III SAB/Gd 476/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-03-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 31 lipca 2018 r., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie pozostawał w całkowitej bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na większość pytań zawartych we wniosku. Jednakże, organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie dotyczące konkretnych szczepionek (pkt 2 wniosku) oraz odpowiedź na pytanie dotyczące charakteru niepożądanych odczynów poszczepiennych (pkt 3 wniosku) była niepełna. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w tych częściach w terminie 14 dni. Sąd stwierdził również, że stwierdzona częściowa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podjął działania i nie wykazał złej woli.
Stan faktyczny
Skarżąca N. L. wniosła o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) oraz innych kwestii związanych ze szczepieniami. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu udzielił odpowiedzi na większość pytań, jednak skarżąca uznała odpowiedzi za niewystarczające i wniosła skargę na bezczynność organu. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez bezczynność, wymierzenia grzywny oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu do rozpoznania wniosku N. L. z dnia 31 lipca 2018 r. w zakresie dotyczącym wniosku sformułowanego w punkcie 2 oraz punkcie 3 w części dotyczącej informacji żądanej w punkcie 2 - w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie, 4. oddalił wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi N. L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu do rozpoznania wniosku N. L. z dnia 31 lipca 2018 r. zakresie dotyczącym wniosku sformułowanego w puncie 2 oraz punkcie 3 w części dotyczącej informacji żądanej w punkcie 2 - w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. oddala wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 31 lipca 2018 r. N. L., powołując się na art. 2 w związku z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2021 r. Nr 112 poz. 1198 ze zm.) powoływanej dalej w skrócie "u.d.i.p.", wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu o udzielenie informacji w następującym zakresie: 1. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych w ciągu ostatnich 10 lat na terenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, zakażeniu Haempohilus influenzae typ b, zakażeniu Streptococcus pneumoniae? 2. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki D., l., B., A., T., d. (R.), B., T., Q., T., C., l., P., O., l., H., P., l., H., D.? 3. jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość, rodzaje oraz z rozbiciem na poszczególne szczepienia/szczepionki oraz lata - w zakresie pytania 1 oraz 2). 4. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne? 5. kto w razie wystąpienia problemów zdrowotnych po padaniu szczepionki poniesie koszty leczenia? 6. w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok? 7. czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia). 8. czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli? 9. czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)? 10. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują? 11. od którego roku dane te są gromadzone? 12. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy? 13. czy wystosowując pismo wzywające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. A. Z. ( strona [...]) Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr P. G. (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz) 14. czy szczepionki, które mają być podane były w sposób prawidłowy przechowywane? 15. czy kontrolują Państwo przychodnie, które wykonują szczepienia,w szczególności czy posiadają one agregaty zabezpieczające przerwaniu dostawenergii elektrycznej? 16. proszę także o informację na temat składu proponowanych szczepionek, tj. pochodzenia szczepów bakterii i wirusów oraz ich antygenów, a także ich właściwości immuno- i patogennych, rodzaju zastosowanych adjuwantów i konserwantów, a także zawartości białek odzwierzęcych (potencjalnie alergogennych). 17. czy którakolwiek ze stosowanych w Polsce szczepionek zawiera thimerosal, mertiolat, formaldehyd lub fenol? 18. proszę też o wyjaśnienie, w jakim celu stosuje się szczepienia przeciwko niektórym chorobom, które praktycznie już nie występują? Przykładowo poliomyelitis Na stronie szczepienia.info, prowadzonej przez Państwowy Zakład Higieny można przeczytać następujące informacje: "W Polsce w 1984 r. miało miejsce ostatnie zachorowanie na poliomyelitis, wywołane dzikim typem wirusów. Obecnie odnotowuje się zachorowania związane ze szczepieniami żywą szczepionką przeciw poliomyelitis tzw. VAPP występujące w następstwie namnażania się wirusów pochodzących ze szczepionki podanej danej osobie lub osobie z otoczenia lub VDPV porażenia wywołanego w wyniku zakażenia zmutowanym w środowisku wirusem polio pochodzenia szczepionkowego." Czy zatem zasadne jest stosowanie szczepienia na tą chorobę, skoro jedyne zachorowania pochodzą ze szczepionek? 19. w jakim celu stosuje się szczepienia BCG przeciwko gruźlicy, skoro w świetle aktualnej wiedzy, szczepionki BCG wykazują relatywnie niską skuteczność w zapobieganiu najczęstszej, płucnej postaci gruźlicy oraz osoby zaszczepione tą szczepionką są głównym źródłem zakażenia? 20. czy szczepionki stosowane w Polsce są całkowicie bezpieczne? Co jakiś czas pojawiają się w mediach informacje o wycofaniu niektórych partii szczepionek przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Np. Seria szczepionki P. w 1 została wstrzymana w obrocie ze względu na podejrzenie braku spełnienia wymogów jakościowych. Nr serii: [...], data ważności 04.2015. Podmiotem odpowiedzialnym jest S. S.A. Francja. Lista wycofanych szczepionek z lat 2005-2013: (data wycofania/nazwa/producent/seria/przyczyna wycofania) 18-07-2013, E. Sp. z o.o., seria [...] (niehomogenność) 18-07-2013, T., S., seria [...], (niehomogenność) 04-06-2013 D., B. S.A, seria [...] (obecność szkła) 27-03-2013, D., B. S.A. seria [...] (obecność "przezroczystego ciała obcego") Wycofania te odbywają się także po podaniu tych szczepionek; 21. czy moje dziecko może otrzymać taką szczepionkę, która potem zostanie wycofana? Strona poinformowała organ, że powyższe dane są jej niezbędne do podjęcia decyzji w sprawie wykonania szczepienia u dziecka. Pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu odpowiadając na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wyjaśni, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania należy m.in. ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) powoływanej dalej w skrócie "u.p.i.s.". Następnie odpowiadając na pytania wskazane we wniosku organ wyjaśnił, że: Ad. 1-3 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu prowadzi Powiatowy Rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych od 2003 r. na podstawie zbioru oryginałów formularzy zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych przekazywanych przez lekarzy punktów szczepień, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i inne podmioty lecznicze. Dane zgromadzone w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych są przechowywane przez 10 lat od dnia zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. W ciągu 10 lat w rejestrze Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego odnotowano łącznie 93 Niepożądane Odczyny Poszczepienne, w tym po szczepieniu przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi-8 przypadków, przeciwko poliomyelitis -0, przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typ b - 1 przypadek, przeciwko gruźlicy- 4 przypadki, przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typ B - 1 przypadek, przeciwko odrze, śwince i różyczce- 12 przypadków oraz przeciwko zakażeniu Streptococcus pneumoniae - 2 przypadki. Pozostałe 67 przypadków zgłoszeń Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczą szczepionek skojarzonych ( poliwalentnych) uodparniających równocześnie na kilka chorób, np. szczepionka sześcioskładnikowa przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typ b i wirusowemu zapaleniu wątroby typ B. Szczepionki były podawane również jednoczasowo ze szczepionkami pojedynczymi (monowalentnymi) chroniącymi tylko przed jedną chorobą. W takiej sytuacji decyzję o zgłoszeniu NOP po podanych szczepionkach pojedynczych bądź skojarzonych podejmuje lekarz. Według podziału na poszczególne lata NOP zgłaszano odpowiednio: w roku 2007 odnotowano 1 przypadek NOP, 2008 r.- 2 przypadki, 2009 r.- 1 przypadek, 2010 r.-1 przypadek, 2011 r.-1 przypadek, 2012 r.-2 przypadki, 2013 r.- 7 przypadków, 2014 r.-22 przypadki, 2015 r.- 11 przypadków, 2016 r.-19 przypadków, 2017 r.-20 przypadków, w 2018 do 8 sierpnia 2018 -6 przypadków. Spośród ogółu zgłoszeń Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych -1 przypadek odnotowano w 2013 r. jako ciężki (pełen powrót do zdrowia), natomiast pozostałe 92 przypadki odnotowano jako łagodne. Ad.4 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie odnotował żadnych przypadków śmiertelnych po Niepożądanym Odczynie Poszczepiennym. Ad. 5 W przypadku problemów zdrowotnych po podaniu szczepionki istnieje możliwość dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę spowodowaną NOP przed Sądem Powszechnym w trybie postępowania cywilnego jako roszczenie wobec podmiotów odpowiedzialnych za powstanie tej szkody - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks Cywilny (t.j. z 2016 z późniejszymi zmianami). Ad.6 Sytuacja epidemiologiczna w Polsce określana jest na podstawie danych statystycznych gromadzonych przez Państwowy Zakład Higieny - Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego. Zgodnie z § 5 rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U z 2018 r. poz. 151) powoływanej dalej w skrócie "u.z.z.l." Program Szczepień Ochronnych jest ogłaszany w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Ad. 7 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie posiada danych dotyczących badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością co może stanowić wg wnioskodawczyni przeciwwskazanie do szczepień, natomiast ewentualne przeciwwskazania do szczepień ochronnych powinny być ustalone przez lekarza pediatry bądź lekarza specjalisty kwalifikującego do szczepień ochronnych jak wskazują regulacje prawne. Ad. 8 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny prowadzi rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych na podstawie art. 21 ust 3 pkt 2 u.z.z.l. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U Nr 254 poz. 1711) nie przewiduje sądowej kontroli rejestru. Ad. 9 Decyzje o wstrzymaniu lub wycofaniu partii szczepionki podejmuje Główny Inspektor Farmaceutyczny. Ad. 10 Organ poinformował, że jest ono nieprecyzyjne, ponieważ nie wiadomo, czy wnioskodawczyni chodzi o źródła zewnętrzne pochodzenia danych, czy też sposób gromadzenia danych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu, a więc źródło wewnętrzne, z którego dane udostępniono. Dane o Niepożądanych Odczynach Poszczepiennych nie wynikają z żadnej "statystyki", lecz są gromadzone na podstawie informacji przekazywanych przez lekarzy i prowadzonym rejestrze Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu. Ad. 11 Organ stwierdził, że jest ono nieprecyzyjne, ponieważ nie wiadomo z treści pytania o jakie gromadzone dane strona wnosi. Jeśli chodzi o rejestr niepożądanych odczynów poszczepiennych jak wspomniano wyżej prowadzony jest przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego od 2003 r. Ad. 12-13 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu nie posiada informacji w przedmiocie zasad stosowania szczepień w krajach Unii Europejskiej, w tym czy szczepienia, do których wnioskodawczyni została zobowiązana, są obowiązkowe, a co za tym idzie, także nie posiada informacji o epidemii chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne. Organ wskazał, że ostateczny kształt Programów Szczepień Ochronnych zależy od Ministerstw Zdrowia lub odpowiedzialnych za profilaktykę departamentów poszczególnych krajów. Dlatego Narodowe Programy Szczepień Ochronnych różnią się między sobą, co związane jest w dużej mierze od sytuacji epidemiologicznej poszczególnych krajów. Od 2014 r. rośnie liczba zachorowań na odrę w Europie Zachodniej, wg Państwowego Zakładu Higieny w Polsce również odnotowano wzrost zachorowań na odrę. Ad. 14 Zgodnie z art. 18 pkt 8 u.z.z.l. szczepionki zakupione przez ministra właściwego do spraw zdrowia są transportowane i przechowywane z zachowaniem łańcucha chłodniczego na zasadach określonych w przepisach prawa farmaceutycznego. Ad. 15 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w Grudziądzu kontroluje gabinet szczepień w tym nadzór nad gospodarką i przechowywaniem preparatów szczepionkowych w mieście i powiecie grudziądzkim. Organ wskazał, że posiada urządzenie UPS służące do automatycznego przełączenia w przypadku braku prądu oraz całodobowy monitoring pomiaru temperatury w urządzeniu, w którym przechowywane są preparaty szczepionkowe. Ad. 16-17 i 20 Każdy lek, w tym również szczepionki, zanim zostanie zarejestrowany i dopuszczony do stosowania, przechodzi 3 fazy badań. Pierwszy etap to badanie na niewielkich grupach ochotników, a ostatnie - na dużych grupach, dla których dana szczepionka będzie przeznaczona. W trakcie każdego z etapów badań monitoruje się bezpieczeństwo preparatu. Polega to na bardzo dokładnej obserwacji wszystkich objawów, które występują w całym okresie badania. Tak zebrane informacje producent musi przedstawić organizacjom zajmującym się rejestracją leków. Badania najczęściej prowadzone są w sposób podwójnie zaślepiony. Czyli ani lekarz, ani pacjent nie wie czy dostaje badaną szczepionkę, czy znajduje się w grupie kontrolnej, otrzymującej inny preparat lub placebo. W ten sposób uzyskuje się najwyższej jakości informację. Po zarejestrowaniu szczepionki nadal prowadzone są zarówno badania kliniczne - badania IV fazy, jak i rejestracja objawów występujących po szczepieniu. Organ wskazał, że rejestruje się wszystkie poważne zdarzenia medyczne, które mają miejsce w ciągu 4 tygodni po szczepieniu, a w przypadku niektórych preparatów jeszcze dłużej. Często prowadzi się szerokie badania obserwacyjne dużych grup zaszczepionych pacjentów, przez wiele lat. Analizuje się objawy niepożądane stosowanych rutynowo w programach szczepień preparatów. Z tak przeprowadzanych badań wiadomo, jakie objawy niepożądane mogą wystąpić, a informacje o nich zawarte są w charakterystyce produktu leczniczego oraz ulotce. Organ podkreślił, że nie wszystkie objawy, zwłaszcza te wymieniane w ulotce jako rzadkie i bardzo rzadkie, wywołane są szczepieniem. Informacje o nich pochodzą właśnie z dokładnie prowadzonych poszczególnych faz badań danej szczepionki, w których odnotowuje się wszystkie zdarzenia medyczne, nawet te, które nie zostały wywołane podaniem preparatu. Obecnie wiadomo, że stosowane szczepionki są bezpieczne i nie wywołują trwałych objawów niepożądanych. Zawarte w szczepionkach substancje konserwujące chronią je przed rozwojem pleśni i szkodliwych bakterii. Ich stężenie jest jednak tak niskie, że nie ma żadnego wpływu na zdrowie dziecka. Poza tym wiele osób myli skutki działania etylortęci (t.) z toksyczną i kumulująca się w organizmie metylortęcią. To metylortęć jest niebezpieczna. Zestawiając działanie obu związków, można je porównać do powszechnie stosowanego alkoholu etylowego, bezpiecznego w małych dawkach, stosowanego choćby w roztworach leków, i alkoholu metylowego, który jest toksyczny bez względu na dawkę. T. jest dodawany do szczepionek ze względu na właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Pełni rolę konserwującą. Do kosmetyków i niektórych leków dodawany jest już od ponad 30 lat! T. nie kumuluje się w organizmie, jest szybko wydalany nawet u niemowląt, nie działa nefrotoksycznie. Jego dawka w szczepionkach jest mniejsza niż w rybach powszechnie dostępnych do spożycia i wynosi 25 ug etylortęci w szczepionce. Obecnie pomimo, że nie udowodniono szkodliwości śladowych ilości rtęci zawartych w szczepionkach, została ona wycofana ze wszystkich szczepionek dla dzieci, z wyjątkiem stosowanej w Programie Szczepień Ochronnych skojarzonej szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Badano także związek t. z ryzykiem rozwoju autyzmu. Z wielu badań przeprowadzanych w różnych ośrodkach światowych, badających wpływ t. na ryzyko zaburzeń neurorozwojowych (niektóre badania trwały ponad 10 lat) i w których uczestniczyły tysiące dzieci, nie potwierdzono związku z autyzmem. Stanowisko takie dziś prezentują liczne organizacje międzynarodowe, takie jak WHO, CDC, europejska CDC, ACIP, Amerykańska Akademia Pediatrii. Aktualne dane na temat" składu proponowanych szczepionek tj. pochodzenia szczepów bakterii i wirusów oraz ich antygenów, także właściwości immuno- i patogennych, rodzaju zastosowanych adiutantów i konserwantów, także zawartości białek odzwierzęcych (potencjalnie alergogennych)" oraz zawartości w składzie szczepionek substancji pomocniczych lub śladowych pozostałości z procesu produkcyjnego, dostępne są w kartach charakterystyk produktu leczniczego, z którymi można zapoznać się miedzy innymi na stronie internetowej portalu Zdrowie w zakładce "Rejestr Produktów Leczniczych":http://pub.reiestrymedyczne.csioz.gov.pl/. Organ podkreślił, iż wszystkie substancje dodatkowe znajdują się w szczepionkach w dopuszczalnej dawce, bezpiecznej dla zdrowia dzieci i dorosłych. Ponadto na stronach Głównego Inspektora Sanitarnego zamieszczono informację nt. kontroli bezpieczeństwa szczepionek: http://gis.gov.pl/images/ep/informacja_nt._kontroli_bezpieczeństwa _szczepionek.pdf). Dodatkowo organ polecil również strony internetowe [...] w zakładce pytania (FAO) oraz [...]. Ad. 18 Odnośnie zasadności stosowania szczepionki przeciwko Poliomyelitis organ poinformował, że wg opinii Dr n. med. J. S. – K. pediatry Szpitala [...] w P. zamieszczonej na portalu [...] Europie nie odnotowuje się przypadków zachorowań na poliomyelitis wywołanych dzikim wirusem. Nie można jednak zrezygnować ze szczepień z dwóch powodów. Świat nie jest jeszcze wolny od zachorowań na poliomyelitis. W ostatnich latach, dzięki światowemu programowi eradykacji poliomyelitis, którego celem jest całkowite wyeliminowanie krążenia wirusa w świecie, udało się znacznie zmniejszyć ilość przypadków choroby. W 2014 roku zanotowano 359 zachorowań, głównie w dwóch krajach endemicznych: Afganistan i Pakistan oraz pojedyncze przypadki w innych krajach: Nigeria, Somalia, Syria, Irak, Gwinea Równikowa. Wirusy wydalane są z kałem osób zakażonych, wykrywane są w ściekach i w zanieczyszczonej glebie. Mogą być przenoszone przez osoby zakażone w inne części świata, gdyż nie u każdej osoby zakażonej występują objawy choroby. Taka sytuacja nie pozwala zupełnie zrezygnować ze szczepień, choć wycofywane są ze szczepionek te typy wirusa, które już nie występują. Drugim powodem, przez który nie możemy zrezygnować ze szczepień to krążenie wirusów szczepionkowych w środowisku. Szczepionka doustna, zawierająca żywe wirusy poliomyelitis jest łatwa do stosowania i znacznie tańsza od szczepionki zawierającej nieżywe wirusy, podawanej domięśniowo. Szczepionka doustna doprowadziła do znacznej poprawy sytuacji epidemiologicznej w świecie. Ale konsekwencją tego jest występowanie w środowisku wirusów szczepionkowych, w których doszło do pewnych zmian genetycznych. Mogą one wywołać chorobę u nieuodpornionych osób. Taka sytuacja miała miejsce na Ukrainie, gdzie na poliomyelitis zachorowała dwójka nieszczepionych dzieci. Przyczyną choroby był zmieniony wirus szczepionkowy. Aktualnie w Polsce stosowane są szczepionki wyłącznie inaktywowane (zabite). Wszystkie działania światowe zmierzają do wyeliminowania zakażeń wywołanych przez Poliomyelitis, konsekwencją tego będzie rezygnacja ze szczepień, ale nie można tego kroku bezpiecznie zrobić już w tej chwili. Ad. 19 Na wątpliwość dotyczącą szczepień przeciwko gruźlicy organ przytoczył stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie neonatologii Prof. E. H., która na pytanie "Dlaczego szczepienie noworodków już w pierwszej dobie i pierwszych miesiącach życia jest takie ważne ? pisze, że w ostatnim okresie ciąży dziecko otrzymuje od swojej mamy przeciwciała odpornościowe przeciwko określonym drobnoustrojom. Przenikają one przez łożysko w ostatnich czterech tygodniach ciąży. Ten rodzaj odporności nie pojawi się jednak u noworodka urodzonego za wcześnie oraz wtedy, gdy jego mama nie zetknęła się, nie chorowała lub nie była zaszczepiona przeciwko określonemu patogenowi. Ponadto tego rodzaju odporność trwa krótko, bo wygasa zazwyczaj po 2-3 miesiącach, a maksymalnie utrzymuje się przez 6 miesięcy. Po tym czasie niemowlę nie ma własnych, chroniących go przeciwciał, a jego układ odpornościowy jest jeszcze niedojrzały i mało zdolny do działań obronnych. Te kilka pierwszych miesięcy życia to czas, w którym, dzięki szczepieniom, niemowlę buduje własną odporność. Jeśli zrezygnuje się ze szczepień lub odroczy się je w czasie, odbierze się dziecku możliwość obrony przed zachorowaniem, np. na gruźlicę, a więc choroby bardzo groźnej i nadal w Polsce występującej. O utrzymaniu szczepień przeciwko gruźlicy decyduje sytuacja epidemiologiczna. Światowa Organizacja Zdrowia opracowała wiele lat temu kryteria, które są wskazówką, kiedy można bezpiecznie zrezygnować ze szczepień przeciwko gruźlicy. Pomimo ogólnej poprawy sytuacji zachorowań na gruźlicę w Polce, wciąż nie spełniamy wszystkich kryteriów, które uprawniają do bezpiecznej rezygnacji ze szczepienia noworodków. Nasze położenie geograficzne wskazuje, iż należy brać pod uwagę dużą zachorowalność na gruźlicę za naszą wschodnią granicą oraz przyjeżdżających do Polski nieszczepionych imigrantów z krajów rozwijających się, którzy mogą przyczynić się do rozprzestrzenienia się gruźlicy, (źródło:[...]). Ad. 21 Organ poinformował, że koordynatorem przekazywania szczepionek na obszarze całego kraju, w ramach realizacji Programu Szczepień Ochronnych oraz organem nadzorującym jednostki odpowiedzialne za przechowywanie oraz przekazywanie szczepionek świadczeniodawcom jest Główny Inspektor Sanitarny. Do zadań Głównego Inspektora Sanitarnego należy również planowanie działań związanych z realizacją szczepień ochronnych oraz prowadzenie nadzoru nad ich realizacją. Jednakże nadzór nad jakością produktów leczniczych znajdujących się w obrocie, w tym szczepionek sprawuje Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna. Podejmowane działania profilaktyczne tj. prowadzenie szczepień ochronnych, w przypadku wystąpienia ciężkiego lub poważnego NOP Powiatowy Inspektor Sanitarny musi w ciągu godziny od pozyskania informacji poinformować o jego wystąpieniu właściwego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który w ciągu kolejnej godziny informuje Głównego Inspektora Sanitarnego i wskazaną przez niego specjalistyczną jednostkę oraz Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego. Przyjęty sposób zgłaszania przypadków wystąpienia NOP ma na celu uniemożliwienie specjalistycznym organom państwowym bieżącego monitoringu nad nimi i podejmowania natychmiastowych działań w sytuacjach tego wymagających. System monitorowania niepożądanych odczynów poszczepiennych został opracowany w 1996 r. na podstawie zaleceń (WHO) Światowej Organizacji Zdrowia. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu wyjaśnił, że we wniosku zawarto szereg wątpliwości, które mogą być wyjaśnione w oparciu o aktualną wiedzę medyczną przez lekarza pediatrę Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Istnieje również możliwość konsultacji w Wojewódzkim Konsultacyjnym Punkcie Szczepień w B. ul. [...]. Kończąc organ wskazał, że w przypadku dalszego nie podjęcia wykonania obowiązków u małoletniej córki – L. ur. [...] r. po wystosowaniu 2 krotnych wezwań oraz upomnienia do rodzica, podejmie dalsze procedury przewidziane prawem, tj. wystawi Tytuł Wykonawczy w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez uprawniony organ egzekucyjny, którym jest Wojewoda zgodnie z art. 20 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. N. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu, wnosząc o: 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej z dnia 31 lipca 2018 r. i udzielenie informacji publicznej; 2. orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik skarżącej podniósł, że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 16 sierpnia 2018 r. mimo obowiązku PPIS, natomiast przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielania skarżącej informacji publicznej. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, stosownie uzasadniając decyzję. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu wniósł o jej odrzucenie ewentualnie jej oddalenie. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty objęte przepisami tej ustawy zobowiązane są jedynie do udostępnienia informacji, które posiadają. Natomiast w zakresie informacji, których nie posiadają – nie mogą takiej informacji udzielić, przy czym w takiej sytuacji brak jest podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji skoro nie dysponują taką informacją. Końcowo organ podniósł, że w piśmie z dnia 16 sierpnia 2018 r. wyjaśnił, których informacji nie posiadał i jednocześnie wskazał na możliwość uzyskania z innych źródeł mając na uwadze zasadę informowania stron wynikającą z art. 9 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie, ze względu na przedmiot zaskarżenia, kluczowe znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., 902), powoływanej dalej w skrócie "u.d.i.p.". Ustawa ta gwarantuje prawo do informacji publicznej, określając zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Bliższe sprecyzowanie tego pojęcia obejmuje art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź dotyczących go w jakikolwiek sposób. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, oraz z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, LEX nr 1082797). O zakwalifikowaniu zatem określonej informacji jako publicznej decyduje treść i charakter żądanej informacji. W związku z tym, ważne jest ustalenie, czy podmiot, którego działania są zaskarżone, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. I tak zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. , udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast zgodnie z art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (ust. 2). W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Przy czym przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została przez organ dokonana. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ponadto wskazać należy, że obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 2867/02, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SAB/Wa 19/07). Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani też niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że organ pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05). Bezsporna w sprawie pozostaje kwestia, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu należy do kręgu podmiotów obowiązanych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych. Zatem wskazać należy, że do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1, art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s. W rozpoznawanej sprawie wnioskiem z dnia 31 lipca 2018 r. skarżąca wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Grudziądzu o udzielenie odpowiedzi w trybie dostępu do informacji publicznej na szereg pytań dotyczących szczepień ochronnych. Zauważyć należy, że organ nie uchylił się od realizacji ciążącego na nim obowiązku udostępnienia informacji publicznej, gdyż pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r., udzielił odpowiedzi na zawarte we wniosku pytania. Istotą sporu jest natomiast zakres odpowiedzi organu, który w przekonaniu strony skarżącej jest niewystarczający, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że przede wszystkim stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 119/18). W tym przypadku informacje publiczną stanowią więc informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych i wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgło-szeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 u.z.z.l. oraz § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j.:Dz.U. z 2011 r. poz. 1711), powoływanego dalej w skrócie jako "r.n.o.p.". Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.l. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto stosownie do treści art. 30 ust. 1 i 2 u.z.z.l., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną. Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa m.in. w art. 27 ust. 1 i art. 29 ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Wskazane dane także stanowią zatem informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W tym miejscu należy wyjaśnić, że stosownie do art. 52 u.z.z.l. brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, podlega karze grzywny. Uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, a zatem informacja o ilości takich grzywien ma walor informacji publicznej, jako związana z działalnością wskazanych organów. Podkreślenia także wymaga, że informacją publiczną są również inne dane pozyskiwane w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Za informację publiczną uznać należy więc również dane na temat liczby odroczonych szczepień, liczby osób uchylających się od szczepień czy też zmarłych z powodu szczepień. Podsumowując dotychczasowe rozważania uznać należy, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania, odnosząc się do zadanych przez skarżącą pytań. Jednakże w zakresie dotyczącym pytania 2 (ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki D., l., B., A., T., d. (R.), B., T., Q., T., C., l., P., O., l., H., P., l., H., D.?) organ w ogóle nie udzielił skarżącej odpowiedzi. Także w zakresie pytania 3 (jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość, rodzaje oraz z rozbiciem na poszczególne szczepienia/szczepionki oraz lata - w zakresie pytania 1 oraz 2), odpowiedź organu była niepełna. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu odpowiadając na powyższe pytania skarżącej udzielił co prawda informacji w zakresie NOP według podziału na poszczególne lata, jednak nie uszczegółowił posiadanych danych, w żądanym zakresie, w odniesieniu do poszczególnych rodzajów szczepionek – wskazanych przez skarżącą. Bez wątpienia powyższe dane również podlegają udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nawet jeśli organ nie posiada prostej, łatwej do przekazania informacji w tym zakresie, to winien rozważyć, czy może taką informację wytworzyć w oparciu o dostępne mu dane (informacja przetworzona). Wyniki takiej analizy winien przedstawić wówczas wnioskodawczyni. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w zakresie dotyczącym wniosku sformułowanego w punkcie 2 oraz w punkcie 3 w części dotyczącej informacji żądanej w punkcie 2, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd, oceniając stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest więc naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, to naruszenie niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15, wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SAB/Bk 38/17, WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 13/17, WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie występuje. Wskazać należy, że reakcja organu na wniosek strony niewątpliwie miała miejsce. Bezspornie organ wystosował do wnioskodawczyni pismo z dnia 16 sierpnia 2018 r., w terminie 14 dni od złożenia wniosku (który wpłynął do organu w dniu 3 sierpnia 2018 r.), w którym zawarł, co do zasady, stanowisko w przedmiocie zgłoszonych żądań. Organ nie wykazał się złą wolą, odpowiadając na 20 z 21 złożonych pytań (przy czym odpowiedź na jedno pytanie udzielona została częściowo). W świetle ogółu podjętych czynności nie można organowi zarzucić zlekceważenia wniosku ani zwlekania z jego rozpoznaniem, choć wskutek pominięcia odpowiedź na jedno z pytań nie została udzielona. Zaznaczyć także należy, że przez wiele lat skarżąca nie kwestionowała otrzymanej odpowiedzi i dopiero po 6 latach wywiodła skargę w tej sprawie. Skargę, w której niezasadnie zakwestionowano udostępnienie informacji publicznej co do wszystkich 21 wniosków. W pozostałym zakresie, wobec stwierdzenia, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze Sąd nie podzielił stanowiska, że udzielone odpowiedzi są niewystarczające. Skarżąca nie wskazała, w jakim zakresie odpowiedzi na zadane pytania nie zostały jej udzielone poza lakonicznym stwierdzeniem, że "PPIS udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji." Porównanie treści pozostałych 19 wniosków oraz udostępnionych odpowiedzi nie potwierdza zarzutów skarżącej, że żądana informacja nie została jej udostępniona. Sąd oddalił wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania, gdyż skarga została uwzględniona jedynie w niewielkim zakresie, w granicach 10 % żądania (co do dwóch z 21 pytań). W sprawie brak było zatem podstaw do obciążenia organu kosztami postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów zasługiwałby na uwzględnienie wówczas, gdyby skarżąca wniosła skargę na brak udostępnienia informacji publicznej żądanej w punkcie 2 i częściowo punkcie 3 wniosku. Skarga nie została jednak skonstruowana w ten sposób, przeciwnie skarżąca zarzucała brak rozpoznania wszystkich 21 wniosków zawartych w piśmie złożonym 3 sierpnia 2018 r. Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło