III SA/Gd 95/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2021r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) – dalej jako "ustawa", Burmistrz odmówił A. P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym małżonką J. P. W ocenie organu pierwszej instancji wnioskodawca nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 5 lit. a ustawy. Zakres sprawowanej przez wnioskodawcę opieki oraz stan zdrowia jego małżonki nie wymaga całodobowej opieki obejmującej pomoc w codziennym funkcjonowaniu, wykonywaniu czynności pielęgnacyjnych i zabezpieczaniu wszelkich potrzeb życiowych, nie istnieje zatem ze strony wnioskodawcy konieczność rezygnacji z zatrudnienia, niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonki wnioskodawcy wynika, że niepełnosprawność powstała w 48. roku życia. W świetle zaś art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia 7 grudnia 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł być wiek, w którym wystąpiła niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jak wskazało Kolegium organ pierwszej instancji wprawdzie wymienił obok innych przepisów art. 17 ust. 5 ustawy, jednakże przepis ten nie stanowił podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium stan faktyczny sprawy wskazuje, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją skarżącego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną przez niego opieką nad małżonką. Organ odwoławczy przedstawił treść ustaleń faktycznych poczynionych w toku przedmiotowego postępowania, w tym oświadczeń złożonych przez skarżącego, treść i wnioski wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 lipca 2021 r. w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i jego małżonki, a także okoliczności faktyczne związane z przebiegiem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie sprawuje nad małżonką stałej lub długotrwałej opieki, bowiem małżonka faktycznie w takim zakresie jej nie wymaga. W swojej niepełnosprawności jest samodzielna na tyle, że skarżący mógłby podjąć zatrudnienie i to nie tylko w ograniczonym wymiarze czasu pracy. Czynności, jakie skarżący wykonuje w ramach opieki nad małżonką mógłby dalej wykonywać godząc je z obowiązkami wynikającymi z wykonywania pracy. Skarżący, nawet bez uwzględnienia pomocy syna, z uwagi na dużą samodzielność małżonki, miałby możliwość podjęcia zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności, wymagającej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową. Wnioskodawca przesłanki tej nie spełnia. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że z powyższej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej także jako "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Powyższa regulacja art. 17 ust. 1b ustawy stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W związku z tym, jak słusznie uznało Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy przesłanka w postaci czasu powstania niepełnosprawności małżonki skarżącego nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu błędne w tej mierze było stanowisko organu pierwszej instancji, który za podstawę odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego przyjął również to, że niepełnosprawność małżonki skarżącego powstała, gdy była ona już osobą dorosłą, nie uczącą się. Dokonana ocena stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji nie przesądza jednak w sposób samodzielny istnienia podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak bowiem wynika z przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy, wnioskujący o to świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Zdaniem organu odwoławczego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącego nad małżonką, a rezygnacją przez niego z zatrudnienia albo też niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie zachodzi związek przyczynowy, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Stanowisko to należy podzielić. Z przywołanych powyżej unormowań ustawy wynika jednoznacznie, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Omawiane świadczenie nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W prowadzonym postępowaniu konieczne jest ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy ( rezygnacją z zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy nie można jednak, wbrew stanowisku skarżącego, utożsamiać z samą oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Ustawodawca inaczej sformułowałby treść przepisów ustawy, gdyby każda osoba, opiekująca się niepełnosprawnym w stopniu znacznym, mogła otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Tymczasem niepełnosprawność w stopniu znacznym obejmuje bardzo różne stany zdrowotne osób, wobec których taką niepełnosprawność orzeczono – niektóre z tych osób wymagają jedynie wykonywania pewnych czynności opiekuńczych, inne zaś nie są w stanie w ogóle bez takiej opieki funkcjonować. Ta właśnie sytuacja powoduje, że w sprawach dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest dokonanie obiektywnej oceny możliwości wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – w zestawieniu z faktycznymi potrzebami opiekuńczymi osoby niepełnosprawnej. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia: stała lub długoterminowa, wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20, z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył w dniu 23 czerwca 2021 r. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną małżonką – J. P. Legitymuje się ona orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 12 września 2019 r., w którym wskazano, że niepełnosprawność powstała w 2017 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 10 lipca 2017 r. Skarżący zamieszkuje z małżonką oraz pełnoletnim synem. Żona skarżącego jest po operacji trzustki ze śledzioną, ma nadciśnienie, cukrzycę, bolą ją stawy i leczy się psychiatrycznie z powodu depresji. Stale przyjmuje leki, ma problemy ze snem i ogólnie czuje się słabo. Z pomocą męża przygotowuje posiłki, korzysta ze schodów, ubiera się i rozbiera, wyjeżdża na działkę, do apteki, na badania czy do lekarza. W czynnościach tych pomaga skarżącemu pełnoletni syn, zatrudniony w zmianowym czasie pracy. Żona skarżącego samodzielnie spożywa posiłki, przemieszcza się po mieszkaniu, po powierzchniach płaskich, korzysta z toalety i kontroluje potrzeby fizjologiczne. Samodzielnie bierze prysznic, a małżonek jest obok w razie potrzeby. Nie korzysta z żadnego sprzętu rehabilitacyjnego, nie jest osobą leżącą. W czasie nieobecności skarżącego może pozostać sama w domu, co potwierdza fakt, że w dniu wizyty pracownika socjalnego pozostawała sama w domu, szybko zareagowała na dzwonek do drzwi, a skarżący przebywał wówczas na działce. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżący wykonuje w większości czynności dnia codziennego, związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, prowadzonego z żoną i pełnoletnim synem. Czynności takie jak sprzątanie, robienie zakupów, opłacanie rachunków, czynności ogrodnicze, czyli czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wykonywane mogą być poza godzinami zatrudnienia, tak jak to odbywa się powszechnie w innych gospodarstwach domowych. Choć oczywiście nie tylko czynności związane bezpośrednio z opieką nad osobą niepełnosprawną wchodzą w zakres "opieki" w rozumieniu omawianego przepisu, nie można nie zauważyć, że skarżący, mieszkający z małżonką, także dla siebie musi robić zakupy, sprzątać, gotować. Trudno zatem uznać, by wymienione czynności były tylko i wyłącznie wykonywane z uwagi na potrzeby małżonki skarżącego. Z kolei czynności bezpośrednio wspierające żonę skarżącego w chorobie w niewielkim rozmiarze zajmują dzień, a część z nich wykonywana jest jedynie sporadycznie (wizyty lekarskie, realizacja recept). Czynności te co do zasady mogą być wykonane rano i wieczorem lub wczesnym popołudniem. We wszystkich tych czynnościach wspiera skarżącego mieszkający wspólnie pełnoletni syn. Małżonka skarżącego nie jest osobą leżącą, nie wymaga stosowania pielucho-majtek, samodzielnie je i pije, nie napotyka na trudności w zakresie samodzielnej higieny i fizjologii. Porusza się samodzielnie w obrębie mieszkania, wymaga jedynie pomocy przy korzystaniu ze schodów. Co więcej sama przygotowuje posiłki, zażywa leki, ubiera się, wymagając w tym zakresie jedynie pomocy ze strony skarżącego. Może pozostać w domu sama, skoro skarżący robi zakupy, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe, a także korzysta z ogrodu działkowego. Z ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana przez skarżącego opieka nad małżonką, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności wspomagających małżonkę w jej codziennym funkcjonowaniu nie wyklucza podjęcia przez niego zatrudnienia lub pracy zarobkowej w jakiejkolwiek formie, wskazanej w art. 3 pkt 22 ustawy. Jak wynika z akt sprawy, od dnia 21 czerwca 2021 r. skarżący zarejestrowany jest w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej w dniu 8 czerwca 2018 r., zawiesił w dniu 1 września 2018 r., wznowił w dniu 18 lutego 2019 r., po czym ponownie zawiesił w dniu 16 kwietnia 2019 r. Ustalony stopień niepełnosprawności małżonki skarżącego datuje się od dnia 10 lipca 2017 r., co nie stanowiło dla skarżącego przeszkody w podjęciu działalności gospodarczej w dniu 8 czerwca 2018 r., prowadzeniu jej do dnia 1 września 2019 r., a po wznowieniu w dniu 18 lutego 2019 r. dalszym jej prowadzeniu do dnia 16 kwietnia 2019 r., kiedy to skarżący zawiesił jej wykonywanie, jak sam oświadczył, nie tylko z powodu choroby małżonki, ale również ze względu na brak zleceń. Zakres obowiązków opiekuńczych skarżącego nie jest na tyle obciążający, by faktycznym powodem zawieszenia przez niego wykonywania działalności gospodarczej była konieczność opieki nad małżonką. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania jest zrekompensowanie osobie uprawnionej - poprzez wypłatę określonej przepisami kwoty – utraty dochodu na skutek rezygnacji z aktywności zawodowej (art. 17 ust. 3 ustawy). Musi więc istnieć wyraźny i bezpośredni związek, tak czasowy, jak i co do motywów, między rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad wskazaną w ustawie osobą, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżący, jak już wyżej wskazano, nie zrezygnował z zatrudnienia wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad małżonką, a jego dotychczasowa aktywność zawodowa nie pozwala na przyjęcie, że właśnie z powodu niepełnosprawności małżonki zatrudnienia nie podejmuje. Podzielić należy zatem stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Aby możliwe było przyznanie tego świadczenia musiałby zostać wykazany związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki, a niepodjęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie skarżący takiego związku nie wykazał. Zdaniem Sądu ocena zaistnienia przesłanek przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana przez organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie, jest prawidłowa. Powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja przytoczona w skardze. Podkreślić należy, że nie zawsze i nie w sposób automatyczny każda osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, także ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będzie wymagać tej opieki w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia choćby w ograniczonym wymiarze czasu pracy. Każdą taką sytuację należy bowiem analizować z uwzględnieniem konkretnych okoliczności faktycznych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę, jako bezzasadną, oddalił.