III SAB/Gd 40/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Burmistrza Miasta po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 463/11 oddala skargę. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 463/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2011r., w przedmiocie zasiłku celowego uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 24 lutego 2011r. nr [...] oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 10 maja 2010r. nr [...]. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 1 września 2011r. i został doręczony Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przez sąd w dniu 20 września 2011r. wraz z aktami administracyjnymi. Pismem z dnia 31 maja 2013r. A. L. wezwała Burmistrza Miasta do wykonania powyższego wyroku. Burmistrz Miasta pismem z dnia 19 czerwca 2013r. wyjaśnił, że przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej i ustalono, że wyrok z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 463/11 został wykonany poprzez ponowne wydanie decyzji administracyjnej z dnia 7 września 2012r., nr [...], od której A. L. wniosła odwołanie do SKO. Organ w piśmie tym wskazał również, że wszelkie działania pracowników są zgodne z literą obowiązującego prawa i uwzględniają wskazówki WSA w Gdańsku dotyczące wnikliwego zbadania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. W dniu 25 czerwca 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga A. L. na niewykonanie wyroku z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 463/11. Skarżąca wskazała, że ponownie rozpatrując sprawę organ miał uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Wydając ponownie decyzję organ po raz kolejny odmówił przyznania jej zasiłku. W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 19 czerwca 2013r. i uzupełnionej pismem z dnia 10 września 2013r. Burmistrz Miasta wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że wyrok z dnia 13 lipca 2011r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 463/11 został wykonany. Organ podał też, że wszelkie działania pracowników MOPS są zgodne z literą prawa i uwzględniają wskazówki WSA w Gdańsku dotyczące wnikliwego zbadania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Pracownik MOPS wywiązał się z tego obowiązku, gdyż ustalił sytuację rodzinną i materialną A. L.. Organ wskazał również, że już wcześniej A. L. złożyła skargę na niewykonanie przez niego ww. wyroku z dnia 13 lipca 2011 r. i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekając w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 623/12 wymierzył Burmistrzowi Miasta grzywnę w wysokości 500 złotych. Jakkolwiek wyrok Sądu został wykonany poprzez wydanie kolejnej decyzji w sprawie (decyzja z dnia 7 września 2012r.), jednak została ona wydana z naruszeniem przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy wskazać, że jakkolwiek A. L. zatytułowała swoją skargę, jako skargę na niewykonanie wyroku, jednak Sąd zakwalifikował ją jako skargę na bezczynność organu po wyroku z dnia 13 lipca 2011r. W swojej skardze skarżąca podnosi, że ponownie rozpatrując sprawę organ nie uwzględnił zawartej w wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zaś wydając ponownie decyzję w sprawie po raz kolejny odmówił przyznania jej zasiłku. Skarga nie zawiera natomiast żądania ukarania organu grzywną w związku z zarzucanym mu niewykonaniem wyroku. Stosownie do art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zatem istotą skargi, o której mowa w powołanym przepisie jest żądanie wymierzenia organowi grzywny. W przypadku, gdy skarga na bezczynność organu po wydaniu przez sąd wyroku nie zawiera takiego żądania, należy ją zakwalifikować jako skargę na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania), o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., co też Sąd w niniejszej sprawie uczynił. Stosownie do przepisu art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Jak wskazano bowiem wyżej organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W ujęciu przepisu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Wydanie przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, decyzji, nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się w całości bezprzedmiotowe. Art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. (art. 149 § 2 p.p.s.a.) Z przepisu tego wynika, że rozstrzygając skargę na bezczynność sąd podjąć może trzy rozstrzygnięcia – odnośnie zobowiązania organu do dokonania czynności, odnośnie tego czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz odnośnie wymierzenia organowi grzywny. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do dokonania czynności z uwagi na jej wykonanie, Sąd winien rozstrzygnąć pozostałe przewidziane w przepisie kwestie - a więc, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w przypadku zgłoszonego wniosku o wymierzenie grzywny, orzec w tym przedmiocie. Zatem wydanie przez organ decyzji jeszcze przed wniesieniem skargi, bądź w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2443/12, z dnia 18 września 2012 r. o sygn. akt II OSK 1953/12 ( wyroki dostępne jw.). Należy wskazać, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy pozostawały poza sporem. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 463/11, Burmistrz Miasta decyzją z dnia 7 września 2012 r. ponownie rozpoznał wniosek skarżącej o przyznanie jej świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Również sama skarżąca nie neguje, że po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 13 lipca 2011 r. doszło do wydania kolejnej decyzji w sprawie. Tym samym należało stwierdzić, że w dacie rozpatrzenia skargi przez Sąd Burmistrz Miasta nie postawał w bezczynności, tym samym brak było podstaw do wyznaczenia temu organowi terminu do załatwienia sprawy. Z kolei odnośnie oceny czy w sprawie miała miejsce bezczynność i czy było ono prowadzone w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniałoby wymierzenie organowi grzywny, Sąd stwierdza, że uwzględnił znany mu z urzędu fakt, że w toczącym się przed tutejszym Sądem postępowaniu zainicjowanym ze skargi skarżącej na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 13 lipca 2011 r. o sygnaturze II SA/Gd 463/11, Sąd orzekł m.in. o wymierzeniu Burmistrzowi Miasta grzywny w wysokości 500 złotych ( wyrok z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 623/12). Wymierzenie organowi grzywny w niniejszym postępowaniu stanowiłoby w istocie ponowne ukaranie organu za jego bezczynność w postępowaniu, co naruszałoby zasadę ne bis in idem. Na koniec należy zauważyć, że skarżąca zarzucając organowi niewykonanie wyroku Sądu wskazuje na niezastosowanie się do zawartej tam oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08; orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast stanowić przedmiotu oceny w sprawie zainicjowanej skargą na bezczynność organu. Mając powyższe na uwadze, zważywszy na treść art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na mocy art. 151 cyt. ustawy orzeczono jak w sentencji.