I SA/Gl 1098/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A Sp. z o.o. w B. reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] dotyczącą odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za miesiąc czerwiec 2010 r. w wysokości 63.079,00 zł. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500,00 zł Spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym formularzu PPPr podniosła, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku poniosła stratę w kwocie 3.237.584,63 zł, co dokumentują załączone do wniosku bilans oraz rachunek zysków i strat za 2010 r. Zaznaczyła nadto, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów, zapłaciła w ubiegłym roku podatek od gier w kwocie o ponad 200 % wyższej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Skarżąca wskazała, iż obecnie podejmuje działania zmierzające do zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych. W tych ramach obniża koszty funkcjonowania m.in. zmniejszając zatrudnienie. Spółka zauważyła, że powodem trudnej sytuacji finansowej jest również wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Dodała, że rachunek bankowy Spółki wskazany we wniosku został zajęty w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Według formularza PPPr stan rachunku bankowego Spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł, natomiast wysokość kapitału zakładowego to 2.117.000,00 zł, zaś wartość środków trwałych 5.191.559,97 zł. Do wniosku załączone zostały: rachunek zysków i strat wraz z bilansem na dzień 31 grudnia 2010 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego z saldem końcowym na dzień 5 grudnia 2011 r. wynoszącym 0 zł. Referendarz sądowy w piśmie z dnia 22 grudnia 2011 r. wezwał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: informacji dodatkowej za ostatni rok obrotowy; deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz podatku od gier za trzy ostatnie miesiące; raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą za okres ostatnich trzech miesięcy; zestawienia sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Spółki przedstawił wyciągi z rachunków bankowych w B Banku, w C Banku S.A. oraz D BANKU S.A., informację dodatkową do bilansu za 2010 r., zestawienie sald i obrotów na kontach syntetycznych od 1 do 30 listopada 2011 r., deklaracje VAT-7 za okres od września do listopada 2011 r., raport kasowy za okres od 26 do 31 grudnia 2011 r., deklaracje dla podatku od gier wraz z załącznikiem za okres od września do listopada 2011 r. wraz z raportami miesięcznymi wpłat, wypłat i rezultatów gier w salonach gier na automatach w S. i C.. Nadesłane na wezwanie referendarza dokumenty źródłowe dołączono do sprawy o sygn. I SA/Gl 1097/11. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2012 r. referendarz odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia wskazał on, iż skarżąca zadeklarowała posiadanie jednego rachunku bankowego ze stanem 0 zł na koniec listopada 2011 r. Tymczasem z nadesłanych następnie dokumentów źródłowych wynika, że posiada ona co najmniej trzy rachunki a ich stan na koniec listopada 2011 r. wyniósł 69.414,83 zł. Zaznaczył, że nie nadesłano przy tym dokumentów ewentualnie potwierdzających wysokość zajęcia tych rachunków. Co więcej, stan środków pieniężnych w kasie skarżącej na koniec listopada 2011 r. wyniósł 215.259,93 zł a na "rachunku bieżącym" strona posiadała środki pieniężne w wysokości 85.119,56 zł. Referendarz dodał, że pomimo precyzyjnego wezwania, nadesłano raport kasowy za okres sześciu dni (tj. od 26 do 31 grudnia 2011 r.) a nie za okres trzech miesięcy, jednakże stan środków pieniężnych na dzień 31 grudnia 2011 r. pozwalał na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego. Wskazał również, iż pomimo wykazywanej straty za ostatni rok obrotowy skarżąca posiadała – na dzień zamknięcia roku obrotowego – kapitał podstawowy wynoszący 2.117.000,00 zł. W złożonym sprzeciwie pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w większości automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być używane jedynie do czasu wygaśnięcia licencji. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Pełnomocnik dodał, że z uwagi na trudną sytuację finansową, w szczególności zaś zajęcie rachunku bankowego, przyznanie prawa pomocy Spółce jest uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim, co należy podkreślić, Spółka dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, bo wynoszącej 5.191.559,97 zł, co wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym. Pełnomocnik podaje wprawdzie w sprzeciwie, iż majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w "przeważającej części" automaty do gier o niskich wygranych, jednak w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wysokość środków trwałych oraz fakt, iż z pewnością nie stanowią ich jedynie automaty do gier, majątek ten może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, tak w niniejszej sprawie jak i w pozostałych sprawach z udziałem skarżącej, zawisłych przed tut. Sądem. Jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, opubl. w bazie LEX pod nr 794951). W dalszej kolejności podnieść należy, że Spółka, pomimo deklarowanych i rzeczywistych problemów finansowych funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji finansowej Spółki nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Fakt, iż skarżąca jest obecna w obrocie prawnym wskazuje przy tym na to, że jest nadal gotowa ponosić ryzyko gospodarcze, w tym ryzyko sporów prawnych, obejmujących także postępowania sądowoadministracyjne. W orzecznictwie wskazuje się nawet, że przedsiębiorstwo, które utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie, pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11, opubl. w bazie LEX pod nr 898871). Dokonując analizy złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych, takich jak rachunek zysków i strat za rok 2010 oraz bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2010r., należy dojść do wniosku, że posiadane przez Spółkę aktywa finansowe wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uwzględniając konieczność poniesienia kosztów także w pozostałych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Podkreślić przy tym trzeba, że strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywana przez skarżącą, jest wynikiem jedynie bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a zatem nie decyduje o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783832). Dodatkowo wytknąć należy skarżącej, iż nie złożyła w niniejszej sprawie kompletnego materiału źródłowego, o który była wzywana. Uwaga powyższa dotyczy nadesłanych raportów kasowych, gdyż pełnomocnik strony zamiast złożenia takich raportów za okres trzech miesięcy, nadesłał jedynie raporty za okres sześciu dni (od 26 do 31 grudnia 2011 r.). Do wskazanego braku w tym materiale, pomimo uwag zawartych w postanowieniu referendarza sądowego, skarżąca nie odniosła się również w złożonym sprzeciwie. Tym niemniej zauważyć trzeba, że z nadesłanych dokumentów i tak wynika, że stan środków skarżącej na koniec grudnia 2011 r. wynosił 133.785,90 zł, co powoduje, iż zdaniem Sądu strona mogła partycypować w kosztach między innymi niniejszego postępowania sądowego. Reasumując, zebrany w toku niniejszego postępowania materiał źródłowy nie pozwala na stwierdzenie, że przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w odniesieniu do skarżącej zachodzi. Jest tak tym bardziej dlatego, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8; por. również postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783621). Końcowo należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt I FZ 463/04). Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.