I SA/Gl 112/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą M. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...]zł. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej, będący radcą prawnym, zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, a tym samym decyzji organu pierwszej instancji. Wniosek ten skierował na podstawie art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołał się również na art. 61 § 3 wspomnianego Prawa. W obszernej treści skargi zawarto uzasadnienie powyższego wniosku, nazwane "uzasadnieniem wniosku o zawieszenie". W jego ramach przede wszystkim zaakcentowano przywołanie w sprawie szeregu rażących naruszeń prawa, które miały, w ocenie pełnomocnika skarżącej, wpływ zarówno na decyzję organu pierwszej, jak i drugiej instancji. Wobec tego zdaniem pełnomocnika skarżącej "zachodzi okoliczność, iż organ I instancji podejmie działania egzekucyjne na podstawie decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa – narażając tym samym podatniczkę na zaburzenie płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności oraz niwecząc jego dobrą opinię w instytucjach finansowych i narażając go na np. wypowiedzenie posiadanych umów kredytowych bądź utrudnienie w dostępie do nowych kredytów, a tym samym w skrajnym, acz możliwym przypadku – do utraty płynności i doprowadzenia do sytuacji, w której podatniczka zgodnie z wymogami ustawy prawo upadłościowe i naprawcze będzie zmuszona do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości." Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści uzasadnienia organ oświadczył, że nie zostały przedstawione żadne dane i dokumenty wskazujące z usług jakich instytucji finansowych strona korzysta, czy i jakie kredyty zaciągnęła, jaka jest obecna sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawczyni i zamieszkujących ewentualnie z nią wspólnie członków rodziny, a w szczególności wielkość osiąganych przez nich dochodów, zgromadzonych oszczędności oraz kosztów utrzymania i jaki to ma wpływ na jej płynność finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 ppsa). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z tym złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania również decyzji organu pierwszej będzie podlegał rozpoznaniu. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że we wskazanym wyżej art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Koniecznym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności tak, aby sąd miał możliwość ich oceny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 310/12, publ. LEX nr 1145698). Uzasadnienie wniosku winno odnosić się więc do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.168). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że rozpoznawany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. Uzasadnienie wniosku nie wykazuje należycie, iż w stosunku do skarżącej zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Sprowadza się ono bowiem jedynie do ogólnikowych stwierdzeń o możliwości zaburzenia płynności finansowej prowadzonej przez stronę działalności poprzez wypowiedzenie posiadanych umów kredytowych bądź utrudnienie w zawarciu nowych. W konsekwencji skarżąca będzie zmuszona, w ocenie jej pełnomocnika, do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Stwierdzenia te nie zostały jednak poparte żadnymi dowodami, a tym samym nie zostały zobrazowane okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Pełnomocnik strony skarżącej nie przedstawił również faktów, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową skarżącej ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za uwzględnieniem wniosku nie może też przemawiać akcentowana przez pełnomocnika skarżącej kwestia naruszeń prawa przez organ odwoławczy. Wśród przesłanek wstrzymania wykonania nie wymieniono samej okoliczności złożenia skargi lub prawdopodobieństwa jej uwzględnienia. Powołanie się więc przez pełnomocnika strony na ewentualność prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa nie może przemawiać na rzecz uwzględnienia rozpatrywanego wniosku. Trafność zarzutów podniesionych w skardze zostanie zbadana dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania decyzji. Artykuł 61 § 3 ppsa może znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia" ani też przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, publ. LEX nr 356705). Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459). W omawianej sprawie brak natomiast dowodów, by przypuszczać, że wykonanie to będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie stanowi w szczególności sama konieczność spłaty zobowiązania podatkowego przypisanego skarżącej decyzją pierwszoinstancyjną, która jest naturalną konsekwencją wydania takiej decyzji i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08, LEX nr 443847). Wskazać także należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Podnieść również trzeba, iż wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.