I SA/Gl 141/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-07-03

Skład orzekający: Agata Ćwik-Bury, Krzysztof Kandut, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynki, które znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, ale z powodu złego stanu technicznego nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek przewidzianych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób należyty, czy budynki w 2013 r. faktycznie spełniały przesłanki do opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości. Organy nie zebrały wystarczających dowodów dotyczących stanu technicznego budynków i ich faktycznego wykorzystania lub możliwości wykorzystania do działalności gospodarczej, a także nie odniosły się w sposób wyczerpujący do przedstawionej przez stronę ekspertyzy technicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. dla Zakładu A Spółka Jawna. Organ I instancji ustalił, że część budynków na nieruchomości firmy, mimo ich złego stanu technicznego, była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegała opodatkowaniu według najwyższych stawek. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie, że budynki te mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej, mimo ich stanu technicznego uniemożliwiającego użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie oraz zasądzenie od SKO na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Krzysztof Kandut (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Zakładu A Spółka Jawna – J. K. i Wspólnicy w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 1.300 zł (słownie: tysiąc trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej zwana: O.p.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z [...] r. nr [...] w sprawie określenia Zakładowi A Spółka Jawna J. K. i Wspólnicy w C. (dalej zwana: strona, skarżąca, spółka) zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł. Decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy: W wyniku kontroli podatkowej w zakresie zbadania prawidłowości deklarowania w wpłacania podatku od nieruchomości m.in. za 2013 r., której ustalenia opisano w protokole z [...] r., a następnie przeprowadzonego postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z [...] r., organ I instancji stwierdził różnice pomiędzy danymi wykazanymi przez spółkę w deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2013, złożonej 10 lutego 2014 r., a ustalonym stanem faktycznym. Mianowicie podatnik zadeklarował do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budowle o wartości [...] zł, a także budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 – położone w C. przy ul. [...] [...]. Tymczasem, nie kwestionując powierzchni gruntów i wartości budowli, ustalona przez organ powierzchnia budynków do opodatkowania wyniosła [...] m2. Organ przyjął bowiem do opodatkowania związane z prowadzeniem działalności gospodarczej budynki oznaczone numerami ewidencyjnymi: [...] ([...] m2), [...] ([...] m2), [...] ([...] m2), [...] ([...] m2), [...] ([...] m2). Zaznaczył, że wszystkie budynki istniały już od 2003 r. w niezmienione postaci, a ich stan nie budzi zastrzeżeń co do tego, że nie są to budynki nowopowstałe bądź w trakcie budowy które nie byłyby użytkowane w 2013 r. Zgodnie z decyzją z [...] r. oraz projektem architektoniczno-budowlanym z 1997 r., na nieruchomości w 1998 r. posadowione były budynki nr [...] i [...] - do kapitalnego remontu. W 1998 r. zaprojektowano budynki nr [...] i [..]. Organ ustalił, że budynki nr [...], [...] i [...] są w złym stanie technicznym, przy czym budynki nr [...] i [...] istniały już w 2003 r. W ocenie organu nie są wiarygodne twierdzenia podatnika, że w/w budynki nie były użytkowane przed 2018 r. W konsekwencji organ przyjął, że były użytkowane na cele działalności gospodarczej podatnika także w 2013 r. Ustalenia i rozstrzygnięcie w tym zakresie organ I instancji zawarł w decyzji z 10 października 2018 r. W odwołaniu strona zarzuciła sprzeczność decyzji z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opiatach lokalnych, polegającą na błędnym ustaleniu, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynki związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej nawet wówczas, gdy nie są one faktycznie wykorzystywane do jej prowadzenia. Do odwołania spółka załączyła Ekspertyzę techniczną budynku usługowego sporządzoną w październiku 2018 r. przez inżyniera projektanta w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie podzielając zarzutów odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO, powołując w szczególności przepisy art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych podniosło, że skarżąca w 2013 r. była użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej w C. przy ul. [...] [...] o powierzchni [...] ha, sklasyfikowanej jako tereny przemysłowe (Ba). Na nieruchomości tej posadowione były budynki biurowe oraz handlowo-usługowe nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], a także budowle o łącznej wartości [...] zł. Powierzchnie do opodatkowania SKO przyjęło za organem I instancji, powołując się na pomiary dokonane podczas kontroli podatkowej. Wszystkie budynki, a także grunty i budowle, jako będące w posiadaniu przedsiębiorcy, stanowić powinny – zdaniem organu odwoławczego - przedmiot opodatkowania podlegający opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy są one one faktycznie wykorzystywane do prowadzenia tej działalności. Co do Ekspertyzy technicznej załączonej do odwołania organ wskazał, że nie zakwestionowano w niej istnienia żadnego z budynków. Co więcej, wbrew argumentom skarżącej, autor Ekspertyzy potwierdza, że budynki nr ewid. [...], [...], i [...] mają dach i spełniają ustawową definicję budynku. Dalej SKO argumentowało, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej nieruchomości na "potrzeby prowadzonej działalności" jest traktowane, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jakby była ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy wyraźnie bowiem wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest kryterium posiadania jej przez przedsiębiorcę. Co do "względów technicznych" organ podniósł, że chodzi tu o obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Taki charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi odnoszącymi się do przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. W pojęciu tym nie mieści się przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej. Innymi słowy, nieruchomość przedsiębiorcy, mimo czasowego jej niewykorzystywania do działalności gospodarczej z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Tak rozumianych względów technicznych w tej sprawie, wyłączających nieruchomości lub ich części z opodatkowania, organ się nie dopatrzył. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, strona zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, 2. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa dla ustalenia, czy budynki sklasyfikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w roku 2013 mogły być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, podczas gdy podatnik podnosił tę kwestię jako okoliczność wyłączającą budynki z opodatkowania. II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, że przedmiot opodatkowania ze względów technicznych mógł być faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy ujawniony stan budynków na dzień wydania decyzji wyklucza możliwość ich wykorzystania do działalności gospodarczej (zapadnięty dach), a organ nie przedstawił żadnych dowodów, że stan ten był inny w roku 2013, ograniczając się do śladów użytkowania, które powstały przed rokiem 2013, a nawet przed objęciem tych budynków przez podatnika w posiadanie. W uzasadnieniu skarżąca zaakcentowała w szczególności, że organ niesłusznie przyjął do opodatkowania, w części, nieoddane do użytkowania budynki, które już w dacie ich nabycia znajdowały się w stanie głębokiej dewastacji i nie nadawały się do użytkowania. Formalnie budynki te nie zostały oddane do użytkowania, a skarżąca z budynków tych nigdy nie korzystała, odkładając decyzję o ich remoncie lub rozbiórce. Budynki te znajdowały się w stanie technicznym uniemożliwiającym ich wykorzystywanie do działalności gospodarczej. Jest to przesłanka negatywna, której istnienie wyłącza budynki z opodatkowania, a co organ całkowicie pominął. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W pierwszej kolejności nadmienić trzeba, że stosownie do art. 1 i art. 2 O.p. przepisy tej ustawy stosuje się do postępowań podatkowych, spraw z zakresu zobowiązań podatkowych, w tym podatków oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Z kolei w myśl art. 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej zwany: k.p.a.), przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm.). Wobec powyższego powoływane w skardze przez fachowego pełnomocnika zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., jako niemające w sprawie zastosowania, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Tym niemniej Sąd, niezwiązany granicami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozpoznał zarzuty skargi przyjmując w miejsce przepisów k.p.a. odpowiadające im przepisy O.p. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w 2013 r. budynki skarżącej spółki w C. przy ulicy [...] [...] oznaczone numerami ewidencyjnymi: [...] (powierzchnia [...] m2), [...] (powierzchnia [...] m2), [...] (powierzchnia [...] m2), [...] (powierzchnia [...] m2), [...] (powierzchnia [...] m2), wypełniały definicję budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatkach i opłatach lokalnych i podlegały opodatkowaniu według stawek najwyższych – jak chce organ, czy też budynki te, mające stanowić przedmiot opodatkowania, nie są i nie mogą być w części wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, w tym część z nich nigdy nie została oddana do użytkowania – jak twierdzi strona. Nadmienić trzeba, że nie jest sporna między stronami zasadność opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budowli o wartości [...] zł, a także budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 – położonych w C. przy ul. [...] [...]. Określając ramy prawne sprawy wskazać trzeba na art. 1a ust. 1 pkt 3 obowiązującej w 2013 r. ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej zwana: u.p.lok.), według którego za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (dotyczy gruntów pod jeziorami), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Jak wynika z powyższej regulacji, stan techniczny budynku, czy też jego części, może być przyczyną wyłączenia tego budynku lub jego części z opodatkowania, przewidzianego dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednak wyeliminowanie takie jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy stan techniczny uniemożliwia wykorzystanie tego budynku (jego części) do działalności gospodarczej zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości. Tym samym wyłączenie, o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.lok. nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, na co m.in. wskazuje użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "nie są i nie mogą być wykorzystywane" (zob. wyrok WSA w Krakowie z 31 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 120/15). W sprawie nie jest sporne, że strona w okresie za który organ podatkowy wymierzył podatek od nieruchomości, była przedsiębiorcą. To zaś skutkuje tym, stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.Iok. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), że – co do zasady - znajdujące się w jego posiadaniu nieruchomości zaliczane są do kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a, pkt 2 lit.b) u.p.lok.). Strona skarżąca zakwestionowała te ustalenia faktyczne organów, które dotyczą wymiaru podatku od budynków, które z uwagi na wzgląd techniczny, nie nadają się na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej, obiektywne względy techniczne wykluczają możliwość wykorzystania części budynków do prowadzonej działalności gospodarczej, w tym część budynków nigdy nie została przyjęta do użytkowania, a przeciwne stanowisko organu jest skutkiem nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania podatkowego. Mając powyższe na uwadze Sąd w pierwszej kolejności rozpoznał zarzuty natury procesowej. Dopiero bowiem ustalenie, że stan faktyczny przyjęty przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, pozwolić może na ocenę prawidłowości zastosowania do tego stanu faktycznego przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 122 O.p. organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej. Realizacji w/w zasady służy między innymi art. 187 § 1 O.p., nakładający na organ podatkowy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W myśl art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przeprowadzone dowody powinny pozwolić na dokładne ustalenie stanu faktycznego. Z kolei ocena tego stanu przeprowadzona na podstawie art. 191 O.p. powinna stanowić element uzasadnienia decyzji, wyjaśniający powody takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu organ wymogom tym nie sprostał. Przede wszystkim "względy techniczne", mające kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie, nie zostały należycie wyjaśnione, a tym samym wnioski wyprowadzone z tej oceny nie są przekonywujące. Nie budzi wątpliwości Sądu, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 667/09). Jak już nadmieniono, nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. W pojęciu "względów technicznych" ustawodawca zawarł przesłankę trwałości - jako przeszkodę w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, powodującą zastosowanie preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości. Przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację obiektu, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Pojęcie "względów technicznych", jako wyjątek w regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.lok., powinno być interpretowane ściśle. Celem zastosowania w ustawie tego wyłączenia z definicji przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą nie jest bowiem uznanie za wyłączone obiektów, które znajdują w danej chwili np. w przebudowie lub adaptacji. Jak zwrócił uwagę NSA w wyroku z 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05, przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Także nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich w ogóle pod względem prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość uzyskiwanych z tych budynków bezpośrednio dochodów w danym roku podatkowym. Innymi słowy "względy techniczne" nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjach o remontach, przekształceniach, adaptacjach czy też zmianie przeznaczenia, bądź "porzuceniu" obiektu. Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 29 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1860/10). Nie obejmują one swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1517/07). W realiach tej sprawy postępowanie podatkowe nie doprowadziło do zgromadzenia dowodów, a następnie ich oceny, w zakresie spełniania przez budynki przyjęte przez organ za przedmiot opodatkowania, przesłanek pozytywnych z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.lok. i jednocześnie braku przesłanek negatywnych, o których mowa w tym przepisie, tj. tzw. względów technicznych. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że – jak wynika z treści zaskarżonej decyzji - zgodnie z decyzją nr [...] o pozwoleniu na budowę z [...] r. oraz projektem architektoniczno-budowlanym z 1997 r., na przedmiotowej nieruchomości w 1998 r. posadowione były już budynki o nr ewid. [...] i [...] (do kapitalnego remontu). W 1998 r. zaprojektowano budynki o nr ewid. [...] i [...]. Organ, uwzględniając wygląd zewnętrzny (liczne pęknięcia, zacieki) oraz widoczne ślady użytkowania wewnątrz budynków przyjął, że budynki spełniają przesłanki pozytywne z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.lok. do ich opodatkowania według stawki najwyższej. Zaznaczył jednak, że oprócz tego, że budynki nr [..] i [...] nadają się do kapitalnego remontu, to budynki nr [...], [...] i [...] są w złym stanie technicznym, to budynki nr [...] i [...] zostały zaprojektowane w 1998 r. Organ nie ustalił jednak przy tym i nie wskazał roku, w którym budowa poszczególnych budynków zaprojektowanych w 1998 r. została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynków lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem – czego wymaga treść art. 6 ust. 2 u.p.lok. W szczególności jak stan ten przedstawiał się w 2013 r., zwłaszcza, że skarżący kwestionuje przyjęcie tych budynków do użytkowania. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie obszerna dokumentacja fotograficzna obrazująca stan budynków oraz fakt ich użytkowania, realizowane remonty - jednak z opisu zdjęć nie wynika których budynków zdjęcia te dotyczą, tj. brak przyporządkowania zdjęć do poszczególnych obiektów. Nie sprecyzował tego organ również w wydanej decyzji. Organ nie dał wiary oświadczeniu J.K.., że budynki te nie były użytkowane przed 2018 r. Nie dał też wiary twierdzeniom strony, iż wykończenie pomieszczeń w budynkach o nr ewid. [...], [...] i [...] trwało aż 15 lat, a budynku o nr ewid. [...] - 20 lat. Organ uznał, iż w/w budynki stanowią przedmiot opodatkowania w 2013 r., gdyż w 2018 r. istniały, a według ortofotomapy istniały już w 2003 r. Były wprawdzie w złym stanie technicznym, nosiły ślady użytkowania, a niektóre już w 1998 r. nadawały się do kapitalnego remontu, jednak w ocenie organu, te przesłanki nie wyłączają budynków z opodatkowania w całości lub części. Zdaniem Sądu takie stanowisko organu, jako niepoparte stosownymi dowodami, nie może zostać zaakceptowane. Jak już wyżej nadmieniono, organ nie ustalił bowiem i nie rozważył przesłanek pozytywnych, tj. nie wykazał w odniesieniu do poszczególnych budynków, według stanu z 2013 r., faktu ich użytkowania, tj. zakończenia budowy albo rozpoczęcia użytkowania (dotyczy budynków projektowanych w 1998 r.) w rozumieniu przepisów o podatkach i opłatach lokalnych. Nie jest wystarczające w tym względzie ograniczenie się do stwierdzenia, że wykończenie kilku pomieszczeń nie mogło trwać 15 czy 20 lat. Takie stanowisko organu odwołuje się do tzw. doświadczenia życiowego. Tymczasem w okolicznościach tej sprawy, skoro strona zaprzecza przyjęciu budynków do użytkowania, niezbędne było wykazanie zakończenia budowy na podstawie prawa budowlanego bądź faktu przystąpienia do użytkowania. Organ nie wykazał także zbadania przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.lok., tj. tzw. względów technicznych w odniesieniu do w/w budynków szczególnie, że strona na takie względy wskazuje, a organ sam zły stan budynków potwierdził. Pominął też organ załączoną do odwołania Ekspertyzę techniczną na temat stanu technicznego budynku usługowego zlokalizowanego w C. przy ul. [...] [...] wykonaną w październiku 2018 r. na zlecenie strony skarżącej. Wynika z niej m.in., że budynek stanowiący "segment 1" nie nadaje się do użytkowania. Kapitalny remont budynku jest ekonomicznie nieuzasadniony. Budynek należy przeznaczyć do rozbiórki, ponieważ zagraża bezpieczeństwu użytkowników. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawiając stan techniczny budynków nie odniósł się w tym względzie do Ekspertyzy technicznej, poprzestając na stwierdzeniu, że jej autor nie podważył faktu istnienia budynków. Tymczasem kwestia ustalenia i oceny wystąpienia "względów technicznych" wymagała dalej idących ustaleń i analiz, w tym obejmujących stan techniczny poszczególnych budynków i ich zdatność do użytkowania w zakresie prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Przyjęta przez organ odwoławczy interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.lok. spowodowała, że nie dokonał on zgodnej z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. analizy Ekspertyzy technicznej. Opinia ta, będąca dokumentem prywatnym, jest dowodem dopuszczalnym w postępowaniu podatkowym w świetle art. 180 § 1 O.p. i podlega ogólnym zasadom oceny wiarygodności. Może być zatem uznana za dowód niewiarygodny, na przykład gdy organ wykaże oparcie jej na nieobiektywnych danych lub konkretne i istotne merytoryczne błędy w wyciągniętych wnioskach. Podważenia wniosków z przedmiotowej opinii organ jednak nie dokonał. Powyższe uchybienia dowodzą naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Prowadząc postępowanie ponownie organ winien więc ustalić i wykazać w sposób jednoznaczny fakt istnienia w 2013 r. przedmiotu opodatkowania w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 6 ust. 2 u.p.lok., w tym kiedy została zakończona budowa poszczególnych budynków projektowanych w 1998 r. albo kiedy rozpoczęto ich użytkowanie przed ostatecznym wykończeniem, a w szczególności czy w 2013 r. poszczególne budynki stanowiły przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czy też nie były w tym okresie i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności skarżącej ze względów technicznych. Jeżeli organ uzna to za celowe, może w tym celu przeprowadzić ustalenia z udziałem organu nadzoru budowlanego, świadków bądź biegłego. Organ winien przy tym mieć na uwadze, że brak okien, schodów wewnętrznych, czy nawet ogólna dewastacja budynku lub niewykorzystywanie go - nie powoduje utraty przez taki obiekt cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. Określając wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego sąd uwzględnił zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy radcy prawnego przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy, z uwzględnieniem ilości spraw zawisłych w Sądzie, czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawie, a także argumentacji wpływającej na orzeczenie Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd postanowił zasądzić 1/4 stawki minimalnej. Na zasądzoną kwotę zwrotu kosztów złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie 400 zł oraz koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w wysokości 900 zł. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło