I SA/Gl 1064/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, A Sp. z o.o. nadesłała urzędowy formularz, w którym wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek (patrz druk PPPr z dnia 1 października 2012r.). Spółka podniosła, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a w 2010 r. poniosła stratę w kwocie 2.170.353,36 zł. Wskazała dalej, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier na automatach o niskich wygranych, Spółka zapłaciła o 277,8 % podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Obecnie Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy; z kwoty 42.548.449,58 zł w 2009 r. zredukowano je do kwoty 29.590.804,36 zł w 2010 r. Powodem trudnej sytuacji jest również wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie powyższej działalności, wygasanie i nie przedłużanie posiadanych zezwoleń. W 2010 r. wygasły i nie zostały przedłużone cztery zezwolenia na prowadzenie działalności w łącznej liczbie 377 punktów gier. W tym roku Spółce wygaśnie kolejne zezwolenie na prowadzenie działalności w 178 punktach gier. O pogarszającej się kondycji Spółki świadczy chociażby fakt, że w 2009 r. (wg danych na dzień 31 grudnia 2009 r.) Spółka prowadziła działalność w 606 punktach gier natomiast w 2010 r. już tylko w 179. Na koniec maja 2011 zanotowano dalszy spadek i działalność prowadzono tylko w 154 punktach. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 2.336.820,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 6.315.601,50 zł. Spółka posiada – w świetle oświadczenia – jeden rachunek bankowy, którego saldo - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – było dodatnie i wyniosło 916,23 zł. Do przybliżonego wyżej wniosku dołączono bilans ze stanem na dzień 31 grudnia 2011 r. Spółka nadesłała nadto rachunek zysków i strat za okres od stycznia do grudnia 2011 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający ww. saldo środków pieniężnych. W toku badania wniosku co do wymogów formalnych stwierdzono, że druk PPPr zawiera kserokopię podpisu pełnomocnika Spółki. Z tych względów zobowiązano Spółkę do podpisania formularza przez osoby upoważnione do jej reprezentacji lub pełnomocnika bądź nadesłania podpisanego egzemplarza wniosku. Brak formalny wniosku usunięto w wyznaczonym terminie. Należy w tym miejscu zaakcentować, że analiza oświadczenia o majątku i dochodach (zawartego w druku PPPr w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1063/12) w zestawieniu z nadesłaną dokumentacją źródłową skłoniła referendarza sądowego do wezwania Spółki do uzupełnienia wniosku. Pismem z dnia 10 października 2012 r. (patrz akta o sygn. I SA/Gl 1063/12, k. nr 53) zobowiązano ją do nadesłania odpisów: zestawienia sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą za okres ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat; informacji dodatkowej sprawozdania finansowego za 2011 r.; zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r.; deklaracji na podatek od towar i usług oraz podatek od gier za trzy ostatnie miesiące; raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi pełnomocnik Spółki nadesłał plik dokumentów (patrz pismo przewodnie z dnia 26 października 2012 r. wraz z dokumentacją dołączoną do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1063/12), na podstawie których ustalono, co następuje. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. 30 września 2012 r., Spółka posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w łącznej kwocie 6.089,43 zł. W tych ramach należy nadto odnotować, że oprócz zdeklarowanego rachunku w druku PPPr, Spółka posiada jeszcze cztery inne (tj. dwa rachunku w B, rachunek w C i w D Bank). Na koniec roku obrotowego, tj. na dzień 31 grudnia 2011 r. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 1.949.286,78 zł (poz. B.III.c. bilansu). W okresie od lipca do września 2012 r. Spółka dokonała dostawy towarów (świadczenia usług) na terytorium kraju, zwolnione od podatku od towarów i usług na łączną kwotę 3.877.461,00 zł (suma poz. nr 20 z deklaracji VAT-7). Wartość zdarzeń gospodarczych (podstawy) podlegających opodatkowaniu podatkiem pośrednim wyniosła w tym okresie 69.153,00 zł (suma poz. 29 z deklaracji VAT-7). Z raportu kasowego Spółki za okres od 1 lipca 2012 r. do 30 września 2012 r. wynika między innymi, że z kasy pokrywane są wydatki bieżące, w tym z tytułu opłat sądowych (na rzecz WSA w Opolu i Krakowie na łączną kwotę 5.207,38 zł). Stan kasy na dzień 30 września 2012 r. wyniósł 97.845,10 zł. Wypada nadto zaakcentować, że Spółka wielokrotnie występowała do sądów administracyjnych z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. W części tych spraw rozstrzygał już Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalał zażalenia Spółki na postanowienia sądów pierwszej instancji odmawiające przyznania Spółce prawa pomocy (przykładowo w sprawach: II FZ 470/12, II FZ 311/12, II FZ 869/11, II FZ 734/11; wszystkie te orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Wypada w punkcie wyjścia wyjaśnić, że w toku rozpoznania wniosku wykorzystano materiały źródłowe dołączone do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1063/12. Stwierdzono bowiem, że dla realizacji zasady szybkości postępowania, nie jest celowe wzywanie Spółki do nadesłania dokumentów źródłowych, które zostały przez nią złożone w równolegle toczącym się postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne (przyjęte na gruncie dokumentów źródłowych zamieszczonych w aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 1093/12), referendarz sądowy uznał, że Spółka nie wykazała spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy, o której pisano wcześniej. Konstatacja ta jest wynikiem sumarycznego zestawienia okoliczności stanu faktycznego. Po pierwsze, stwierdzono, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie obecnie rozpoznanego wniosku Spółka posiadała aktywne środki obrotowe (środki w kasie i na rachunkach bankowych) w łącznej kwocie 103.934,53 zł. Środki te stanowią wielokrotność wysokości wpisu sądowego w tej sprawie. Po wtóre, zdaniem referendarza sądowego, Spółka przedstawiła w druku PPPr tylko te okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby przemawiać za przyznaniem jej prawa pomocy. Wbrew bowiem zawartej tam deklaracji o posiadaniu tylko jednego rachunku bankowego, ujawniono, że Spółka posiada w sumie co najmniej pięć takowych rachunków. Po trzecie, Spółka pomimo deklarowanych trudności finansowych funkcjonuje na rynku gospodarczym i na bieżąco reguluje swoje zobowiązania. Część z tych zobowiązań stanowią należności z tytułu opłat sądowych ponoszonych na rzecz innych sądów administracyjnych (patrz raporty kasowe). Po czwarte, nawiązując do deklarowanej przez Spółkę straty należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (patrz uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX 659009). Z taką sytuacją mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku bowiem pomimo deklarowanej straty Spółka posiada kapitał podstawowy o wartości 2.336.820,00 zł. Po piąte, "niekorzystna dla Spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej" (cyt. za: postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 436/11, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń). Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.