I SA/Gl 1165/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-17
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie wysokości swoich dochodów i wydatków, co uniemożliwia ocenę jej sytuacji materialnej. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega odmowie.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z koniecznością uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek był wielokrotnie uzupełniany i korygowany, jednak referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, nie przedstawiła wystarczających dowodów na wysokość dochodów i wydatków, a także istniały wątpliwości co do jej sytuacji mieszkaniowej i rodzinnej. W poprzednich postępowaniach dotyczących prawa pomocy skarżąca również nie przedstawiła wystarczających dowodów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [....] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 403 zł, Z.A. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (patrz pismo z dnia 7 października 2013 r.).
Wskazany wyżej wniosek nie przybrał jednakże formy urzędowego formularza, która jest wymagana przez art. 252 § 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a"). Z tych względów zobowiązano skarżącą (patrz pismo z dnia 9 października 2013 r.) do złożenia wniosku na stosownym formularzu.
W dniu 4 listopada 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynął do Sądu druk PPF, który był jednakże obarczony brakiem formalnym, wszak zawierał kserokopię podpisu skarżącej.
Wspomniany wyżej brak formalny wniosku został usunięty, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, w dniu 12 grudnia 2013 r. (data nadania przesyłki pocztowej zawierającej uzupełniony o podpis druk PPF).
W motywach wniosku skarżąca oświadczyła, że nie osiąga przychodu z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej od sierpnia 2013 r. Zaakcentowała dalej, że funkcjonowanie elektrowni wodnej zostało przerwane w wyniku realizacji innej inwestycji o charakterze "celu publicznego". Zaznaczyła, że straty produkcyjne z tego tytułu sięgnęły już 5 mln kilowatogodzin. W konsekwencji doszło do ograniczenia majątku skarżącej i jej syna. Z.A. stwierdziła nadto, że perturbacje związane z prowadzoną przez nią działalnością doprowadziły do śmierci jej męża, jak również znacznie nadszarpnęły zdrowie jej i syna. Zdeklarowała, że będzie się ubiegać o odszkodowanie za trwający ponad 20 lat "terror gospodarczy i psychiczny za sprzeciw zjawisku korupcji". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca zeznała, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W skład jej majątku wchodzą: dom mieszkalny (współwłasność z synem); "lokal nad halą maszyn w zakładzie"; nieruchomości rolne o pow. 2,17 ha "pod zakład" i o pow. 2,29 ha (stanowiąca współwłasność); "pawilony handlowe do rozbiórki za sprawą Sądu sygn. akt I C 385/00". Zeznała, że posiada nadto certyfikaty ekologiczne, przy czym nie może ich odsprzedać. Skarżąca podniosła nadto, że zakład małej elektrowni wodnej na rzece W. w miejscowości Ś. został obciążony zaległościami w podatku od nieruchomości od 2002 r. Z kolei zajęcia komornicze dotyczą nieruchomości stanowiącej współwłasność z jej synem. Jedynym źródłem dochodu jest jej renta po mężu w kwocie 1797 zł, którą skarżąca w całości przeznacza na pokrycie kosztów utrzymania firmy. Z.A. zeznała, że pozostaje na utrzymaniu rodziny, od której zaciągnęła pożyczkę w gotówce. Zaakcentowała końcowo, że jest sytuacja majątkowa jest Sądowi znana od 2003 r.
Dokonawszy oceny wniosku co do wymogów formalnych oraz co do treści, referendarz sądowy, mając na uwadze art. 255 P.p.s.a., zdecydował się na wezwanie skarżącej do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych. Pismem z dnia 13 grudnia 2013 r. zobowiązano więc skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało dodatkowo wskazać kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i pozostałe osoby pozostające/zameldowane (zamieszkałe) w gospodarstwie domowym (w tym M. A.), w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz gospodarczych (obsługujących prowadzoną działalność gospodarczą), obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich w 2013 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich czterech miesięcy; zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne) – ten punkt wezwania dotyczy wszystkich domowników pozostających w gospodarstwie domowym; dla udokumentowania dochodów z działalności gospodarczej należało nadesłać kopie dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w okresie ostatnich czterech miesięcy, w tym np. za pomocą księgi przychodów i rozchodów (pełna wersja z opisem zdarzeń gospodarczych), zestawienia sprzedaży, deklaracji VAT, raportów kasowych, itp; w tych ramach należało nadto nadesłać aktualną ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej działalności; w przypadku dochodów z tytułu świadczeń rentowych bądź emerytalnych należało nadesłać kopie stosownych decyzji ZUS bądź "odcinków" potwierdzających odbiór jednego z tych świadczeń; 4) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2012 r. (w tym PIT-28); ten punkt wezwania dotyczy również pozostałych domowników; 5) udokumentowanie okoliczności podniesionej w druku PPF, tj. pozostawiania na utrzymaniu rodziny, od której skarżąca zaciągnęła pożyczkę w gotówce; 6) nadesłanie aktualnego zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]; dodatkowo należało wskazać na relacje łączące te osoby.
W przywołanym wyżej piśmie referendarza (doręczonym adresatowi w dniu 2 stycznia 2014 r.) pouczono skarżącą, iż niezastosowanie się do wezwania w terminie i zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a.
W piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2014 r. skarżąca, ustosunkowując się do przywołanego wyżej wezwania, oświadczyła, że zostało w nim sformułowanych szereg zobowiązań dodatkowych, które zaprzeczają treści wniosku skarżącej. Jej zdaniem "zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że jedynym celem tej manipulacji jest podstęp zmierzający a priori do jego negatywnego rozstrzygnięcia, jak to uczyniono w dotychczasowej praktyce tegoż Sądu na przestrzeni ostatnich dwóch lat." Na gruncie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zaznaczyła, że koszty sądowe są tradycyjnie "uznawanym instrumentem polityki państwa, służącym do regulowania relacji stron stosunków procesowych, oddzieleniu roszczeń szykanujących i oddzieleniu niezasadnych od roszczeń uzasadnionych, służących ochronie praw i wolności jednostki. Spełniają one liczne funkcje jak: społeczne, fiskalne, a także służebne wobec wymiaru sprawiedliwości." W dalszej części pisma skarżąca obszernie przywołała fragmenty szeregu postanowień sądów administracyjnych wydanych w przedmiocie prawa pomocy. Zwróciła tym samym uwagę, że orzeczenia w tym przedmiocie winny: uwzględniać bieżącą sytuację finansową wnioskodawcy; spełniać określone wymogi reguł wykładni zasad wnioskowań prawniczych, a przede wszystkim ich wydanie nie powinno polegać na swobodnym uznaniu; opierać się tylko i wyłącznie na przesłankach wskazanych w art. 246 P.p.s.a. W piśmie tym skarżąca oświadczyła nadto, że "nigdy nie zamieszkała w budynku przy ul. [...] w C. i od dziesiątków lat nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z synem M.". Oświadczyła przy tym, że "inwigilacja rodziny zasługuje na dezaprobatę i potępienie." Powołując się dalej na art. 255 P.p.s.a. skarżąca podniosła, że jego zastosowanie może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy Sąd ma wątpliwości co do sytuacji materialnej strony, "co w niniejszej sprawie miejsca mieć nie powinno, skoro od lat wiadomym jest, że prowadzona jest egzekucja z rachunku bankowego firmy na poczet wyimaginowanych kwot, co do zaległości w podatku od nieruchomości (v. uchylone decyzje: sygn. akt I SA/Gl 779/11, I SA/Gl 896-989/11, wyrokami w dniu 25 listopada 2013 r.). Końcowo, skarżąca odnosząc się do wezwania w części wymagającej przedłożenia przez nią dokumentów obrazujących jej wydatki, stwierdziła, że takie działanie referendarza nie może być akceptowane w demokratycznym państwie, wszak logika wskazuje, że każdy człowiek musi jeść, ubierać się płacić za energię elektryczną, kupować wodę i karmę dla psa oraz kota ([...] Ś.), zaś doświadczenie życiowe wskazuje jaki to koszt." Jej zdaniem "zwykłe matematyczne działanie wyklucza uznanie, iż z renty skarżącej można jeszcze coś zabrać na poczet kosztów sądowych."
Do cytowanego wyżej pisma dołączono: kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres od września do listopada 2013 r.; kopię harmonogramu spłat kredytu zaciągniętego przez skarżącą na łączną kwotę 14.213,91 zł (miesięczna rata wynosi 393,96 zł); kopię sentencji decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie ulgi płatniczej, która zdaniem skarżącej obrazuje "tylko część" jej zobowiązań (wysokość zobowiązań skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług i podatku od przychodów ewidencjonowanych wynosi 23.137,51 zł); kopię wykazu środków trwałych firmy "A" (wynika z niego między innymi, że w okresie od 2008 r., do 2013 r. w poczet tych środków zaliczono pięć pozycji o wartości 4.625,88 zł).
Wypada w tym miejscu zauważyć, że Z.A. wielokrotnie występowała do sądów administracyjnych o przyznanie jej prawa pomocy. Ostatnio, postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1597/13, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na to, że "w żaden sposób nie uprawdopodobniła zarówno obecnego poziomu dochodów, jak i rzeczywistej wysokości swoich wydatków." Jedynym zaś dokumentem, który został przez skarżącą nadesłany do tamtych akt – w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania aktualnych dokumentów źródłowych - był "odcinek" emerytury z grudnia 2012 r. Podobnie w postanowieniu z dnia 31 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SO/Op 4/12 podkreślono, że "skarżąca nie wykazała i tym samym nie udokumentowała wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego, pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie." Analogicznie przyjęto w postanowieniu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 828/12 z 25 lutego 2013 r. Wytknięto bowiem skarżącej, że "nie ustosunkowała się do tej części wezwania, które dotyczyło udokumentowania wydatków." Co więcej, nie nadesłała większości dokumentów mających obrazować wynik finansowy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, m.in. dokumentacji rachunkowej."
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Intencją wnioskującej jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777).
Nawiązując zaś do akcentowanego przez skarżącą "ugruntowanego orzecznictwa konstytucyjnego" wypada w tym miejscu przytoczyć wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą w postanowieniu z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. II FZ 1073/13 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.nsa.gov.pl.). Otóż zgodnie z jego treścią "prawo pomocy jest bowiem szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, której celem jest zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Instytucja ta stanowi jednak wyjątek od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wskazać więc należy, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Natomiast, jeżeli dostęp jednostki do sądu może być ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy też w sposób faktyczny, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne z cytowanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, jeśli ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa, a więc jeśli zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu, oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki będą zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, powinien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. postanowienie NSA z 17 marca 2009 r., sygn. akt II OZ 243/09, postanowienie NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 801/09 oraz wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 16 lipca 2002 r. w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, LEX nr 75481)."
Niewątpliwie wspomnianym wyżej prawnym ograniczeniem zastosowania dobrodziejstwa procesowego, jakim jest przyznanie prawa pomocy, jest kryterium finansowe wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z kolei prawnym środkiem służącym realizacji tegoż kryterium jest instrument przewidziany w art. 255 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, który – co znamienne - został przywołany w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, i na który skarżąca powołała się w piśmie z dnia 9 stycznia 2014 r., wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Obowiązek ten rozciąga się przy tym na wszystkie dokumenty zawierające dane na temat sytuacji majątkowej strony, pozwalające tym samym zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Wystosowanie rozpatrywanego wezwania ma zatem na celu nie szykanowanie wnioskodawcy, lecz weryfikację informacji zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją i w efekcie poczynienie ustaleń, które byłyby wolne od jakichkolwiek wątpliwości. Wbrew więc przypuszczeniom skarżącej, wezwanie to nie zmierzało a priori do negatywnego rozpoznania jej wniosku.
W ślad za skarżącą należy w tym miejscu przytoczyć fragment postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt II FZ 781/05, gdzie przyjęto, że "stwierdzenie wystąpienia tej przesłanki [z art. 246 P.p.s.a. – uwaga własna] wymaga zatem zestawienia środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do jakich poniesienia zobowiązania jest na danym etapie postępowania." W innych orzeczeniach Sąd kasacyjny zwraca jednakowoż uwagę, że aby miarodajnie określić wysokość środków, którymi dysponuje wnioskujący o przyznanie prawa pomocy, niezbędnym jest przedstawienie przez niego skali stałych miesięcznych wydatków obciążających dochody (patrz przykładowo postanowienia: z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 530/13; z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt II FZ 259/13; oba dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.nsa.gov.pl). W tych ostatnich postanowieniach Sąd podkreślił, iż niezbędnym jest przedstawienie przez wnioskującego o prawo pomocy dokumentów źródłowych obrazujących skalę ponoszonych przez niego wydatków.
Przenosząc te spostrzeżenia na grunt tej sprawy należy zaznaczyć, że skarżąca nie wykazała ponoszonych przez nią wydatków z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego. Nie można zaś uznać za wystarczające oświadczenie skarżącej w tym zakresie, że "doświadczenie życiowe wskazuje" jakiego rzędu są to wydatki. Zdaniem rozpoznającego wniosek, ów doświadczenie życiowe podpowiada przede wszystkim, iż wydatki z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego mogą być zróżnicowane, a ich wysokość w konkretnym przypadku uzależniona jest od wielu czynników. W konsekwencji negatywnie należy ocenić bierną postawę skarżącej w tym zakresie, tym bardziej, że na gruncie poprzednich postępowań w przedmiocie prawa pomocy, a zainicjowanych przez skarżącą, miała ona świadomość konieczności wykazania podnoszonych przez siebie okoliczności, na co zwrócono jej uwagę w postanowieniach wydanych m.in. w sprawach: I SA/Gl 828/12; I SO/Op 4/12 i II SA/Gl 1597/13. Wątpliwości w omawianym zakresie zrodziły się także na gruncie oświadczenia skarżącej, iż całość uzyskiwanych przez nią dochodów przekazywana jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Z.A. nie wykazała przy tym okoliczności podniesionej w druku PPF, tj. pozostawania na utrzymaniu rodziny.
Pisząc o mankamentach dowodowych wniosku nie sposób pominąć okoliczności, że skarżąca nie nadesłała większości dokumentów mających obrazować wynik finansowy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, m.in. dokumentacji rachunkowej. Podobnie jak w przypadku wydatków dotyczących jej gospodarstwa domowego, także i w tym aspekcie skarżąca kolejny raz nie stosuje się do zaleceń Sądu. W ślad za wspomnianym już wyżej postanowieniem w sprawie I SA/Gl 828/12 należy stwierdzić, że wezwanie w tym zakresie było precyzyjne i nie budziło żadnych wątpliwości jakie dokumenty należało nadesłać. Pomimo tego skarżąca przedstawiła jedynie deklaracje na potrzebę podatku od towarów i usług oraz wykaz środków trwałych. Ze wskazanych dokumentów wynika zaś, że pomimo akcentowanej przez skarżącą tragicznej sytuacji jej firmy, dokonywane są "nabycia towarów i usług pozostałych" i w okresie od września do listopada 2013 r. stanowiły łączną wartość 1.818,00 zł. Podobnie, wbrew oświadczeniom skarżącej, że początek zapaści w jej firmie datowany jest na rok 2000, od którego trwa wyprzedaż majątku (patrz rubryka nr 5 druku PPF), na przestrzeni lat 2008-2013 dokonano zwiększenia stanu środków trwałych o kwotę 4.625,88 zł.
Kolejnym istotnym mankamentem dowodowym jest brak wyciągów z rachunków bankowych należących do skarżącej bądź zaświadczenia, że takowe rachunki zostały w ostatnim czasie zlikwidowane. W toku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 828/12 ustalono bezspornie, że skarżąca posiadała co najmniej dwa rachunki bankowe. Dodatkowo wątpliwości w tej sprawie budzi sytuacja rodzinna i mieszkaniowa wnioskującej. Z jednej strony bowiem skarżąca oświadcza, że jej adresem zamieszkania jest budynek położony przy ul. [...] w C. (patrz pkt 2.1. druku PPF z dnia 4 listopada 2013 r.), gdzie adresowaną do niej korespondencję odbiera głównie jej syn, jako "dorosły domownik", z drugiej zaś podnosi, że "nigdy nie zamieszkała w budynku przy ul. [...] w C." (patrz pismo skarżącej z dnia 9 stycznia 2014 r., s.4). Okoliczności te, w zestawieniu z brakiem dokumentów obrazujących skalę jej wydatków z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego, czynią nieuzasadnionym zgłoszony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Reasumując, w świetle akcentowanych wyżej mankamentów dowodowych, rozpoznający wniosek nie jest w stanie dokonać jego oceny, która byłaby wolna od wątpliwości. Skarżąca nie uprawdopodobniła zarówno obecnego poziomu dochodów, jak i wysokości swoich wydatków, co uniemożliwia dokonanie bilansu jej gospodarstwa domowego. Nawiązując zaś do wcześniej podniesionej argumentacji, rozpoznający wniosek nie zgadza się z twierdzeniem skarżącej, iż rozstrzygnięcia zapadające na skutek złożonych przez nią wniosków o przyznanie prawa pomocy są wynikiem manipulacji Sądu, jak również z tym, że Sąd dokonuje inwigilacji jej rodziny.
W toku niniejszego postępowania obszernie wykazano skarżącej, że odmowa przyznania jej prawa pomocy jest wynikiem jej biernej postawy, nie zaś pozbawionych obiektywizmu orzeczeń Sądu. Tytułem uzupełnienia tej argumentacji należy nawiązać do argumentacji przyjętej w postanowieniu z dnia 3 stycznia 2014 r. (sygn. akt II SA/Gl 1597/13), gdzie zauważono, że nadesłany przez skarżącą "odcinek" emerytury z grudnia 2012 r. nie ma waloru dowodowego albowiem odnosi się do oświadczenia sprzed ponad roku i w żaden sposób nie może być uznany za miarodajny dla oceny obecnej sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. Ten wytyk skierowany do skarżącej ma w niniejszej sprawie szczególne znaczenie z uwagi na, zawarte przez nią w piśmie z dnia 9 stycznia 2014 r., wskazówki, co do "prawidłowego" rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Znamienny jest więc fragment postanowienia NSA w sprawie II FZ 369/10 przytoczony przez skarżącą, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy powinno uwzględniać przede wszystkim bieżącą sytuację finansową wnioskodawcy. Tymczasem skarżąca przedstawia na potrzebę rozpoznania wniosków nieaktualne już dokumenty (sygn. akt II SA/Gl 1597/13), bądź nie udostępnia ich w ogóle.
W nawiązaniu do zarzutu inwigilacji rodziny skarżącej należy w tym miejscu podkreślić za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sformułowanie "stan majątkowy", użyte w art. 252 P.p.s.a., jest zbliżone do pojęcia "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólnie gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe (por. postanowienie z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Z tych też powodów wezwanie z dnia 13 grudnia 2013 r., wystosowane do skarżącej w trybie art. 255 P.p.s.a., obejmowało także inne osoby, które mogą w jakikolwiek sposób wpłynąć na jej sytuację finansową.
Z powyższych powodów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło