publicznej kierował się względami bezpieczeństwa ruchu drogowego. Pozostałe zarzuty strony były bezzasadne, a decyzja nie została wydana w wyniku przestępstwa.
Na powyższą decyzję J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się stwierdzenia jej nieważności.
Zarzucił:
̶ wadliwość decyzji z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 i art. 24 k.p.a.;
oraz naruszenie:
̶ art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 76 k.p.a., gdyż wobec znaczenia prawnego dokumentu Prezydenta Miasta z załącznika nr 1 ( zawiadomienie z dnia 12 września 2013 r. o wykonaniu środka karnego) sprawa ma charakter res iudicata oraz przedawnienia, co powoduje iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne, są fałszywe, gdyż w sprawie brak jest podstawy prawnej do jej wydania;
̶ art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentu z zał. nr. 1, uzasadnione jest twierdzenie, iż zostały wydane w czynie art. 234 k.k., a w razie ich wykonania wywołałyby kolejny czyn
z art. 271 § 1 k.k.;
̶ art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta przez orzeczenie NSA o sygn. akt I OZ 272/16;
̶ art. 10 k.p.a., gdyż w sprawie tej skarżący nie otrzymał postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie wniosku Komendanta Policji ale na podstawie wyroku wykroczeniowego Sądu Rejonowego w G. [...], co do którego obowiązuje stan prawny zatarcia uznania winnym.
Zdaniem skarżącego powyższe naruszenia doprowadziły do bezprawnego przypisania mu wykroczenia z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wskazanych przez niego przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący podniósł także, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę ustalonego przez sąd okresu zakazu prowadzenia pojazdów. Zarzucił, że decyzje wydano już po odbyciu zasądzonego środka karnego, gdy skarżącemu przysługuje domniemanie niewinności , a NSA w orzeczeniu z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 272/16 potwierdził, że "zaskarżone postanowienie [ o wykonaniu zaskarżonych decyzji ], nie podlega wykonaniu, nie wywołuje bowiem skutków prawnych , które podlegałyby egzekucji ze strony organu". Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, w wyniku samowolnego działania funkcjonariuszy gminy, wyłączonych z udziału w postępowaniu, co powoduje nieważność decyzji. Stwierdził, że w sprawie występują przyczyny odmowy wszczęcia postępowania - res iudicata, przedawnienie , w tej samej sprawie toczy się już postępowanie oraz w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, wobec czego postępowanie powinno być umorzone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Dodatkowo skarżący pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. zarzucił , że organy obu instancji rażąco naruszyły prawo poprzez ponowne podjęcie zaskarżonych czynności w tej samej sprawie, w której NSA orzekł prawomocnym postanowieniem w sprawie I OZ 272/16. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania przed organami administracji, nakazanie natychmiastowego zwrotu prawa jazdy i stwierdzenie , że organy dopuściły się rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
W piśmie z dnia 12 czerwca 2017 r. ponadto zarzucił, że organy dopuściły się rażącej bezczynności względem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OZ 210/16 "potwierdzającego, iż postępowania w niniejszych sprawach nie wywołują dla skarżącego żadnych skutków prawnych".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest bezzasadna.
Podstawą materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji był przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( tj. Dz.U. z 2016 r. , poz. 627 ze zm.), który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy , w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ( lit.a) i o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem ( lit. b).
Przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w omawianym przypadku jest jedynie ustalenie, czy zaistniała sytuacja nie przedstawienia w terminie orzeczenia dotyczącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i (lub) orzeczenia dotyczącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.
Organy przy wydaniu decyzji w oparciu o wskazaną podstawę prawną nie dokonują oceny zasadności przyczyn żądania przedstawienia wskazanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych , a jedynie ustalają, czy strona wywiązała się z nałożonego obowiązku ich przedstawienia.
Skarżący dwiema odrębnymi decyzjami Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2013 r., które nie podlegają kontroli w niniejszej sprawie, z powodu kierowania pojazdem po użyciu alkoholu został skierowany na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 26 listopada 2014 r. Na jedną z nich – dotyczącą skierowania na badania psychologiczne - skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 182/15 skargę oddalił.
Skarżący został następnie wezwany do złożenia orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego w terminie 14 dni i mimo wezwania orzeczeń tych nie przedstawił.
W tej sytuacji spełnione zostały obie przesłanki nakazujące organom wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy - zarówno z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a , jak i z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.
Wskazać też należy, że organ w przypadku nie przedstawienia wskazanych orzeczeń jest zobowiązany do zatrzymania prawa jazdy, o czym świadczy zwrot: "wydaje decyzję o zatrzymaniu".
Tak więc zaskarżone decyzje wydano zgodnie z przywołanym przepisem wskazanej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że wbrew przekonaniu skarżącego wynikające z zawiadomienia ( zał. nr 1 do skargi) wykonanie wobec niego orzeczonego w wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt [...] środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i zatrzymanie w związku z tym skarżącemu prawa jazdy do dnia 9 grudnia 2013 r. nie stwarza sytuacji "powagi rzeczy osądzonej" czy też "przedawnienia" możliwości orzekania przez organy w niniejszej sprawie.
W przypadku stwierdzenia prowadzenia samochodu przez kierowcę w stanie po użyciu alkoholu inne są zasady orzekania przez sąd karny, który na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń wymierza karę za popełnienie wykroczenia w postaci prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie po użyciu alkoholu ( art. 87 § 1 k.w.), inne zaś organów administracji, które na mocy przepisów innej ustawy – o kierujących pojazdami - zobowiązane są do skierowania takiego kierowcy na odpowiednie badania ( art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a oraz pkt 3 lit. a). Nie przedłożenie tych badań- lekarskich i badań psychologicznych- jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zostało z kolei obwarowane przez ustawodawcę sankcją polegającą na zatrzymaniu prawa jazdy. To, że organy administracji uzyskały wiedzę o kierowaniu przez skarżącego w stanie po użyciu alkoholu z wyroku sądu karnego nie stwarza ani powagi rzeczy osądzonej, ani też żadnej innej sytuacji , która uniemożliwiłaby wydanie decyzji w niniejszej sprawie. Zatrzymanie prawa jazdy skarżącemu ( które trwało do dnia 9 grudnia 2013 r. ) , o jakim mowa w zawiadomieniu dołączonym do skargi, nie wpływa w żaden sposób na obowiązek organu zatrzymania prawa jazdy na skutek nie przedłożenia przez skarżącego orzeczeń lekarskich.
Zarzuty skargi, że w niniejszym postępowaniu zaistniały wszystkie przesłanki przemawiające za umorzeniem postępowania – "res iudicata, przedawnienie oraz gdy w tej samej sprawie postępowanie już się toczy , lub w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym" – są chybione. Powyżej wskazano już , że nie zachodzi w niniejszej sprawie powaga rzeczy osądzonej ani przedawnienie. Nie toczyło się też postępowanie w tej samej sprawie oraz istnieje podstawa materialnoprawna do wydania decyzji.
Podnoszony przez skarżącego zarzut "prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy" orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OZ 210/16 oraz I OZ 272/16 , a także wnioski, jakie skarżący wyciągnął z ich treści, są chybione.
Postanowienia wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny nie dotyczyły zaskarżonych skargą decyzji i dotyczyły jedynie kwestii wpadkowych.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 210/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego J. W. na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 564/15, odrzucające zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2015 r., odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne.
Z kolei postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 272/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego J. W. na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 563/15, odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Pomijając fakt, że postanowienia NSA nie dotyczą wydanych w niniejszej sprawie decyzji zauważyć należy, że poglądy przytoczone ( niedokładnie ) w skardze przez skarżącego, wyrażone przez NSA w postanowieniu w sprawie I OZ 272/16, dotyczą charakteru postanowienia o niedopuszczalności odwołania, wyrażone na potrzeby rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania tego postanowienia, nie mogą więc w żaden sposób dotyczyć kwestii rozstrzyganych decyzjami przez organy w niniejszej sprawie. Z kolei z treści postanowienia NSA w sprawie I OZ 210/16 , w której sąd ten wypowiadał się na temat nie uzupełnienia przez skarżącego braków zażalenia, nie sposób, jak czyni to skarżący, dopatrzeć się wniosków dotyczących niniejszego postępowania.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących nieważności postępowania. Zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości ( art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), ani też bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa ( 156 §1 pkt 2 k.p.a.).
Nie zachodzą też przesłanki z art. 24 § 1 k.p.a. dotyczące wyłączenia pracownika organu. Wydawanie różnych decyzji w różnych postępowaniach przez te same osoby wchodzące w skład organu kolegialnego czy też z upoważnienia organu nie będącego organem kolegialnym nie stanowi okoliczności powodujących "wyłączenie z udziału w postępowaniu z mocy ustawy".
Nie zachodzi też przesłanka z art. 156 §1 pkt 6 k.p.a., dotycząca nieważności decyzji , której wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą, ani też żadna inna przesłanka nieważności decyzji, określona przepisem art. 156 § 1 k.p.a.
Niezrozumiałe dla sądu są wywody skarżącego dotyczące zasad stosowania przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym – art. 97 i art. 114 ust. 1 pkt 2 lit.a , bowiem w niniejszej sprawie ustawa ta nie miała zastosowania. Nie miały też zastosowania w niniejszej sprawie przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 136 ust. 1 , art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a , art. 99 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy o kierujących pojazdami, których naruszenie skarżący zarzucał w skardze.
Niezrozumiały jest też zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., który dotyczy zapewnienia czynnego udziału stronie w postępowaniu , poprzez wszczęcie postępowania na podstawie wyroku sądu karnego "co do którego obowiązuje stan prawny zatarcia uznania winnym". Kwestie, na które powołuje się skarżący nie miały żadnego wpływu na wydanie zaskarżonych skargą decyzji ani tym bardziej na realizację obowiązków organu określonych art. 10 k.p.a.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność błędnego wskazania przez organ pierwszej instancji dat wydania decyzji o skierowaniu go na badania psychologiczne i badania lekarskie – 23 grudnia 2013 r. zamiast 30 grudnia 2013 r. nie miała wpływu na wynik sprawy ; niewątpliwie decyzje te wydane zostały w dniu 30 grudnia 2013 r. , co prawidłowo określono w zaskarżonej niniejszą skargą decyzji organu odwoławczego.
Podkreślenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu Sąd uprawniony jest do kontroli decyzji zaskarżonych skargą - decyzji organu odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 19 maja 2016 r.
Podnoszone przez skarżącego zarzuty zawarte w skardze i w pismach składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego dotyczą nie tylko zaskarżonych niniejszą skargą decyzji, ale też decyzji wydanych w innych postępowaniach oraz postępowań sądowoadministracyjnych. Jak już wskazano wyżej kognicja sądu orzekającego w niniejszej sprawie dotyczy decyzji objętych skargą. Sąd w niniejszym postępowaniu nie może badać legalności innych decyzji wydanych wobec skarżącego przez organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy ( w tym decyzji organu pierwszej instancji z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie skierowania skarżącego na badania) ani też oceniać prawidłowości działań podjętych w toku postępowań sądowych, wobec czego Sąd nie odnosi się do zarzutów dotyczących tych kwestii.
Mając na uwadze powyższe Sąd , nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i nie podzielając jej zarzutów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło