I SA/Gl 1033/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-19
Skład orzekający: Agata Ćwik-Bury, Bożena Pindel, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakończenie postępowania egzekucyjnego poprzez wyegzekwowanie należności automatycznie skutkuje zakończeniem postępowania egzekucyjnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uniemożliwiając tym samym merytoryczne rozpoznanie wniosku o umorzenie tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakończenie samej egzekucji administracyjnej (poprzez wyegzekwowanie należności) nie jest tożsame z zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne jest szerszym pojęciem, które może obejmować czynności procesowe nawet po faktycznym wyegzekwowaniu długu. W związku z tym, organ egzekucyjny nie mógł uznać wniosku o umorzenie postępowania za bezprzedmiotowy tylko z powodu wyegzekwowania należności, jeśli wniosek został złożony przed tym faktem, a postępowanie egzekucyjne mogło jeszcze wymagać dalszych czynności procesowych, w tym rozpoznania wniosku.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, kwestionując istnienie zobowiązania (abonamentu RTV) i podnosząc trudną sytuację materialną. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie w sprawie wniosku, uznając go za bezprzedmiotowy z powodu zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania należności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień i wskazując na wady formalne postępowania egzekucyjnego oraz brak dowodów na istnienie zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...], nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...] [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia E. S. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: organ egzekucyjny) z [...] r., nr [...], którym umorzono postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec uznania wniosku za bezprzedmiotowy z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w B. (dalej: wierzyciel) z [...] r. obejmującego zaległości zobowiązanego w opłatach abonamentowych rtv za okres od stycznia 2010 r. do maja 2015 r. (następnie ograniczonym do zaległości od stycznia 2013 r. do maja 2015 r.). Postępowanie wszczął poprzez doręczenie zobowiązanej w dniu [...] r. odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z [...] r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę w "A" S.A. Zawiadomienie skierowane do pracodawcy zostało doręczone w dniu [...] r. i zostało zrealizowane w całości w dniu [...] r., a postępowanie egzekucyjne zostało zakończone.
W dniu 13 kwietnia 2018 r. pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania oraz o zwolnienie od zabezpieczenia zajętej wierzytelności. Podniósł, że zobowiązana w ogóle nie jest abonentem rtv, a nadto wskazał na trudną sytuację materialną i osobistą zobowiązanej.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2018 r. organ egzekucyjny wezwał pełnomocnika do uzupełnienia ww. wniosku poprzez złożenie pełnomocnictwa szczególnego, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Wobec uzupełnienia wniosku postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie w sprawie objętej wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2018 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na wyegzekwowanie należności zakończyło się prowadzone postępowanie egzekucyjne, a tym samym wniosek był bezprzedmiotowy. Jednocześnie organ egzekucyjny zauważył, że z uwagi na wpłynięcie w dniu 8 maja 2018 r. pełnomocnictwa, do złożenia którego pełnomocnik był wzywany możliwym było rozpoznanie wniosku.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanej wniósł zażalenie, podnosząc przede wszystkim, że zakończenie postępowania egzekucyjnego nie zwalnia organu z obowiązku rozpoznania wniosku o jego umorzenie. Nadto zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy poprzez nieudowodnienie statusu abonenta i nieprzedłożenie pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika, co świadczy o nieistnieniu obowiązku, jak również brak stanowiska wierzyciela w tym zakresie, mimo obligatoryjności zwrócenia się organu do wierzyciela. Zakwestionował zarówno fakt rejestracji odbiornika przez zobowiązaną, jak i wiarygodność wydrukowanych dokumentów, niepoświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza, podpisanych przez nieupoważnione osoby. Ponadto podniósł naruszenie przepisów procesowych.
Utrzymując w mocy zaskarżonej postanowienie organ nadzoru uznał za niesporne prowadzenie wobec zobowiązanej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wierzyciela z [...] r. wraz z zastosowaniem środka egzekucyjnego zajęcia wynagrodzenia za pracę i jego realizacją w całości w dniu [...] r.
Zdaniem organu nastąpiło definitywne zakończenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony przez organ egzekucyjny, które kończy się bądź przez wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym bądź poprzez jego umorzenie. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 u.p.e.a. umorzeniu w przypadkach wymienionych w tym przepisie ulega postępowanie egzekucyjne, a to oznacza, że dla zastosowania tego artykułu, postępowanie egzekucyjne musi się toczyć. Skoro zaś postępowanie egzekucyjne nie było już w dacie rozpoznania wniosku o jego umorzenie prowadzone, to postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Tym samym uznał rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, podjęte na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 K.p.a., za prawidłowe.
W skardze skierowanej do Sądu zobowiązana domagała się:
- uchylenia w całości postanowienia organu II instancji w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji,
- uchylenia postanowienia wierzyciela jako wadliwego i nieodnoszącego się do istoty zarzutów,
- zasądzenia od organu II instancji na rzecz strony poniesionych kosztów opłaty sądowej w kwocie 100 zł,
- wskazanie przez Sąd wytycznych organom I i II instancji oraz wierzycielowi w zakresie wad postępowania oraz wskazania w jakim zakresie ma zostać uzupełniony materiał dowodowy.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła brak rozpoznania istoty sprawy, tj. udowodnienie, że zobowiązana była kiedykolwiek abonentem, co skutkuje uznaniem, iż postępowanie administracyjne i egzekucyjne jest obarczone wadami formalnymi, które winny skutkować umorzeniem egzekucji. W szczególności podniosła:
1) nieistnienie zobowiązania, brak statusu abonenta, nieudowodnienie przez wierzyciela pierwotnego zarejestrowania odbiornika, jak również brak wykazania by kiedykolwiek wierzyciel dokonał zawiadomienia o nadaniu nr identyfikacyjnego,
2) błędne uzasadnienie przez organy braku podstaw do wszczęcia postępowania o umorzenie na zasadzie podstawy nieistnienia zobowiązania - jego rzekomym zakończeniem, a tymczasem organ I instancji nigdy nie wydał postanowienia o umorzeniu,
3) powinność organu przesłania wniosku do domniemanego wierzyciela, by ten zajął stanowisko, bowiem jest to odrębne postępowanie od zarzutów.
Zdaniem skarżącej, dopiero po zajęciu stanowiska przez wierzyciela organ mógłby rozpatrzeć sprawę.
W obszernym uzasadnieniu (12 str.) powtórzono argumenty podniesione wcześniej. Przede wszystkim podkreślono, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organów o niemożności merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela z uwagi na wyegzekwowanie należności z nich wynikających, gdyż fakt ten nie spowodował bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie.
Skarżąca stwierdziła, że w świetle przedstawionych dokumentów nie jest ona abonentem, gdyż brak jest pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika, a obowiązkiem wierzyciela jest wykazanie, że dany odbiornik rtv został zarejestrowany, co stanowi podstawę do żądania uiszczenia przez jego posiadacza opłaty. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników rtv pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika, a fakt rejestracji odbiornika rtv w tej sprawie jest kwestionowany. Zarzuciła, że wierzyciel w toku postępowania nie posługuje się dokumentami urzędowymi, a jedynie kserokopiami z faksymiliami, a właściwe kserokopiami podpisów, a zgodność z oryginałem poświadczają na tych dokumentach jego pracownicy nie mający do tego ustawowych kompetencji. Jej zdaniem ustawa abonamentowa nie przewiduje możliwości wydania decyzji określającej wysokość tych opłat, nie ma więc normatywnego rozwiązania pozwalającego na stwierdzenie niewywiązywania się podmiotu zobowiązanego do uiszczania abonamentu. W rzeczywistości więc egzekucja administracyjna nie może być prowadzona, zatem jej wszczęcie jest bezprawne i rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą. W związku ze wskazanymi wadami formalnymi dokumentów wierzyciela zobowiązanie jest przedawnione przy założeniu jego istnienia. Takie działanie narusza przepisy: art. 6-9, art. 10 § 1 i 3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art.77 § 1, art.104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3, art. 109 § 1 K.p.a. oraz § 5.1 i 5.2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przez niedołączenie i nieokazanie przez Pocztę Polską dowodu nadania i dowodu odbioru przez stronę dokumentu "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego", a ponadto z powodu nienadania nowego numeru identyfikacyjnego oraz niepowiadomienia posiadaczy odbiorników rtv, co dowodzi nieistnienia zobowiązania w świetle przepisów prawa, a w konsekwencji niemożności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo skarżąca podniosła naruszenie art. 76a § 2 i 3 K.p.a. przez poświadczenie dokumentów za zgodność przez pracowników wierzyciela, jako nieuprawnionych do tego. Odwołała się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 24/08 oraz poglądów doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontroli Sądu - na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej P.p.s.a.) - podlegało postanowienie, którym umorzono postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec uznania wniosku za bezprzedmiotowy z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca formułując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. domagała się rozpoznania przez organ I instancji istoty sprawy i wykazania, że zobowiązana nie był abonentem rtv. Jej zdaniem skutkuje to uznaniem, że postępowanie egzekucyjne jest obarczone wadami formalnymi, które winny skutkować umorzeniem egzekucji, niezależnie od tego czy zarzuty zostały wniesione w terminie.
Organ nadzoru uznał, że poprzez zaspokojenie wierzytelności nastąpiło definitywne zakończenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej, które kończy się bądź przez wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bądź poprzez jego umorzenie. W ocenie organu umorzeniu w przypadkach wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. ulega postępowanie, które jest w toku. Skoro postępowanie egzekucyjne nie toczyło się w dacie rozpoznania wniosku o jego umorzenie, to postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.
W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć, czy słusznie uznano, że nie istnieją podstawy do rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz czy istniały przesłanki do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego - na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd odwoła się do wyroku z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 905/18 i do wyrażonego w nim stanowiska, który dotyczył analogicznej sprawy. Stanowisko to Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje i uznaje za własne.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie (art. 126 K.p.a.). Z kolei w myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Dla rozstrzygnięcia sprawy, czy zakończenie egzekucji i wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym rodzi równoczesny skutek w postaci zakończenia postępowania egzekucyjnego, istotne będzie określenie wzajemnych relacji pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym, a egzekucją administracyjną. W powołanym wyżej wyroku tut. Sąd wskazał, że: "egzekucja jest czynnością o charakterze faktycznym, dokonywaną w postępowaniu egzekucyjnym. Jako taka odróżnia się od postępowania egzekucyjnego będącego procedurą administracyjną. Egzekucja jest składnikiem tej procedury. Należy zwrócić uwagę na to, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje wcześniej niż sama egzekucja, a zakończenie nie musi nastąpić wraz z zakończeniem egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest zatem pojęciem szerszym niż sama egzekucja. Egzekucja administracyjna, jako element postępowania egzekucyjnego, stanowi jego najważniejszą, istotną i zasadniczą część, ale nie jedyną. Niepodważalnie nie są to pojęcia tożsame. Tak jak wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje wcześniej niż sama egzekucja, tak i jego zakończenie nie musi nastąpić wraz z zakończeniem egzekucji. Nie można zatem stwierdzić, że zakończenie egzekucji, jako czynności faktycznej i części składowej postępowania egzekucyjnego skutkuje automatycznie jego zakończeniem (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 22 maja 2014 r., I SA/Ol 353/14 oraz we Wrocławiu z 17 kwietnia 2015 r., III SA/Wr 828/14, a także wyrok NSA z 15 września 2018 r., II FSK 2513/14; dostępne, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na odrębność tych dwóch pojęć wskazywał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 5 czerwca 2008 r., I SA/Po 1453/07, który zauważył, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym".
Pogląd ten Sąd w pełni podziela.
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że problem związku pomiędzy egzekucją a postępowaniem egzekucyjnym był analizowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1462/08. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym można wyróżnić trzy stadia: stadium poprzedzające wszczęcie egzekucji administracyjnej, stadium stosowania egzekucji oraz stadium następujące po przeprowadzeniu egzekucji, przy czym nie zawsze postępowanie egzekucyjne przebiega przez wszystkie wymienione stadia. Może ono bowiem zakończyć się na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji albo też może przebiegać tylko przez dwa pierwsze stadia i zakończyć się wraz z zakończeniem egzekucji administracyjnej. Związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny definiując postępowanie egzekucyjne wskazał, iż jest to zorganizowany ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną. Egzekucja administracyjna i egzekucyjne postępowanie administracyjne to dwa odrębne terminy.
Mając zatem powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie były prawidłowe. Podstawą rozstrzygnięć organów było bowiem uznanie, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, a w konsekwencji nie można umorzyć postępowania, które się nie toczy. Jeżeli zatem, jak wskazano powyżej, czym innym jest egzekucja administracyjna a czym innym postępowanie egzekucyjne, to inny jest również moment zakończenia samej egzekucji i inny może być moment zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Zaznaczyć także wypada, że dla rozstrzyganej sprawy istotne znaczenia ma przepis art. 18 u.p.e.a., stanowiący, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ nadzoru przyznał, że wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego (z 13 kwietnia 2018 r.) wpłynął w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny. Z pisma pracodawcy zobowiązanej powziął wiadomość, że zaspokojenie należności nastąpi w kwietniu 2018 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że [...] r. pracodawca przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu. Pomimo zatem wpływu wniosku przed datą zaspokojenia należności uznał jednak, że w dacie orzekania (tj. [...] r.) wniosek stał się bezprzedmiotowy w związku z zaspokojeniem dochodzonych należności.
Tym samym należy stwierdzić, że istotny błąd dokonany zarówno przez organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru mający wpływ na rozstrzygnięcie polegał na przyjęciu, że zrealizowanie środka egzekucyjnego powoduje automatycznie zakończenie postępowania egzekucyjnego. Tymczasem zakończenie egzekucji administracyjnej (w niniejszej sprawie z momentem wyegzekwowania dochodzonej należności) nie zawsze oznacza zakończenie postępowania egzekucyjnego. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia, gdy pomimo zrealizowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny będzie musiał podjąć jeszcze inne czynności procesowe związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, a zatem jak w niniejszej sprawie, z koniecznością rozpoznanie wniosku zobowiązanej z 13 kwietnia 2018 r. o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, złożonego jeszcze przed wyegzekwowaniem w całości dochodzonej należności.
Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 27 marca 2008 r., I SA/Go 781/07 oraz aprobującym to rozstrzygnięcie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2009 r., II FSK 1213/08 wraz ze wskazanymi tam poglądami doktryny, zgodnie z którym "umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium, zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, jak i po jej zakończeniu, bowiem art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego". Tym samym organy obu instancji w sposób nieprawidłowy w zaistniałym stanie faktycznym zastosowały regulację art. 18 u.p.e.a., bowiem odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że jego przepisy mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę egzekucyjną. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów K.p.a. oraz niedopuszczalność stosowania przepisów tej ustawy w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym.
W konsekwencji wskazać należy, że złożony przez zobowiązaną wniosek winien być rozpoznany w trybie regulacji z art. 59 § 3 - § 5 u.p.e.a. Organ egzekucyjny powinien zbadać, czy w tej sprawie zaszły przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy i wydać stosowne postanowienie, na które przysługuje zażalenie, a nie poszukiwać podstawy prawnej do umorzenia postępowania poza regulacjami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jednocześnie nie może ujść uwadze Sądu okoliczność, że w aktach sprawy znajdują się dwa postanowienia organu nadzoru wydane w wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanej na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. opatrzone tym samym numerem, jednakże jedno z dnia [...] r., drugie zaś opatrzone odręczną datą [...] r. Z wyjaśnień organu wynika, że jedynym rozstrzygnięciem jakie zapadło w sprawie było zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r., co zgodne jest z metryką sprawy nadesłaną przez organ oraz UPD doręczenia zaskarżonego postanowienia. Z ww. metryki wynika, że w dniu [...] r. (godz. 14:29:52) doszło do podpisania dokumentu przez osobę upoważnioną – obejmujący plik ePUAP o wskazanym nr (poz. 17 metryki), który jest tożsamym z nr widniejącym na UPD doręczenia zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie z metryki tej można wywnioskować, że w dniu 18 lipca 2018 r. doszło do zaakceptowania pisma w sprawie, jednakże opatrzonego już innym numerem. Rozpoznając zatem sprawę ponownie organ nadzoru winien wyjaśnić okoliczności naniesienia na dokumencie elektronicznym innej daty dziennej niż wynikająca z metryki sprawy i podjąć stosowne czynności procesowe względem znajdującego się w aktach administracyjnych postanowienia z datą [...] r.
Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia Sąd uznał za przedwczesne odniesienie się do zarzutów skargi, które dotyczą braku zasadności prowadzenia egzekucji, uznać należy za przedwczesne.
Z wyżej wskazanych względów postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylić, albowiem narusza ono art. 18 u.p.e.a., jak również nieprawidłowe zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym regulacji z art. 105 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcia. Wskazany zakres naruszeń skutkował także koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, tj. postanowienia z [...] r., na podstawie art. 135 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.; obejmują one zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło