III SAB/Gd 24/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-06-14
Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności w sprawie wydania decyzji dotyczącej choroby zawodowej, pomimo uchylenia poprzednich decyzji przez sąd administracyjny i przekazania akt sprawy do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej w terminie miesiąca, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że organ nie dochował należytej staranności w organizacji postępowania, co doprowadziło do przekroczenia ustawowych terminów, jednakże działania organu zmierzały do zgodnego z prawem zakończenia postępowania i wypełnienia zaleceń sądu, co wykluczyło rażący charakter opieszałości.Stan faktyczny
Skarżący R. M. wniósł skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wydania decyzji dotyczącej choroby zawodowej. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów obu instancji w poprzednich postępowaniach, akta sprawy zostały zwrócone organowi I instancji. Pomimo upływu czasu i braku wydania decyzji, organ podejmował pewne czynności, takie jak zwracanie się o opinie i wzywanie strony do uzupełnienia materiału dowodowego. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia bezczynności oraz zasądzenia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do wydania decyzji w sprawie w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego R. M. kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej choroby zawodowej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do wydania decyzji w sprawie w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego R. M. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez R. M. jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej choroby zawodowej.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u R. M. choroby zawodowej, wymienionej w poz. 15.3 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 1367), tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat; niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 24 maja 2017 r., działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1412), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), w skrócie "k.p.a.", oraz § 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W wyniku rozpoznania skargi R. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 550/17 uchylił ww. decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 kwietnia 2017 r.
W dniu 15 stycznia 2018 r. do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wpłynął prawomocny ww. wyrok wraz z aktami sprawy, który następnie został przekazany w dniu 17 stycznia 2018 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
W dniu 7 lutego 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się do Krajowego Konsultanta w dziedzinie Medycyny Pracy o udzielenie informacji, czy wystąpienie wysiłku głosowego na stanowisku nauczyciela akademickiego jest jednoznaczne z uznaniem pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy.
W dniu 16 marca 2018 r. R. M. złożył ponaglenie na bezczynność organu I instancji.
Pismem z dnia 19 marca 2018 r. (data stempla pocztowego) R. M., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
W uzasadnieniu podniósł, że sprawa toczy się od 2014 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 września 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 547/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów obu instancji. Następnie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 550/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy nie zastosowały się do wskazówek Sądu. W dniu 10 stycznia 2018 r. Sąd wypełnił obowiązek zwrotu akt wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. Skarżący podkreślił, że do czasu wniesienia skargi organy nie podjęły żadnej czynności, ani nie powiadomiły go przyczynach zwłoki, co oznacza, że tkwią w bezczynności, naruszając prawo.
Z tych względów skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do wydania aktu w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, a na tym etapie, że nie miała ona jeszcze z rażącym naruszeniem prawa; w przypadku niepodjęcia czynności i braku rozstrzygnięcia organu do czasu wyrokowania; stwierdzenie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych; zasądzenie od organu sumy pieniężnej w kwocie 200 zł. Skarżący wniósł również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, wskazując, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 26 marca 2018 r. uznał ponaglenie strony za nieuzasadnione. Organ wskazał także, że pismami z dnia 3 kwietnia 2018 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy oraz do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy celem uzupełnienia informacji, dotyczących narażenia zawodowego R. M. Ponadto, pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. wezwano stronę do złożenia wyjaśnień w celu uzupełnienia materiału dowodowego, a pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. poinformowano stronę o przedłużeniu postępowania do dnia 28 czerwca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd orzeka na podstawie art. 149 P.p.s.a., który w § 1 określa, że sąd: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. W takim trybie została rozpoznana przez Sąd skarga na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wydania decyzji dotyczącej choroby zawodowej.
Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r. dokonano nowelizacji P.p.s.a. Przepisem art. 9 pkt 3 lit. b ustawy zmieniającej dodano m.in. art. 53 § 2b P.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy zmieniającej, nowe brzmienie otrzymał również art. 37 § 1 k.p.a., poprzez wprowadzenie środka zaskarżenia w postaci ponaglenia, które zastąpiło dotychczasowe zażalenie i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wyjaśniono, że regulacja art. 53 § 2b P.p.s.a. - dotycząca obowiązku wyczerpania środka zaskarżenia w postaci ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność - wprowadzona została w związku ze zmienionym brzmieniem art. 37 k.p.a. Zgodnie z założeniami ustawodawcy, wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi więc warunek formalny do wywiedzenia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co znalazło wyraz w nowym brzmieniu art. 52 § 2 P.p.s.a. Wedle tego przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy bowiem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Z treści powyższych regulacji wynika zatem, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia.
W niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego dopełnił powyższego wymogu. Skarżący w dniu 16 marca 2018 r. wniósł ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zatem skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie jako dopuszczalna i złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. podlega merytorycznej ocenie.
Przystępując do oceny zasadności skargi, wskazać należy, że przepisy P.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności. Wykładając treść tego pojęcia, zgodzić należy się z powszechnie prezentowanym poglądem, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności.
Celem skargi na bezczynność jest więc doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Takie rozumienie pojęcia "bezczynności" pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., wprowadzoną sygnalizowaną wyżej nowelizacją przepisów k.p.a. i mającą na celu zapewnienie większej klarowności oraz efektywności realizacji przez strony przysługujących jej uprawnień w zakresie zwalczania bezczynności organów. Według tego przepisu, przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.).
Kwestie terminów załatwiania spraw regulują przepisy rozdziału 7 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego pod nazwą "Załatwianie spraw". Przepisy te mają przyczyniać się do przestrzegania przez organy zasady szybkości postępowania, a także mają istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony jednostki przed długotrwałym postępowaniem administracyjnym i odwlekaniem w czasie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Opóźnione załatwienie sprawy może bowiem z uwagi na duży upływ czasu okazać się już działaniem bezprzedmiotowym, może też skutkować powstaniem szkody po stronie jednostki lub być pozbawione dla niej realnej wartości, którą mogło mieć, gdyby zostało wydane we właściwym czasie.
I tak, art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
Wskazać również należy, że do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obwiązek ciąży na organie administracji publicznej również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.).
Przywołane wyżej przepisy stanowią więc rozwinięcie i zarazem doprecyzowanie zasady szybkości i prostoty postępowania uregulowanej w art. 12 k.p.a. Co istotne, zacytowanie przepisy nakładają również na organ obowiązek informowania strony o fakcie uchybienia terminowi oraz wskazania przyczyn niezałatwienia sprawy w określonych ramach czasowych. Obowiązek zawiadamiania strony o opóźnieniach w załatwieniu sprawy rozciąga się na przypadki zależne od organu administracyjnego, jak również od niego niezależne. Każde przekroczenie maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy powoduje powstanie obowiązku powiadomienia strony o zaistnieniu zwłoki, wskazania jej przyczyn, zakomunikowania stronie nowego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez organ oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, należy odnotować, że przedmiotem wniesionej skargi jest postępowanie organu I instancji po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 550/17. W wyroku tym Sąd podniósł, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji dopuszczono się naruszeń przepisów postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszeń również przepisów prawa materialnego i miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, z treści uzasadnień do zaskarżonych decyzji wynika, że organy inspekcji sanitarnej działały w błędnym przekonaniu, że opinie lekarskie wraz z ich uzupełnieniem są bezwzględnie wiążące dla tych organów w każdym aspekcie. Tymczasem orzeczenia lekarskie to tylko jeden z dowodów, podlegających swobodnej ocenie organów inspekcji sanitarnej, uzasadniających wydanie decyzji. W przypadku istnienia wątpliwości co do zasadności, a nawet – treści tych opinii, obowiązkiem organów było przeprowadzenie dowodu z opinii innych biegłych, a co najmniej – poddanie krytycznej ocenie organów uprawnionych do stwierdzenia choroby zawodowej tych stwierdzeń zawartych w opinii, które odnoszą się do okoliczności zakwestionowanych – jako pozaprawne – w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w wyroku tut. Sądu z dnia 15 września 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 547/16.
Sąd wskazał także, że organy inspekcji sanitarnej nie ustosunkowały się w zaskarżonych decyzjach do twierdzeń skarżącego o przepracowaniu z nadmiernym wysiłkiem głosowym nie 15, a - 45 lat w charakterze nauczyciela akademickiego w warunkach lokalowych odbiegających od warunków, w jakich używają głosu nauczyciele szkolni, mając na uwadze wielkość audytorium i sali oraz natężenia hałasu w laboratoriach, gdzie pracowały silniki.
Ponadto poza zakresem rozważań organów inspekcji sanitarnej pozostała na przykład możliwość sięgnięcia po dodatkowy dowód w postaci przesłuchania strony skarżącej, bądź innych osób, dla zobrazowania jak na co dzień realnie przebiegała praca R. M. i ustalenia – czy R. M. był narażony na nadmierny wysiłek głosowy w środowisku pracy.
Organy pominęły również możliwość szerszego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie zważając, że do świadectwa pracy skarżącego Politechnika [...] dołączyła w dniu 31 grudnia 2014 r. zaświadczenie dla pracownika zatrudnionego na stanowisku nauczyciela akademickiego z wykazem dni nieobecności spowodowanych chorobą (bez wypadku). Ustalenie, jakie choroby powodowały nieobecność w pracy skarżącego mogłoby przyczynić się do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego sprawy.
Ponadto Sąd dodał, że organy obu instancji przeoczyły, że w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej z dnia 23 grudnia 2014 r., tj. w okresie zatrudnienia skarżącego w Politechnice [...], zgłaszający lekarz orzecznik, czyli – jeden z uprawnionych podmiotów biorących udział w rozpoznaniu choroby i ocenie narażenia zawodowego, dokonał odmiennej (od oceny jednostek orzeczniczych) konstatacji podając, że skarżący od 16 maja 1969 r. i nadal pozostaje w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Podnieść zatem należy, że sprawę związaną z zarzucaną przez skarżącego bezczynnością postępowania prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wydania decyzji, dotyczącej choroby zawodowej należało ocenić od momentu przekazania temu organowi akt sprawy przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego po wydaniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 550/17, tj. od dnia 17 stycznia 2018 r.
Wymaga odnotowania, że po zwrocie akt sprawy do dnia 6 lutego 2018 r. organ nie podjął żadnych czynności. W dniu 7 lutego 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się do Krajowego Konsultanta w dziedzinie Medycyny Pracy o udzielenie informacji, czy wystąpienie wysiłku głosowego na stanowisku nauczyciela akademickiego jest jednoznaczne z uznaniem pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Następnie pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Ponadto pismami z dnia 3 kwietnia 2018 r. organ I instancji zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy oraz do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, celem uzupełnienia informacji, dotyczących narażenia zawodowego R. M. Pismem sygnowanym tą samą datą organ I instancji poinformował stronę o przedłużeniu postępowania do dnia 28 czerwca 2018 r., pouczając ją o prawie do wniesienia ponaglenia.
Biorąc pod uwagę przedstawioną chronologię zdarzeń, Sąd za usprawiedliwiony uznał zarzut bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w załatwieniu sprawy dotyczącej choroby zawodowej. Jakkolwiek przedmiotową sprawę można kwalifikować jako skomplikowaną, dla której ustawodawca przewiduje dwumiesięczny termin na jej załatwienie, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a., to jednak termin ten nie został przez organ dochowany, gdyż sprawa do dnia rozpoznania skargi nie została zakończona.
W ocenie Sądu, organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Sąd zaznacza przy tym, że wytyczne wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2017 r. co do dalszego postępowania były realizowane przez organ I instancji, lecz bez dbałości o sprawność i szybkość postępowania.
Zdaniem Sądu, nic nie stało na przeszkodzie, aby już w dniu, w którym organ zwrócił do Krajowego Konsultanta w dziedzinie Medycyny Pracy, wezwać stronę do złożenia wyjaśnień.
Nie ulega wątpliwości, że organ prowadzący postępowanie administracyjne jest gospodarzem tego postępowania i podejmuje decyzje o sposobie prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości konieczność uzyskania wyjaśnień dotyczących wydanych orzeczeń lekarskich oraz opinii biegłych, ale nie oznacza to, że pozyskanie nowego materiału dowodowego musi się wiązać z pominięciem zasady szybkości postępowania. Rzeczą organu jest wyegzekwowanie od innych podmiotów, tamujących możliwość terminowego przeprowadzenia postępowania, materiału dowodowego w rozsądnym czasie.
Na uwagę również zasługuje fakt, że organ I instancji dopiero w dniu 3 kwietnia 2018 r. wypełnił obowiązek poinformowania strony, że postępowanie nie może być zakończone w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. oraz wskazał przyczyny niezałatwienia sprawy w określonych ramach czasowych i zakomunikował stronie nowy termin załatwienia sprawy i pouczył ją o prawie do wniesienia ponaglenia. Wymaga jednak podkreślenia, że samo wydanie postanowienia o zmianie terminu załatwienia sprawy nie uchyla zarzutu bezczynności. Ponieważ stan bezczynności istniał w dacie wyrokowania, obowiązkiem Sądu było nie tylko jego stwierdzenie, ale również wyznaczenie terminu załatwienia sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
Sąd nie stwierdził natomiast rażącego charakteru bezczynności skarżonego organu. W orzecznictwie przyjmuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podnosi się, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej poprzez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Tylko samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia. Ponadto naruszenie rażące musi być powiązane nie tylko z naruszeniem terminów przewidzianych w k.p.a., ale także ze złą wolą organu oraz takim działaniem, które wskazuje na celową opieszałość w załatwieniu sprawy (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/13, LEX nr 1368782; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III SAB/Gd 13/13, LEX nr 1368959; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, LEX nr 1534558).
Zdaniem Sądu, takich cech bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w niniejszej sprawie nie nosi. Nie sposób bowiem pominąć faktu, że organ dąży do zgodnego z prawem zakończenia postępowania, zmierzając do wyczerpującego wypełnienia zaleceń Sądu, wynikających z prawomocnego wyroku z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 550/17. Zatem nie można stwierdzić, że zwłoka w załatwieniu sprawy jest efektem działań (zaniechań) organu, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia.
Rezultatem więc dokonanej przez Sąd oceny działań organu było stwierdzenie, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji Sąd oddalił skargę w części dotyczącej zasądzenia od organu na rzecz skarżącego wnioskowanej sumy pieniężnej.
Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Podkreślenia wymaga, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 in fine p.p.s.a., przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, a z przepisu tego wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, a także czy wskazują na konieczność zrekompensowania tego faktu skarżącemu. Sąd w niniejszej sprawie nie uznał za zasadne i celowe przyznanie na rzecz skarżącego jakiejkolwiek sumy pieniężnej, ponieważ stwierdzonej bezczynności nie cechuje rażące naruszenie prawa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło