III SAB/Gd 10/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy [...] w przedmiocie łamania zakazu pracy w święta w placówkach handlowych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. D. kwotę 100 ( sto) złotych uiszczonego wpisu sądowego. M. D. złożył w dniu 18 kwietnia 2008 r. kolejną skargę do Okręgowego Inspektora Pracy [...], powołując się na przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks Pracy, która weszła w życie w dniu 26 października 2007 r., wskazał, że praca w placówkach handlowych, począwszy od dnia 1 listopada 2007 r. jest niedozwolona. M. D. sprawdził przestrzeganie w/w przepisów ustawy przez "A" S.A. sprawdzając wyrywkowo stacje paliw Koncernu i stwierdził, że podmiot ten prawo to złamał. W związku z powyższym wniósł on o wszczęcie postępowania mającego na celu wyciagnięcie konsekwencji i ukaranie wszystkich stacji, które w dni świąteczny były czynne, łamiąc w ten sposób przepisy prawa. W piśmie z dnia 24 kwietnia 2008 r. Okręgowy Inspektor Pracy [...] poinformował M. D., że kwestia zatrudniania pracowników stacji paliw w dni świąteczne została wyjaśniona przez ten organ w piśmie z dnia 21 listopada oraz 29 listopada 2007 r. i stanowisko organy w tej kwestii pozostaje bez zmian. Organ odwołał się również do pisma Głównego Inspektoratu Pracy znak [...]. M. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy [...] w związku z niezałatwieniem skierowanej do tego organu skargi z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie łamania zakazu pracy w święta w placówkach handlowych przez stacje paliw "A" S.A. W uzasadnieniu wskazano, że na złożoną przez skarżącego skargę z dnia 18 kwietnia 2008 r. otrzymał od Okręgowego Inspektora Pracy [...] odpowiedź odmowną ( pismo z dnia 24 kwietnia 2008 r.). Organ ten pozostawił sprawę bez rozpatrzenia, posiłkując się stanowiskiem Głównego Inspektora Pracy w sprawie zakazu pracy w święta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in., że skarga z dnia 18 kwietnia 2008 r. dotyczyła problemu, który został rozpatrzony i skarżącemu została udzielona odpowiedź we wcześniejszych pismach, zaś w piśmie z dnia 24 kwietnia 2008 r. organ podtrzymał uprzednio zajęte stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) obejmuje orzekanie w przypadku skarg na bezczynność organów w sprawach podlegających załatwieniu w formie: 1. decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność należy zauważyć, że sprawa, której przedmiotem jest zobowiązanie W świetle powołanych wyżej przepisów skarga na bezczynność organów przysługuje wówczas, gdy organ pomimo obowiązku wynikającego z danego przepisu prawnego nie wydaje stosownego aktu administracyjnego, bądź też nie czyni tego w terminach wskazanych w przepisach prawa procesowego. Analiza stanu faktycznego sprawy jak i obowiązującego stanu prawnego prowadzą do wniosku, iż skarga podlega odrzuceniu. Nadzorcze i kontrolne działania organów Państwowej Inspekcji Pracy są podejmowane na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89, poz.589, zwana dalej ustawą). Jak wynika z przepisów tej ustawy organy Inspekcji Pracy działają z urzędu, nie zaś na wniosek innych osób. Jakkolwiek bardzo często zdarza się, że kontrole przeprowadzane są w zawiązku ze złożeniem przez pracowników skarg sygnalizujących łamanie przez pracodawców przepisów prawa, takie działanie nie powoduje jednak wszczęcia postępowania administracyjnego i nie prowadzi do powstania sytuacji, w której organ byłby zobligowany do wydania orzeczenia w formie decyzji lub postanowienia. Wniesienie takiej skargi nie daje pracownikowi, który ją złożył statusu strony postępowania nawet wówczas, gdy okazała się ona uzasadniona i w jej wyniku doszło do wszczęcia z urzędu postępowania zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej. Do kwestii tej odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1107/05, gdzie stwierdził, że: "Chociaż niewątpliwie pracownik jest podmiotem zainteresowanym wynikiem postępowania prowadzonego przez inspektora pracy, to brak podstaw do przyznawania mu statusu strony w postępowaniu prowadzonym w związku z naruszeniem przepisów prawa pracy przez pracodawcę, w oparciu o przepis pozwalający na podejmowanie władczych rozstrzygnięć wobec tegoż pracodawcy. Indywidualne roszczenia pracownicze, związane z naruszeniem prawa przez pracodawcę, nie dają prawa podmiotowego do domagania się podjęcia działań władczych i wydania rozstrzygnięcia na rzecz pracownika." ( opubl. LEX nr 236485). Wyrok ten, jakkolwiek pogląd w nim wyrażony odnosi się do rozwiązań przyjętych w uprzednio obowiązującej ustawie z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz.U. Nr 124 z 2001 r., poz.1362 ze zm.), zachowuje nadal aktualność i Sąd przyjęte tam stanowisko w pełni akceptuje. Nadto, bezpośrednim potwierdzeniem tego, że zamiarem ustawodawcy było nieprzyznanie osobie wnoszącej skargę statusu strony postępowania prowadzonego przez organy inspekcji pracy, jest przyjęte w art. 34 ust. 5 ustawy rozwiązanie, zgodnie z którym od decyzji inspektora pracy, o których mowa w art. 11 pkt 1-7, wydanych w formie pisemnej lub stanowiącej wpis do dziennika budowy, jedynie podmiotowi kontrolowanemu przysługuje odwołanie do okręgowego inspektora pracy Mając powyższe na uwadze wskazać zatem należy, że złożenie przez M. D. skargi do Okręgowego Inspektora Pracy [...] nie spowodowało wszczęcia postępowania administracyjnego i nie powstała tym samym sytuacja, w której organ zobligowany był do wydania orzeczenia w formie decyzji lub postanowienia. Na marginesie wskazać należy, że na organie inspekcji pracy ciąży obowiązek poinformowania osoby wnoszącej skargę o sposobie jej załatwienia. Obowiązek taki wynika z faktu stosowania w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i zawartych w nim przepisów nakładających na organy obowiązek informowania stron ( art. 9 k.p.a.) i działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa ( art. 8 k.p.a.). Odnosząc powyższe do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący wielokrotnie informowany był o stanowisku organu odnośnie łamania przez stacje paliw "A" zakazu pracy w święta. Sąd stwierdził nadto, że podejmowane przez Okręgowego Inspektora Pracy [...] działania, w związku ze złożoną przez M. D. skargą z dnia 18 kwietnia 2008 r. nie mogą być zakwalifikowane jako czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa o jakich mowa w pkt 4 art. 3 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że złożona przez skarżącego skarga na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy [...] jest niedopuszczalna. Skargę tę – mając na uwadze wyrażone w niej intencje - można natomiast potraktować, jako skargę, o której mowa w art. VIII k.p.a. Jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądwowadministracyjnym sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), (...) ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2000 r. sygn. akt III SAB 108/99, LEX nr 48017, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt I SAB/Wa 42/07, niepubl., postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2008 r., sygn. akt VI SAB/Wa 21/07, niepubl.). Z tych też przyczyn Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę, gdyż nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit a) wyżej wymienionej ustawy.