III SA/Gd 862/17
WyrokWSA w Gdańsku2018-02-08
Skład orzekający: Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta przyznającą świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", mimo że skarżąca domagała się pomocy na szerszy zakres potrzeb (leki, ogrzewanie)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo przyznały świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności, ponieważ decyzje w zakresie pomocy społecznej mają charakter uznaniowy. Spełnienie kryteriów dochodowych nie rodzi automatycznego roszczenia o przyznanie świadczenia w żądanej wysokości lub formie, a organ ma prawo ocenić hierarchię potrzeb i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Przyznana pomoc była zgodna z celem programu dożywiania.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Prezydent Miasta przyznał jej 400 zł jednorazowo na październik 2016 r., uznając, że spełnia kryteria dochodowe i zdrowotne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała decyzję, twierdząc, że jej potrzeby były szersze (leki, ogrzewanie) i że organ nieprawidłowo zakwalifikował jej wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 maja 2017 r., którą organ przyznał M. J. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości 400 zł w miesiącu październiku 2016 r.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia z dnia 8 maja 2017 r. (nr [...]) Prezydent Miasta, na podstawie art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14, art. 100, art. 102 ust. 2, art. 106 ust. 1 i 4, art. 106a, art. 107 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm. – dalej "u.p.s."), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058), uchwały Rady Ministrów nr 221 z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z 2013 r., poz. 1024), uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 29 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. Województwa Pomorskiego z 2014 r., poz. 595) w sprawie określenia zasad zwrotu wydatków w zakresie dożywiania w formie posiłku albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 29 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 594) w sprawie przystąpienia Miasta [...] do wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, oraz podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych tym programem oraz art. 104, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako: "k.p.a.") - przyznał M. J. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w październiku 2016 r. w wysokości 400 zł jednorazowo i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ wskazał, że u M. J. (dalej zwanej: "stroną", skarżącą") występuje długotrwała lub ciężka choroba, natomiast dochód strony wynosi 625,18 zł i nie przekracza 150 % kryterium dochodowego. Wypłata zrealizowana została w kasie tutejszego ośrodka w dniu 21 października 2016 r.
Organ zaznaczył, że świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie charakter uzupełniający i nie mogą zaspokajać wszystkich potrzeb w pełnym zakresie. Wskazał, że organ musi liczyć się z ograniczeniami jakie wynikają z wysokości środków, którymi dysponuje tutejszy ośrodek pomocy społecznej.
Strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że jest bezsilna i osamotniona w swoich działaniach, a urzędy nie chcą jej pomóc.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 lipca 2017 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując, że w dniu 11 października 2016 r. strona zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o udzielenie pomocy finansowej wskazując, iż w mieszkaniu brakuje ogrzewania, ciepłej wody, a dodatkowo podniosła, że brakuje jej na leki. W związku z tym organ decyzją z dnia 17 października 2016 r. przyznał stronie świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w miesiącu październiku 2016 r. w wysokości 400 zł jednorazowo. Organ odwoławczy utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, a strona wniosła na tę decyzję skargę do sądu administracyjnego, w konsekwencji czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu w dniu 23 lutego 2017 r. uznało zasadność skargi i w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) orzekło o uchyleniu w całości swojej decyzji z dnia 25 listopada 2016 r. Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wyjaśnił rzeczywistej woli strony, dokonał swobodnej kwalifikacji przedmiotu żądania wszczęcia postępowania i określił przedmiot postępowania - rodzaj wnioskowanej przez stronę pomocy wg własnego uznania, kwalifikując żądanie strony jako wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i przyznając tym samym pomoc z urzędu. Tymczasem z wniosku strony nie wynikało, żeby oczekiwała pomocy finansowej w zakresie zakupu żywności. Zakres wskazanych potrzeb przez wnioskodawczynię był szerszy i odnosił się do pomocy finansowej w zakresie zakupu leków, czy też potrzeb związanych z użytkowaniem mieszkania (ogrzewania mieszkania oraz energii), a zatem w ocenie Kolegium organ niższej instancji winien był w tej sytuacji określić w sposób precyzyjny jakiego charakteru pomocy strona oczekuje i w tym zakresie podjąć właściwe działania.
W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy została wydana ww. decyzja Prezydenta Miasta z dnia 8 maja 2017 r. orzekająca o przyznaniu pomocy w wysokości 400 zł.
Organ wyjaśnił, że art. 3 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" stanowi, iż pomoc państwa w zakresie dożywiania przysługuje osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach sprecyzowanych w art. 7 u.p.s. w formie posiłku, świadczenia pieniężnego lub rzeczowego, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. – 150 % z kwoty 634 zł. Zatem pomoc ta może być przyznana przy spełnieniu określonych przesłanek, tj. wysokości dochodu i przy wystąpieniu jednej z tzw. dysfunkcji skonkretyzowanych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (art. 8 ust. 1 ustawy).
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie zostało spełnione kryterium dochodowe, a także przesłanki stypizowane w art. 7 u.p.s. Jak wynika z dokonanych ustaleń strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w 2-pokojowym mieszkaniu komunalnym. Sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna nie uległa zmianie. Od dłuższego czasu strona jest bierna zawodowo, osiągnęła wiek emerytalny i ZUS przyznał jej emeryturę od 17 czerwca 2015 r. O fakcie przyznania emerytury organ I instancji dowiedział się dopiero w 2017 r., gdy wystąpił o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. Z pisma ZUS wynika, że aktualna wysokość świadczenia emerytalnego - w miesiącu kwietniu 2017 r. wynosi 7,54 zł netto.
Podstawowym źródłem utrzymania strony od wielu lat są środki uzyskiwane w ramach pomocy społecznej. Strona otrzymuje zasiłek stały z tytułu osiągnięcia wieku poprodukcyjnego w wysokości 519,93 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 105,25 zł, co stanowi jej miesięczny dochód w łącznej wysokości 625,18 zł.
Organ odwoławczy powtórzył, że rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec ograniczonych środków finansowych organ pomocy społecznej zwykle nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, tj. udzielić im wsparcia w rozmiarze odpowiednim do ich potrzeb oraz w zgłaszanej postaci lub wysokości.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że przepisy ustawy nie nakładają na organy obowiązku podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia w zakresie przyznania pomocy, a decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy. Decyzja podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ administracyjny może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, ale nie ma nakazu ustalenia określonej jego treści. Może również przyznać świadczenie w innym rozmiarze lub odmówić jego przyznania. Sam fakt spełnienie kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej żądaniem. Oczywiście element uznaniowości nie świadczy o tym, że decyzja polega na dowolności działania organu. Kontrola legalności decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Te wymogi, w ocenie Kolegium zostały przez organ I instancji spełnione. Wypełnił on obowiązek zbadania okoliczności sprawy i ich rozważenia, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego.
Organ podkreślił, że zaskarżona decyzja nie była decyzją odmowną lecz przyznającą stronie pomoc w kwocie 400,00 zł jednorazowo. Podkreślono także, że strona znajduje się pod stałą opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., a ośrodek przyznając jej pomoc w postaci zasiłków ma na względzie jej trudną sytuację życiową, którą stale monitoruje aktualizując wywiady środowiskowe. Odwołująca regularnie korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej i objęta jest kompleksową, systematyczną i ciągłą pomocą. Jej sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom socjalnym. Od wielu lat strona regularnie (co miesiąc) wnosi o udzielenie pomocy na te same lub zbliżone cele i tę pomoc otrzymuje w takim bądź innym zakresie. Zważywszy na cele jakie stawia ustawa o pomocy społecznej, nie można - co do zasady - przyjąć i zgodzić się z poglądem strony, że jej wszystkie potrzeby mają być zaspokojone w 100 %. Przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej oraz ograniczone środki finansowe na te cele.
Na koniec organ odwoławczy wskazał jaka pomoc została udzielna stronie w ramach programu na zakup posiłku lub żywności w latach 2015-2017 (wyszczególnił 9 decyzji z podaniem kwot przyznanej pomocy).
M. J. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, że świadczenia pochodzące ze środków państwowych mają inne zadanie i są przeznaczone na zakup posiłków i żywności i w tym celu powstał wieloletni program "Pomoc Państwa", a gmina przywłaszcza te pieniądze i rozdaje na własne zadania subwencje Państwa. Dalej, skarżąca opisała zdarzenia datowane na sierpień i wrzesień 2017 r. związane m.in. z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym i wydaniem nowej decyzji z dnia 7 września 2017 r. (nr [...]) przyznającej z "Pomocy Państwa" w miesiącu wrześniu kwotę 400 zł jednorazowo, wskazując, że w podaniu prosiła o pomoc jeszcze w miesiącu sierpniu. Wskazała, że występuje o świadczenia z pomocy społecznej, gdyż zmusza ją do tego trudna sytuacja bytowa i mieszkaniowa. Dodała, że jej mieszkanie jest w trakcie remontu, na który nie ma środków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 maja 2017 r. w sprawie przyznania skarżącej świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w miesiącu październiku 2016 r. w kwocie 400 zł jednorazowo.
Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm. – dalej: "u.p.s."), a także uregulowania wynikające z uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (t.j.: M.P. z 2015 r., poz. 821), zwanej dalej "uchwałą Rady Ministrów z 2013 r." oraz uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie przystąpienia Miasta [...] do wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, oraz podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych tym programem (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 594), zwana dalej "uchwałą Rady Miejskiej w S.".
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
W myśl art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1), który – zgodnie z ust. 2 - może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Przedmiotowa regulacja oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę zwrotu: "(...) może być przyznany (...)". Natomiast z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 3 u.p.s. wynika, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
W przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, tj. czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji. Kontrola sprowadza się w tym przypadku do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1054/16 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek czy też nie w pełnym, oczekiwanym przez nich zakresie, zostanie uwzględniony przez organ pomocy społecznej, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy konkretnej osobie czy rodzinie, ale również do możliwości finansowych danego organu udzielającego pomocy. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy z art. 39 u.p.s. nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Oceniając sytuację materialną danej osoby, organ może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (por. wyroki NSA: z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2696/14; z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2261/15; z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt I OSK 404/15 - orzeczenia dostępne j.w.).
Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1464/06, LEX nr 299415), iż z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
W rozpoznawanej sprawie celem udzielonej pomocy było wsparcie skarżącej w zakresie dożywiania, w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, udzielonego w ramach rządowego programu dożywiania wyznaczonego przepisami uchwały Rady Ministrów z 2013 r., który jest programem wspierania finansowego gmin w zakresie realizacji zadań własnych o charakterze obowiązkowym określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy (tj. zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym oraz dożywiania dzieci). Zgodnie z punktem V.1 uchwały Rady Ministrów z 2013 r. ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150 % kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy. Ze środków przekazanych gminom z Programu udziela się wsparcia w szczególności:
1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej,
2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej,
3) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.
Organ rozpatrujący sprawę - dostosowując rodzaj i formę wsparcia skarżących w ramach ww. programu - uznał za najbardziej odpowiednie udzielenie skarżącej pomocy na zakup posiłku lub żywności w rodzaju świadczenia pieniężnego, w formie zasiłku celowego. W sprawie organy wskazały, że u skarżącej występuje przesłanka z art. 7 u.p.s., natomiast z dokumentacji wynika, że dochód skarżącej wynosi 625,18 zł. Przy czym kwota 150 % kryterium dochodowego, o której mowa też w § 2 uchwały Rady Miejskiej w S. z 2014 r., uprawniająca do przyznania pomocy w ramach ww. rządowego programu dożywiania wynosi 951 zł dla osoby samodzielnie gospodarującej. W tej sytuacji organy orzekły o przyznaniu pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w miesiącu październiku 2016 r. wysokości 400 zł.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów należy raz jeszcze wyjaśnić, że organ administracji publicznej może przyznać pomoc w innym rozmiarze, aniżeli domaga się tego strona. Zarówno przyznanie świadczenia, jak i jego wysokość – niezależnie od konkretnej sytuacji życiowej osoby potrzebującej (wnioskodawcy) - uzależnione są także od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Tym samym należy pamiętać, że organy administracji nie posiadają całkowitej swobody w zakresie przyznania zasiłków celowych, gdyż zasadniczym ograniczeniem są opisane wyżej możliwości konkretnego ośrodka pomocy społecznej. Oznacza to, że w przypadku braku odpowiednich środków finansowych na przyznawanie zasiłków celowych organy administracji winny dzielić posiadane środki pomiędzy wszystkie osoby ubiegające się o tę formę pomocy pieniężnej.
Sąd pragnie także zauważyć, że wniosek skarżącej z dnia 11 października 2016 r. wyraźnie dotyczył miesiąca października 2016 r. i w tym zakresie czasowym organy przyznały skarżącej pomoc na zakup posiłku lub żywności, dlatego sygnalizowane przez skarżącą zdarzenia datowane na sierpień i wrzesień 2017 r. (związane m.in. z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym i wydaniem nowej decyzji z dnia 7 września 2017 r. przyznającej skarżącej pomoc na wrzesień a nie także na sierpień), nie mogły mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem kontrolowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu decyzji organów przyznających skarżącej pomoc finansową w miesiącu październiku 2016 r.
W tym stanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło