I SA/Gl 1031/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia zawiesić postępowanie sądowe; Skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowe dotyczy decyzji organu podatkowego odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem pełnomocnika Spółki pobranie przez notariusza od aktu założycielskiego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatku w wysokości 0,5 % w kwocie [...] zł było niezgodne z implikacjami wynikającymi z obowiązującej normy wspólnotowej z art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG (Dz. U. WE L 249 z 3 października 1969 r., s. 25) zmienionej przez Dyrektywy: 73/79/EWG (Dz. U. WE L 103 z 18 kwietnia 1983, 13), 73/80/EWG (Dz. U. WE L z 18 kwietnia 1983 r., s. 15) i 85/303/EWG (Dz. U. WE L 156 z 15 czerwca 1985 r., s. 23-24). Na gruncie przywołanego wyżej zarzutu strony skarżącej należy odnotować, że postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2130/08 (źródło: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną w ramach postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (orzeczenie sądu krajowego I instancji w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1102/07), skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytania prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "1. Czy przy wykładni art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG sąd krajowy zobowiązany jest uwzględnić postanowienia dyrektyw zmieniających, w szczególności dyrektyw 73/79/EWG i 73/80/EWG, w sytuacji, gdy dyrektywy te nie obowiązywały już w momencie akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej? 2. W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie pierwsze, czy wyłączenie aktywów spółki kapitałowej z podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym, określone w art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335/EWG dotyczy wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu?". W uzasadnieniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając powody wystąpienia z pytaniami prejudycjalnymi, zauważył, że istota problemu w sprawie, którą się zajmował, sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dla zastosowania określonego w art. 7 ust. 1 69/335/EWG, "konieczne jest uwzględnianie wszystkich kolejnych zmian do Dyrektywy w sytuacji, gdy w momencie akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej niektóre z tych zmian już nie obowiązywały" (pkt 53) Zaakcentowano dalej, że "o ile Dyrektywa 73/80 została wyraźnie uchylona przed dniem akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej na mocy art. 2 Dyrektywy 85/303, to jeśli chodzi o Dyrektywę 73/79 można domniemywać jej uchylenie wskutek przyjęcia dyrektywy 85/303 (zastąpienia dotychczasowej treści art. 7 Dyrektywy na mocy art. 1 ust. 2 Dyrektywy 85/303)." Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "nie jest pewien, czy w takiej szczególnej sytuacji postanowienia dyrektyw zmieniających stanowią element acquis [communautaire] jakie sąd krajowy jest zobowiązany uwzględnić przy rozpoznawaniu sporu". Sąd zauważył, że w orzeczeniu w sprawie C-366/05 Optimus – Telecomunicações SA vs. Fazenda Pública Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej opowiedział się przeciwko "historycznej" wykładni Dyrektywy, wskazując wyraźnie, że "(...) dla potrzeb wykładni i stosowania dyrektywy 69/335 w odniesieniu do Republiki Portugalskiej historyczna interpretacja celów tej dyrektywy nie może wpłynąć na interpretację dyrektywy w brzmieniu obowiązującym po przystąpieniu tego państwa do Wspólnot" (pkt 27 orzeczenia). Konsekwentnie Trybunał uznał, że " (...) jedyną wersją dyrektywy 69/335/EWG wiążącą Republikę Portugalską jest wersja wynikająca z dyrektywy 85/303" (pkt 28 wyroku). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że dla zastosowania obowiązkowego zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 Dyrektyw konieczne jest zbadanie, które z czynności objętych zakresem zastosowania Dyrektywy były w dniu 1 lipca 1984 r. w prawie krajowym zwolnione z podatku kapitałowego lub, które były opodatkowane tym podatkiem według stawki obniżonej. Odnotowano dalej, że stanowisko Trybunału w sprawie C-397/07 Komisja vs. Hiszpanii zdaje się potwierdzać, że dla odkodowania normy z art. 7 ust. 1 Dyrektywy niezbędne jest zastosowanie wykładni "historycznej" tego przepisu, z uwzględnieniem także tych przepisów dyrektyw zmieniających, które nie obowiązywały już w momencie przystąpienia państwa członkowskiego do Unii Europejskiej. W dalszej kolejności Naczelny Sad Administracyjny wskazał na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, już po wydaniu orzeczenia w sprawie C-397/07 (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1375/09 oraz sygn. akt III SA/Wa 1477/09, oraz przeciwne stanowiska reprezentowane w wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 813/09 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1497/09). Sąd wskazał w tych ramach, że chociaż orzeczenia te dotyczą innych stanów faktycznych to istota problemu interpretacyjnego sprowadza się do tego, czy dla zastosowania zwolnienia z podatku kapitałowego czynności, o których mowa w art. 7 ust. 1 Dyrektywy istotny jest stan prawny obowiązujący w dniu 1 stycznia 1986 r. we wspólnocie - wzorzec wynikający ze wspólnotowego systemu podatku kapitałowego ustanowionego na mocy Dyrektywy czy też stan prawny obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej, która w tym czasie nie była członkiem Wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Stwierdzono obecnie, że rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego w sprawie o sygn. akt II FSK 2130/08 może mieć istotne znaczenie przy rozpoznaniu skargi w tej sprawie. Przyjęto wszak, że istota sporu w tamtej sprawie sprowadza się do przesądzenia prawidłowej wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej, determinujących legalność poboru przez Polskę podatku od czynności cywilnoprawnych. Trzeba dodać, że zarzuty zawarte w skardze A Sp. z o.o. są w sposób oczywisty związane są z wątpliwościami, jakie skłoniły NSA w sprawie II FSK 2130/08 do skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Uznano, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy może być uzależnione od zajęcia przez Trybunał stanowiska co do kwestii uwzględnienia zmian wprowadzonych we wspólnotowym systemie podatku kapitałowego dyrektywami zmieniającymi, które przestały obowiązywać przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Z kolei w świetle obowiązujących przepisów nie ulega wątpliwości, że orzeczenie Trybunału dotyczące wykładni prawa wspólnotowego ma moc wiążącą w sprawie, w której sąd skierował pytanie prejudycjalne, a także w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z 14 września 2009 r., I FSK 656/08). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe albowiem wykładnia przepisów prawa wspólnotowego dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na użytek sprawy II FSK 2130/08 będzie miała decydujące znaczenie także dla niniejszego postępowania.