III SA/Gd 9/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-03-06

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Felicja Kajut, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek stały powinien być przyznany od daty złożenia wniosku, czy od daty wstecznej, gdy opóźnienie w ustaleniu stopnia niepełnosprawności wynikało z działań organów, a nie z winy strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowane przez organy orzekające, nie może negatywnie wpływać na prawa strony. W przypadku kontynuacji zasiłku stałego, gdy poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności utraciło ważność, a nowe orzeczenie zostało wydane z opóźnieniem z przyczyn niezawinionych przez stronę, zasiłek powinien być przyznany od daty, od której strona faktycznie spełniała przesłanki, a nie od daty złożenia wniosku po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności. Narusza to cel świadczenia określony w art. 69 Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. ubiegał się o zasiłek stały. Decyzją Wójta Gminy przyznano mu zasiłek stały od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, odrzucając żądanie wyrównania zasiłku za okres wsteczny. Skarżący podnosił, że powinien otrzymać wyrównanie za dziesięć miesięcy wstecz, wskazując na wyrok Sądu Rejonowego potwierdzający ciągłość jego umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 2000 r. do końca 2013 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, jednocześnie stwierdzając, że zaskarżona decyzja może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 października 2013 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 8 sierpnia 2013 r. (nr [...]), którą organ przyznał J. P. zasiłek stały w wysokości 529 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 18 lipca 2013 r. J. P. (dalej: "strona", "skarżący") wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2013 r. (nr [...]) Wójt Gminy – działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 106 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 107, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712) oraz art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 86 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: "k.p.a.") – orzekł o przyznaniu stronie wnioskowanego świadczenia w wysokości 529 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Ponadto orzekł o opłacaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne za wskazany okres ze środków pomocy społecznej. Świadczenie miało być wypłacane na rzecz upoważnionego – M. P. (brata). W uzasadnieniu organ stwierdził, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia 9 października 2012 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S., zmienione orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 grudnia 2012 r. nr [...], wydanym przez Wojewódzki Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w G. oraz zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w S. sygn. akt V U 15/13 z dnia 16 kwietnia 2013 r.). Strona nie ma dochodu, zatem świadczenie zostało przyznane w najwyższej dopuszczalnej przez ustawę kwocie. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji domagając się wyrównania zasiłku stałego za rok wstecz. Wskazała na wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 16 kwietnia 2013 r., którym orzeczono o ciągłości choroby. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 października 2013 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 ustawy o pomocy społecznej - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że strona spełnia wszystkie kryteria określone w art. 37 ustawy o pomocy społecznej uprawniające do przyznania wnioskowanej pomocy w formie zasiłku stałego. Podkreślił jednak, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organ pomocy społecznej przyznaje świadczenie od początku miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy na okres ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W związku z tym nie było możliwe przyznanie stronie zasiłku za okres przed złożeniem wniosku w dniu 18 lipca 2013 r. W tym zakresie nie ma znaczenia wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 16 kwietnia 2013 r., z którego wynika, że strona została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a umiarkowany stopień niepełnosprawności trwa od sierpnia 2000 r. do końca grudnia 2013 r. Wyrok ten bowiem stwierdza jedynie o ciągłości umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i tylko w tym zakresie ma związek z przedmiotowym postępowaniem administracyjnym. Organ zwrócił uwagę, że decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r. (nr [...]) organ pierwszej instancji przyznał stronie świadczenie w postaci zasiłku stałego na okres od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r., co jest zgodnie z wcześniejszym orzeczeniem strony o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 27 listopada 2009 r., w którym wskazano, że orzeczenie wydaje się do dnia 31 sierpnia 2012 r. W okresie od września 2012 r. do dnia 16 kwietnia 2013 r., strona odwoływała się od kolejnych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, niemniej jednak w okresie tym nie posiadała prawa do zasiłku stałego, ani nie toczyło się żadne postępowanie w tym zakresie. J. P. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc, że powinien dostać wyrównanie za dziesięć miesięcy wstecz. Podał, że przez 10 miesięcy był osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W tym czasie nie miał żadnych dochodów a musiał dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym. Sąd Rejonowy w S. orzekł w końcu, że ma ciągłość niesprawności i tym samym Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w P. winien wyrównać mu zasiłek stały. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem organu mimo ciągłości umiarkowanego stopnia niepełnosprawności stwierdzonej wyrokiem sądu powszechnego niemożliwym jest wypłacenia świadczenia za okres, w którym skarżący nie występował o to świadczenie tj. od 1 września 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 2 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 3 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością eliminacji z obrotu prawnego tej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy za "całkowitą niezdolność do pracy" należy rozumieć m.in. legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W myśl natomiast art. 8 ust. 1 ustawy kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Analiza akt sprawy prowadzi zatem do wniosku, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki do otrzymania zasiłku stałego, a co za tym idzie decyzję przyznającą mu ten zasiłek należy uznać za trafną. Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje natomiast to, za jaki okres skarżący pozostaje uprawniony do otrzymywania przedmiotowego świadczenia. Organy obu instancji uznały, że prawo do zasiłku stałego przysługuje skarżącemu od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie. Stosownie bowiem do przepisu art. 106 ust. 3 ustawy świadczenia pieniężne z ustawy o pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca w który został złożony wniosek wraz z wymagana dokumentacja. Wynikająca z art. 106 ust. 3 ustawy reguła doznaje jednak wyjątku w przypadkach kontynuacji świadczeń z pomocy społecznej, w stosunku do których prawo do ich dalszego otrzymywania uzależnione jest od przedłożenia orzeczenia o niepełnosprawności, wydawanego przez inny organ. Sytuacja taka ma właśnie miejsce przy ocenie prawa do zasiłku stałego. Z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa sądowoadministracyjnego jednoznacznie wynika, że opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowane przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która w ustawowym okresie poddała się badaniu kontrolnemu i w konsekwencji została uznana za spełniającą warunki ustawowe. W orzeczeniu z dnia 11 kwietnia 2006 roku (sygn. akt I OSK 743/05, ONSAiWSA 2006/6/177) Naczelny Sąd Administracyjny (na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej z 1990 r.) stwierdził, że "w sprawie o kontynuację zasiłku stałego, o jakim mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), w której kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności, nie ma zastosowania przepis art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej w zakresie, w jakim określa on początek przyznania i wypłacania zasiłku, uzależniając go od daty złożenia wniosku". Zaznaczyć należy, że co prawda przedstawiony pogląd został wyrażony na podstawie uprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., to jednak z uwagi na tożsamość treści art. 43 ust. 6 ustawy z 1990 r. z art. 106 ust. 3 aktualnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., należy uznać go za aktualny. Trafność i zasadność tego poglądu znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych wydanych na gruncie ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 713/07, LEX nr 372640; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 613/08, LEX nr 504797; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 336/10, LEX nr 753783; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 285/10, LEX nr 758350). W rozpoznawanej sprawie z materiału dowodowego wynika, że skarżącemu na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia 14 grudnia 2009 r. (nr [...]) zostało przyznane prawo do świadczenia w formie zasiłku stałego wraz opłatą ze środków pomocy społecznej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Prawo to zostało mu przyznane na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 sierpnia 2012 r., co było związane z terminem (upływem) ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. w dniu 27 listopada 2009 r. (nr [...]). W orzeczeniu tym skarżący został zaliczony do kategorii osób legitymujących się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (od sierpnia 2000 r.). Następnie, w dniu 9 października 2012 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. wydał orzeczenie (nr [...]), w którym skarżący został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności (co wykluczało nabycie przez niego prawa do zasiłku stałego). W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, Wojewódzki Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w G. w dniu 5 grudnia 2012 r. wydał orzeczenie (nr [...]), którym utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie w zakresie rozpoznanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to następnie zostało zaskarżone do Sądu powszechnego, co zaskutkowało tym, że w dniu 16 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w S. wydał wyrok (sygn. akt V U 15/13), którym zmienił zaskarżoną decyzję i zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ustalając, że jest nadal niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym od sierpnia 2000 r. do końca grudnia 2013 r. W tym stanie rzeczy skarżący w dniu 18 lipca 2013 r. wystąpił z podaniem o przyznanie mu pomocy w formie zasiłku stałego, którą otrzymał na okres od lipca do grudnia 2013 r. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wniosek skarżącego z lipca 2013 r. o przyznanie zasiłku stałego był w istocie kolejnym złożonym przez niego wnioskiem o to świadczenie, a zatem wiązał się z prawem do kontynuacji tego zasiłku. Nie sposób przy tym nie zauważyć, iż o wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżący zwrócił się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. w wrześniu 2012 r., a więc niezwłocznie, bo w miesiącu następującym po miesiącu, do końca którego przysługiwało mu prawo do zasiłku stałego. Ostatecznie o stopniu niepełnosprawności orzeczono wobec skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 16 kwietnia 2013 r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 8 maja 2013 r., a zatem należy przyjąć, że z tym dniem skarżący uzyskał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności datowanym od sierpnia 2000 r. W świetle powyższych ustaleń oczywistym w przedmiotowej sprawie być musi, że skarżący – w kontekście przyjęcia kontynuacji zasiłku stałego - nie może ponosić winy za błędne orzeczenia zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności co do kwalifikacji jego stopnia niepełnosprawności, a w konsekwencji za upływ czasu, w którym w sposób uprawniony dochodził swoich praw. Pewną wątpliwość w rozpoznawanej sprawie może jedynie budzić upływ ponad dwumiesięcznego okresu pomiędzy dniem uprawomocnienia się wyroku orzekającego o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a dniem złożenia przez skarżącego w organie wniosku o przyznanie (kontynuację) świadczenia (zasiłku stałego). W ocenie Sądu należy jednak w rozpoznawanym przypadku odwołać się do art. 100 ust. 1 ustawy i wyrażonej tam zasady, w myśl której w postępowaniu w sprawie świadczeń pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej. Reasumując, w ocenie Sądu należało w przedmiotowej sprawie uznać istnienie ciągłości świadczenia, niezależnie od daty złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku. Skutkiem bowiem wydania wyroku Sądu Rejonowego w S. skarżący był osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przez cały czas od 2000 r., w tym również w okresie od września 2012 r. do czerwca 2013 r., za który przysługiwało mu prawo do zasiłku stałego, a które nie zostało mu jednak - zgodnie z wyrażoną wykładnią art. 37 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 3 ustawy - przyznane. W ocenie Sądu wyrażone w niniejszej sprawie stanowisko koresponduje także z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. (sygn. akt P 28/07, OTK A 9/07/106), którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji RP. Trzeba zauważyć, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) obowiązują podobne jak na gruncie ustawy o pomocy społecznej zasady przyznawania świadczeń związanych z niepełnosprawnością (art. 16 i art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz odpowiednio art. 37 i art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), albowiem jednym z warunków ich uzyskania jest ustalenie niepełnosprawności przez odpowiedni organ w odrębnym postępowaniu. W uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "niedopuszczalne jest, by ryzyko nieprawidłowego działania administracyjnego (w postaci nieterminowości, wadliwego, bo błędnego dokonania oceny niepełnosprawności) było przerzucone na osobę ubiegającą się o zasiłek (pielęgnacyjny)". Pod koniec rozważań zamieszczonych w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził natomiast, że sądy orzekając w sprawach innych zasiłków dokonają stosownej wykładni tego przepisu, wykorzystując art. 8 Konstytucji RP. Jeśli tej wypowiedzi nie ograniczać jedynie do grupy zasiłków wymienionych w tezie wyroku wówczas przybędzie kolejny argument na rzecz rozstrzygnięcia Sądu zamieszczonego w sentencji wyroku. Trzeba podkreślić, że z art. 87 ust. 1 i art. 8 Konstytucji RP, wynika, że jej przepisy są źródłem prawa i stosuje się je bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Za bezpośrednim stosowaniem przepisów Konstytucji przez sądy opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku; stanowisko takie wyrażane jest także w doktrynie. Według Wiesława Skrzydło bezpośrednie stosowanie przepisów Konstytucji, jako najwyższego prawa jest regułą, a wyjątek ma miejsce wtedy, gdy przepis ustawy zasadniczej wyraźnie uzależnia uregulowanie określonej kwestii od wydania przez parlament odpowiedniej ustawy (zob. W. Skrzydło, Komentarz do art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, LEX, 2013). Artykuł 69 Konstytucji RP stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Z powołanego przepisu expressis verbis wynika, że władza publiczna ma obowiązek zapewnienia takim osobom stosownej egzystencji i temu obowiązkowi odpowiada prawo takich osób do uzyskania stosownych świadczeń z opieki społecznej. Zasiłek stały jest świadczeniem okresowym (miesięcznym), a jego konstytucyjnym celem jest zapewnienie osobie niepełnosprawnej bieżącej egzystencji. Celu tego w zakresie początkowego terminu przyznania i wypłacania zasiłku stałego, nie spełnia art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w sytuacji przedłużającego się postępowania w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności, gdy poprzednie orzeczenie utraciło ważność. Podkreślił to na tle art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku, stwierdzając, że "powołanego przepisu nie można oceniać w oderwaniu od całości regulacji dotyczącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zamieszczonej w dwóch różnych ustawach, a która - łącznie w dwóch różnych postępowaniach - ma prowadzić do uzyskania decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny, zatem z punktu widzenia celu wykreowanego przez ustawodawcę mechanizmu, tj. uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego, istniejąca regulacja jest niespójna, nielogiczna w zakresie: data lub okres powstania znacznej niepełnosprawności, a data przyznania zasiłku pielęgnacyjnego". Brzmienie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie początkowej daty przyznania świadczeń rodzinnych jest zbieżne z treścią art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., a ponadto zbieżne są konstytucyjne cele tych świadczeń. Z tych względów, w ocenie Sądu istnieje uzasadniona podstawa do wsparcia zajętego stanowiska również powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Mając to wszystko na uwadze, Sąd przyjął, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy z dnia 8 sierpnia 2013 r., nie odpowiada celowi określonemu w art. 69 Konstytucji RP i narusza art. 37 w zw. z art. 106 ust. 3 ustawy, a w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja może być wykonana, gdyż decyzja ta w istocie jest dla skarżącego pozytywna, a więc wstrzymanie jej wykonania mogłoby przynieść niekorzystny dla skarżącego efekt narażając go na uszczerbek. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny dokonać oceny określonych w art. 37 ustawy przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku specjalnego mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę prawną, którą są związane z mocy art. 153 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło