I SA/Gl 1069/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, A Sp. z o.o. nadesłała urzędowy formularz, w którym wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek (patrz druk PPPr z dnia 1 października 2012r.). Spółka podniosła, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a w 2010 r. poniosła stratę w kwocie 2.170.353,36 zł. Wskazała dalej, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier na automatach o niskich wygranych, Spółka zapłaciła o 277,8 % podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Obecnie Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy; z kwoty 42.548.449,58 zł w 2009 r. zredukowano je do kwoty 29.590.804,36 zł w 2010 r. Powodem trudnej sytuacji jest również wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie powyższej działalności, wygasanie i nie przedłużanie posiadanych zezwoleń. W 2010 r. wygasły i nie zostały przedłużone cztery zezwolenia na prowadzenie działalności w łącznej liczbie 377 punktów gier. W tym roku Spółce wygaśnie kolejne zezwolenie na prowadzenie działalności w 178 punktach gier. O pogarszającej się kondycji Spółki świadczy chociażby fakt, że w 2009 r. (wg danych na dzień 31 grudnia 2009 r.) Spółka prowadziła działalność w 606 punktach gier natomiast w 2010 r. już tylko w 179. Na koniec maja 2011 zanotowano dalszy spadek i działalność prowadzono tylko w 154 punktach. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 2.336.820,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 6.315.601,50 zł. Spółka posiada – w świetle oświadczenia – jeden rachunek bankowy, którego saldo - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – było dodatnie i wyniosło 916,23 zł. Do przybliżonego wyżej wniosku dołączono bilans ze stanem na dzień 31 grudnia 2011 r. Spółka nadesłała nadto rachunek zysków i strat za okres od stycznia do grudnia 2011 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający ww. saldo środków pieniężnych. Analiza oświadczenia o majątku i dochodach (druk PPPr) w zestawieniu z nadesłaną dokumentacją źródłową skłoniła referendarza sądowego do wezwania Spółki do uzupełnienia wniosku. Pismem z dnia 10 października 2012 r. zobowiązano ją do nadesłania odpisów: zestawienia sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą za okres ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat; informacji dodatkowej sprawozdania finansowego za 2011 r.; zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r.; deklaracji na podatek od towar i usług oraz podatek od gier za trzy ostatnie miesiące; raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi pełnomocnik Spółki nadesłał plik dokumentów (patrz pismo przewodnie z dnia 26 października 2012 r. wraz z dokumentacją; ów dokumentację dołączono do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1093/12), na podstawie których ustalono, co następuje. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. 30 września 2012 r., Spółka posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w łącznej kwocie 6.089,43 zł. W tych ramach należy nadto odnotować, że oprócz zdeklarowanego rachunku w druku PPPr, Spółka posiada jeszcze cztery inne (tj. dwa rachunku w B, rachunek w C i w D Bank). Na koniec roku obrotowego, tj. na dzień 31 grudnia 2011 r. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 1.949.286,78 zł (poz. B.III.c. bilansu). W okresie od lipca do września 2012 r. Spółka dokonała dostawy towarów (świadczenia usług) na terytorium kraju, zwolnione od podatku od towarów i usług na łączną kwotę 3.877.461,00 zł (suma poz. nr 20 z deklaracji VAT-7). Wartość zdarzeń gospodarczych (podstawy) podlegających opodatkowaniu podatkiem pośrednim wyniosła w tym okresie 69.153,00 zł (suma poz. 29 z deklaracji VAT-7). Z raportu kasowego Spółki za okres od 1 lipca 2012 r. do 30 września 2012 r. wynika między innymi, że z kasy pokrywane są wydatki bieżące, w tym z tytułu opłat sądowych (na rzecz WSA w Opolu i Krakowie na łączną kwotę 5.207,38 zł). Stan kasy na dzień 30 września 2012 r. wyniósł 97.845,10 zł. Trzeba odnotować, że pomimo wskazania wśród załączników, do pisma z dnia 26 października 2012 r., nie dołączono poz. nr 4, tj. "Zeznanie podatkowe skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r." Dodatkowo nadesłano jedynie strony od 4 do 8 informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok 2011 r. Wypada nadto zaakcentować, że Spółka wielokrotnie występowała do sądów administracyjnych z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. W części tych spraw rozstrzygał już Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalał zażalenia Spółki na postanowienia sądów pierwszej instancji odmawiające przyznania Spółce prawa pomocy (przykładowo w sprawach: II FZ 470/12, II FZ 311/12, II FZ 869/11, II FZ 734/11; wszystkie te orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne, referendarz sądowy uznał, że Spółka nie wykazała spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy, o której pisano wcześniej. Konstatacja ta jest wynikiem sumarycznego zestawienia okoliczności stanu faktycznego, wynikających ze złożonych w tej sprawie dokumentów. Po pierwsze, stwierdzono, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie obecnie rozpoznanego wniosku Spółka posiadała aktywne środki obrotowe (środki w kasie i na rachunkach bankowych) w łącznej kwocie 103.934,53 zł. Środki te stanowią wielokrotność wysokości wpisu sądowego w tej sprawie. Po wtóre, zdaniem referendarza sądowego, Spółka przedstawiła w druku PPPr tylko te okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby przemawiać za przyznaniem jej prawa pomocy. Wbrew bowiem zawartej tam deklaracji o posiadaniu tylko jednego rachunku bankowego, ujawniono, że Spółka posiada w sumie co najmniej pięć takowych rachunków. W tym kontekście należy nadto wspomnieć o mankamencie wniosku jakim jest brak pełnej wersji informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2011 r. Po trzecie, Spółka pomimo deklarowanych trudności finansowych funkcjonuje na rynku gospodarczym i na bieżąco reguluje swoje zobowiązania. Część z tych zobowiązań stanowią należności z tytułu opłat sądowych ponoszonych na rzecz innych sądów administracyjnych (patrz raporty kasowe). Po czwarte, nawiązując do deklarowanej przez Spółkę straty należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (patrz uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX 659009). Z taką sytuacją mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku bowiem pomimo deklarowanej straty Spółka posiada kapitał podstawowy o wartości 2.336.820,00 zł. Po piąte, "niekorzystna dla Spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej" (cyt. za: postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 436/11, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń). Końcowo należy odnotować, że brak zeznania podatkowego za rok 2011 r. nie mógł wstrzymać rozpoznania wniosku Spółki. Już bowiem analiza pozostałych dokumentów zgromadzonych w tej sprawie, pozwoliła stwierdzić, że wobec Spółki nie można zastosować wyjątku od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, którym jest tutaj instytucja prawa pomocy. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.