I SA/Gl 111/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-09-15
Skład orzekający: Bożena Pindel, Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek umorzyć koszty egzekucyjne, jeśli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny?Ratio decidendi
Umorzenie kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy i nie jest obowiązkiem organu egzekucyjnego, nawet jeśli istnieją przesłanki wskazane w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na zobowiązanym, a organ musi przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe, ale nie jest związany wnioskiem strony. Sąd kontroluje legalność, a nie celowość lub słuszność takiego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych naliczonych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z tytułu zaległości w składkach ubezpieczeniowych. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając, że strona nie wykazała przesłanek z art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności braku możliwości poniesienia kosztów bez znacznego uszczerbku finansowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i błędną wykładnię art. 64e § 2 u.p.e.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K.działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 - dalej K.p.a.) oraz art. 18 i art. 64e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 1015 ze zm. - dalej u.p.e.a.) po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] Nr [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec A. C. (dalej strona lub zobowiązana) przez Dyrektora ZUS Oddział w S. z tytułu zaległości w składkach ubezpieczeniowych objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do [...] - zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony w oparciu o tytuły wykonawcze Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. obejmujące zaległości składkowe zobowiązanej, będący organem egzekucyjnym Dyrektor tego Oddziału dokonał czynności egzekucyjnych w postaci doręczenia odpisów tytułów wykonawczych i zajęcia rachunku bankowego, za co naliczył należne koszty egzekucyjne wg stawek określonych w art. 64 § 6 i § 1 pkt 4 u.p.e.a. w kwocie łącznej [...]zł.
W dniu 19 lipca 2013r. wpłynęło do ZUS w S. krótkie podanie zobowiązanej o zwolnienie jej z kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł.
Organ egzekucyjny w/w postanowieniem z dnia [...] odmówił umorzenia obciążających stronę kosztów egzekucyjnych, uzasadniając swoje stanowisko brakiem przesłanek z art. 64e § 2 ustawy egzekucyjnej, regulującego to zagadnienie. Swoje rozstrzygnięcie organ egzekucyjny oparł na dowodach przedłożonych przez zobowiązaną, na podstawie których uznał, że zobowiązana nie znajduje się w stanie takiego ubóstwa, które mogłoby zagrozić jej dalszej egzystencji a jej sytuacja materialna nie ma charakteru wyjątkowego. Poza tym strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla jej sytuacji finansowej. Organ egzekucyjny podkreślił też, że zobowiązana wywiązując się z terminów płatności wobec innych swoich wierzycieli powinna też zadbać o interes wierzyciela publicznoprawnego.
Na to postanowienie strona złożyła zażalenie zarzucając organowi egzekucyjnemu:
1) błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania polegające na przyjęciu, iż zachodzą przesłanki do umorzenia przedmiotowej wierzytelności;
2) brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego przed wydaniem zaskarżonego postanowienia oraz brak uzasadnienia rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.
Jej zdaniem organ egzekucyjny nie zebrał całego materiału dowodowego i nie uwzględnił wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielania wnioskowanej ulgi.
Strona wniosła zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Organ II instancji, po zapoznaniu się z dokumentacją stanowiącą akta sprawy wskazał, iż zgodnie z art. 64 ustawy egzekucyjnej, w egzekucji należności pieniężnej pobiera się opłaty za dokonane czynności oraz opłatę manipulacyjną za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, służące zrekompensowaniu wszystkich wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny. Wobec zobowiązanej Dyrektor Oddziału ZUS w S. dokonał czynności egzekucyjnych w postaci doręczenia odpisów tytułów wykonawczych nr [...] do [...] i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, naliczając za nie opłaty, zdefiniowane w art. 64c § 1 u.p.e.a. jako koszty egzekucyjne.
Naliczenie i pobór kosztów egzekucyjnych nie ma charakteru uznaniowego, gdyż jest szczegółowo uregulowane w przepisach art. 64 - 64d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od żądania ich zapłaty w przypadkach wymienionych w art. 64e § 2 tej ustawy a mianowicie, gdy:
- stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub
- gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,
- za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,
- ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Ze sformułowania "organ może" wynika, iż rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego mają charakter uznaniowy zatem zastosowanie tej instytucji w konkretnym przypadku wymaga przeprowadzenia przez organ egzekucyjny wnikliwego postępowania dowodowego i poddania ocenie dokonanych w jego toku ustaleń. Z tego obowiązku wywiązał się organ egzekucyjny omawiając efekty przeprowadzonego postępowania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] odmawiającego umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Organ wyczerpująco wyjaśnił powody takiego działania, chociaż zobowiązana starając się o zastosowanie wobec niej tej szczególnej ulgi nie podała żadnych okoliczności, z powodu których organ egzekucyjny miałby przychylić się do jej prośby. Nie podała ich także w zażaleniu na w/w postanowienie, kwestionując w zasadzie jedynie sposób przeprowadzenia postępowania w jej sprawie.
Co do prezentowanej w zażaleniu wykładni ważnego interesu publicznego stwierdzić należy, iż jest ona subiektywna, gdyż w ważnym interesie publicznym leży płacenie danin publicznoprawnych w wysokościach i terminach określonych stosownymi ustawami, a do tej podstawowej powinności każdego płatnika składek strona się nie tylko nie zastosowała ale też nie usprawiedliwiła takiej postawy żadnymi argumentami.
Organ nadzoru podkreślił, iż na gruncie obowiązującego orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego tej materii, umorzenie należności przypadających na rzecz organu egzekucyjnego z tytułu kosztów egzekucyjnych może nastąpić jedynie w uzasadnionych przypadkach, gdy występuje rzeczywista niemożność zapłaty tej należności. Rezygnacja bowiem organu egzekucyjnego z dochodzenia należnych mu ustawowo kosztów egzekucyjnych, musi być uzasadniona obiektywnymi okolicznościami, których strona w niniejszej sprawie nie wykazała. Składając oświadczenie o stanie majątkowym i aktualnej sytuacji finansowej podała natomiast, że mąż M. C. prowadzi działalność gospodarczą przy jej udziale, opłaca świadczenia związane z utrzymaniem mieszkania, spłaca kredyt bankowy.
Egzekucja zawsze jest dodatkowym obciążeniem finansowym, ale z reguły spowodowana jest uchylaniem się przez zobowiązanego od terminowego uiszczania m.in. powinności względem Skarbu Państwa. Takimi właśnie są należne od zobowiązanej składki ZUS za lata 2009-2010 z racji prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Mimo zatem, że poniesienie dodatkowo kosztów egzekucyjnych będzie uszczerbkiem finansowym nie oznacza to, że zobowiązana nie jest w stanie ich ponieść. Ponadto ściągniecie należnych organowi egzekucyjnemu kosztów egzekucyjnych nie spowoduje też niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych.
Jak więc z powyższego wynika, w odniesieniu do strony nie realizuje się żaden z przypadków wymienionych w art. 64 e § 2 ustawy egzekucyjnej przemawiający za koniecznością umorzenia kosztów egzekucyjnych.
W skardze na tak wydane postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zarzuciła naruszenie:
- art. 7, 8, 9 i 77 K.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, brak należytego zebrania materiału dowodowego a przez to nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.
- błędną wykładnię art. 64 e § 2 u.p.e.a.
Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Argumentując zarzuty skargi strona podniosła, że nie pracuje i ma na utrzymaniu troje dzieci. Jeśli we wniosku nie przedstawiła stosownych informacji to organ powinien był ją wezwać do ich przedłożenia a więc braki postępowania dowodowego obciążają organ egzekucyjny a nie stronę. Odwołując się do art. 7 K.p.a. podkreśliła, że ważny interes zobowiązanego odnosi się do sytuacji aktualnej, obiektywnie uzasadniającej udzielenie ulgi a nie do okoliczności, które tę sytuację spowodowały.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zaakcentował, że rozstrzygnięcie na zasadzie uznania administracyjnego obliguje organ do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i wnikliwej oceny dowodów. Nawet jednak w przypadku zaistnienia przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi.
W ocenie organu II instancji organ egzekucyjny zgromadził w toku postępowania niezbędne dowody i dokonał ich oceny. To, że wyniku nie są zgodne z oczekiwaniami strony nie oznacza, że postanowienie narusza prawo. Organ podkreślił, że z przepisu art. 64e § 2 u.p.e.a. wprost wynika, że to zobowiązany ma wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. (por. wyrok WSA w Łodzi z 4 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 191/08). Z materiału dowodowego wynika, że strona współpracuje z mężem w prowadzeniu działalności gospodarczej a więc otrzymuje środki pozwalające na uregulowanie kosztów egzekucyjnych. Organ przypomniał, że zaległości powstały (a tym samym koszty egzekucyjne) z powodu nieregulowania składek należnych z racji prowadzonej działalności gospodarczej. Organ nie dopatrzył się także zaistnienia w sprawie przesłanki ważnego interesu publicznego. Nie zgodził się także z zarzutem naruszenia wymienionych w skardze przepisów K.p.a.
W pismach z dnia 9 marca 2014 r. oraz z dnia 27 maja 2014 r. strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i zaprezentowała poglądy dotyczące relacji pomiędzy interesem społecznym a interesem strony wyrażając zapatrywanie, że interesy te są prawnie równorzędne. Podkreśliła też, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza prawa organu do dowolnego działania.
Pismami z dnia 22 kwietnia 2014 r. i 30 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na stanowisko strony skarżącej podtrzymał argumentację prezentowaną w odpowiedzi na skargę i podniósł, że organu obu instancji działały z pełnym poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. i nie naruszyły granic uznania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do art. 64e § 1 tej ustawy organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.
W myśl § 2 tego uregulowania koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:
1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;
2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;
3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Z przytoczonych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "organ egzekucyjny może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może - ale nie musi - umorzyć te koszty.
Zaznaczyć trzeba, że uznanie nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom np. ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu (zob. R. Dowgier w: System prawa finansowego, pod red. L. Etela, tom III, Prawo daninowe, 2010 r., s. 569 i przywołany tam wyrok NSA). W orzecznictwie akcentuje się, że rozstrzygnięcie w ramach tzw. uznania administracyjnego nie może mieć charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.
Kontrola Sądu w przypadku aktów prawnych opartych na uznaniu administracyjnym opiera się na badaniu legalności rozstrzygnięcia czyli zgodności z prawem - w tym przypadku postanowienia - nie obejmuje zatem zagadnień zgodności i celowości. Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy bądź dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W sytuacji więc, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, Sąd nie ocenia tego rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego słuszności czy sprawiedliwości.
Mając na uwadze treść zarzutów strony skarżącej - sformułowanych w skardze i w pismach procesowych - wskazać przede wszystkim należy, iż w cytowanym przepisie art. 64e ustawy egzekucyjnej jedną z przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych jest wykazanie, że osoba zobowiązana nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Chodzi tutaj jednak tylko o taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym, przy czym wykazanie przesłanki znacznego uszczerbku ciąży na wnioskującym o umorzenie kosztów egzekucyjnych.
Kolejną przesłanką wymienioną w komentowanym przepisie jest ważny interes publiczny. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że pojęcie "interesu publicznego", o jakim mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Interes publiczny musi być jednakże tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Uwzględnia ono fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem należność związana z przymusowym dochodzeniem należności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2111/08, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1424/12). Warto w tym miejscu przywołać wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1792/07, w którym wskazano: "w sprawie o umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e u.p.e.a. interes publiczny należy rozumieć przede wszystkim jako zapewnienie wpływu należnych dochodów do budżetu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wypłacane są świadczenia dla uprawnionej, szerokiej grupy społecznej". Pogląd ten zasługuję na pełną aprobatę.
Podkreślenia wymaga, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Kr 203/13, LEX nr 1325216).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że zobowiązana złożyła w dniu 18 lipca 2013 r. krótkie podanie o zwolnienie jej z kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. Podanie to nie zawierało uzasadnienia i żadnych załączników. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w związku z wnioskiem strony o układ ratalny organ I instancji ustalił, że zobowiązana prowadziła gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz dwójką małoletnich dzieci. Z dokumentów wynika również, że strona jest osobą współpracującą z mężem prowadzącym działalność gospodarczą. Ponadto zobowiązana otrzymywała zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł miesięcznie. Odnośnie zobowiązań finansowych organ wskazał, że strona spłaca kredyt gotówkowy w wysokości [...]zł miesięcznie oraz zaległość z tytułu zajmowania mieszkania bez umowy na kwotę [...]zł - w miesięcznych ratach po [...]zł. Odnosząc do tych obciążeń organ stwierdził, że nie może uwzględniać interesów wierzycieli prywatnych - których należności strona spłaca - przed interesem wierzyciela publicznoprawnego jakim jest ZUS.
W rezultacie organ nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek z art. 64e § 2 u.p.e.a. tj. całkowitej nieściągalność dochodzonego obowiązku, ważnego interesu publicznego i przesłanki wymienionej w pkt 3 art. 64e § 2. Nie stwierdził także a strona nie wykazała, iż spłata kosztów egzekucyjnych w ww. kwocie stanowi taki uszczerbek finansowy, którego nie będzie ona w stanie ponieść.
Pogląd ten podzielił organ nadzoru akcentując, iż to na stronie zobowiązanej leży ciężar wykazania przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Strona natomiast nie powołała żadnych okoliczności mających uzasadnić wniosek o umorzenie tych kosztów, nie przedłożyła również żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i życiową. Nie podała ich także w zażaleniu. Organ podkreślił przy tym, że to uchylanie się strony od wykonywania obowiązków płatnika składek ZUS doprowadziło do konieczności podjęcia działań w celu ich przymusowego ściągnięcia, co z kolei doprowadziło do powstania kosztów egzekucyjnych. Rezygnacja z ich dochodzenia spowoduje natomiast obciążenie nimi Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu stanowisko organów w niniejszej sprawie zasługuje na akceptację. Należy bowiem podzielić pogląd, że umorzenie należności organu egzekucyjnego z tytułu poniesionych kosztów egzekucyjnych może nastąpić jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy występuje rzeczywista niemożność zapłaty przez zobowiązanego tych należności.
Odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej nie można, zdaniem Sądu, zgodzić się z zarzutem błędnej wykładni przez organy art. 64e § 2 u.p.e.a., którego to zarzutu strona w żaden sposób nie umotywowała. Trzeba bowiem pamiętać, że przepis art. 64e przyznaje organowi egzekucyjnemu kompetencję do umorzenia w całości lub w części kosztów egzekucyjnych, nie nakłada jednak takiego obowiązku. Samo zaś odmowne załatwienie wniosku zobowiązanej nie może naruszać tego przepisu.
Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przepisów art. 7 i art. 8 art. 9 i art. 77 K.p.a. dotyczących zasad ogólnych postępowania, takich jak zasada praworządności, słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając ten zarzut strona skarżąca poprzestała wyłącznie na wskazaniu, że organ nie dokonał właściwego i pełnego ustalenia stanu faktycznego a także niewłaściwie wyważył interes społeczny i interes jednostki, o których mowa w art. 7 K.p.a. Nie powołała jednak żadnych konkretnych argumentów na poparcie tego twierdzenia. Natomiast odmienna ocena ustalonych w sprawie okoliczności przez stronę nie jest równoznaczna z naruszeniem tego uregulowania. Dostrzegając pewną lakoniczność wydanych przez organy obu instancji rozstrzygnięć nie można tracić z pola widzenia, że postawa strony wnioskującej była całkowicie bierna, nie dostarczyła ona żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Należy jednocześnie podkreślić, mając na uwadze wcześniejsze wywody, że "Oczekiwanie od organu egzekucyjnego, iż - nie bacząc na stan sprawy i argumentację wnioskodawcy - "szczegółowo odniesie się" on do każdej z przesłanek ujętych w art. 64e § 2 u.p.e.a. wykracza poza obowiązki wynikające z obowiązującego prawa" (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1461/08, LEX nr 591759).
Fakt, że rozstrzygnięcie organów jest niesatysfakcjonujące dla skarżącej, samo w sobie nie może prowadzić do uznania, że postępowanie organów przeprowadzone zostało w sposób wadliwy. W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło