I SA/Gl 1333/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami p o s t a n a w i a odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem oznaczonym w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A Sp. z o.o. w B. (dalej "strona skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie wniosła strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, będącego adwokatem. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 listopada 2015 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi na powyższe postanowienie przez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi i złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka polecona z dnia 24 listopada 2015 r., skierowana do pełnomocnika strony skarżącej i zawierająca m.in. powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi została doręczona w dniu 27 listopada 2015 r. Pełnomocnik strony skarżącej złożył odpis pełnomocnictwa oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Przesyłka zawierająca powyższe dokumenty została nadana w dniu 30 listopada 2015 r. za pośrednictwem operatora InPost S.A. i wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 8 grudnia 2015 r. Nadto odnotować należy, że postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło skargę w całości i uchyliło zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 ppsa pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Co więcej, w przypadku gdy działa on w imieniu osoby prawnej, a tak jest w niniejszej sprawie, to powinien nadto dołączyć dokument stwierdzający umocowanie do jej reprezentowania przez osobę, która pełnomocnictwa udzieliła. Zgodnie bowiem z art. 29 ppsa przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem stwierdzającym umocowanie do reprezentacji strony w odniesieniu do spółek kapitałowych jest aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I FSK 927/07, publ. LEX nr 516658). Zaznaczyć należy, że zarówno brak pełnomocnictwa, jak również brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony, stanowi brak formalny, który podlega usunięciu w trybie art. 49 § 1 ppsa (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 520/14, LEX nr 1533895, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005/5/91). W myśl zatem art. 49 § 1 ppsa jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku więc, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do uzupełnienia braków formalnych obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, do jej odrzucenia. Zwrócić w tym miejscu należy nadto uwagę, że zgodnie z art. 83 § 3 ppsa oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Natomiast zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529), Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Podkreślić też trzeba, że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle wyżej wskazanych regulacji prawnych nie budzi wątpliwości, że równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest nadanie go w placówce Poczty Polskiej S.A., która aktualnie – z mocy art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe – pełni obowiązki tzw. "operatora wyznaczonego" (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 603/14, z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 571/14, z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II OZ 877/14, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 472/13, wszystkie publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że termin do usunięcia braków formalnych skargi, liczony od dnia doręczenia wezwania, czyli od dnia 27 listopada 2015 r., upłynął z dniem 4 grudnia 2015 r. Wprawdzie pełnomocnik strony skarżącej nadał przesyłkę zawierającą odpis pełnomocnictwa i odpis z KRS w dniu 30 listopada 2015 r., lecz uczynił to za pośrednictwem InPost S.A. Nadanie zaś przesyłki zawierającej pismo za pośrednictwem operatora, jakim jest InPost S.A., nie może być uznane, jak wyżej wskazano, za równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu, gdyż na dzień dzisiejszy InPost S.A. nie jest "operatorem wyznaczonym" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe i nie był nim w dacie nadania przez pełnomocnika przesyłki zawierającej odpis pełnomocnictwa i odpis KRS. W związku z powyższym uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie dniem usunięcia braków formalnych skargi jest dzień wpływu odpisu pełnomocnictwa i odpisu KRS do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt I OZ 710/14, publ. LEX nr 1529093). Dokumenty te wpłynęły do sądu w dniu 8 grudnia 2015 r., a więc już po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Wobec tego skargę jako dotkniętą brakami formalnymi należy odrzuć na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Dodać należy, że wydanie postanowienia autokontrolnego przez Kolegium w przedmiotowej sprawie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia skargi. Wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonego postanowienia jest wprawdzie jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, który stwierdza, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja (lub inny akt) zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym, wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych, przewidzianych w art. 54 § 3 ppsa i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji. Niemniej jednak umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania wyczerpująco wymienionych w przepisie art. 161 § 1 pkt 1-3 ppsa. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje zaś w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu. Skarga dotknięta takimi brakami (np. formalnymi) podlega odrzuceniu i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania sądowego. Niedopuszczalne byłoby zatem umorzenie postępowania zainicjowanego taką skargą (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 525/06, LEX nr 194636). W związku z powyższym skargę, jako dotkniętą brakami formalnymi, należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa odrzucić i dlatego na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.