I SA/Gl 1432/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 września 2022 r. nr COF.OUR.6375.29410.2019 ŁD.PM.ZZ 04034979 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 12 września 2022 r. nr COF.OUR.6375.29410.2019 ŁD.PM.ZZ 04034979, którym utrzymał on w mocy własne postanowienie z dnia 19 lipca 2022 r. nr COF.OUR.6375.29410.2019 WR.KK3.P 04034979 o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku wniesionego przez E. Z. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 31 marca 2022 r. nr 17760E1-54/WA/2022 obejmującego zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j, Dz. U. 2020 r., poz. 1689, dalej: u.o.a.) Stan sprawy przedstawia się następująco. Odpis wskazanego wyżej tytułu wykonawczego został doręczony E. Z. (dalej: zobowiązany, skarżący) wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w dniu 6 kwietnia 2022 r. We wniesionych zarzutach zobowiązany podniósł w szczególności, że dotychczasowa książeczka opłat abonamentowych utraciła moc na podstawie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 15 września 2007 r., a nigdy nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego. Nie miał więc jak dokonywać opłat abonamentowych, gdyż nie mógł tego czynić na dowolnych blankietach. Skoro więc poprzednie rozporządzenie utraciło moc prawną, a przepisy nowego rozporządzenia nie zostały przez Pocztę Polską wykonane, to zdaniem strony, nie posiada ona ważnie zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego. W uzupełnieniu zarzutów zobowiązany wniósł o "udowodnienie, że Poczta Polska wysłała do mnie zawiadomienie o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, zgodnie z art. 39 k.p.a,". Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w myśl art. 35 § 1 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Stanowisko wierzyciela zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 19 lipca 2022 r. nr COF.OUR.6375.29410.2019 WR.KK3.P 04034979, w którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku. W załączeniu do niniejszego postanowienia wierzyciel przekazał jako dowody w sprawie: kserokopię "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" oraz duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 18 sierpnia 2008 r. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany wniósł o udowodnienie, że od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2021 r. był posiadaczem i użytkownikiem odbiornika telewizyjnego. Oświadczył, iż wcześniej w placówce pocztowej w S. podjął próbę wyrejestrowania odbiornika, co okazało się niemożliwe ze względu na brak odpowiedniej książeczki opłat. Wniósł o udowodnienie, że zostało mu doręczone pismo zawierające indywidualny numer identyfikacyjny i ustosunkowanie się do argumentów, że Poczta Polska S.A. jest organem administracji publicznej i ma obowiązek dostarczania korespondencji zgodnie z art. 39 k.p.a. oraz o ustosunkowanie się do § 5 ust.1 i § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Zażalenie nie zostało uwzględnione. Postanowieniem z dnia 12 września 2022 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 19 lipca 2022 r. o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wierzyciel wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i opłatami abonamentowymi mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne musi je zarejestrować i uiszczać opłaty abonamentowe (jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony). Wierzyciel zaznaczył, że wspomniana ustawa jest aktualnym aktem prawnym regulującym kwestie związane z opłatami za korzystanie z odbiorników rtv i jako obowiązująca wskazywana jest w prowadzonych postępowaniach mających na celu wyegzekwowanie należności z tytułu opłat abonamentowych. Nie oznacza to jednakże, iż postępowania nie mogą być wszczęte wobec osób zobowiązanych, które dokonały rejestracji używanych odbiorników przed dniem wejścia w życie u.o.a. Obowiązująca wcześniej ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805 z póżn. zm.) i wydane w celu jej wykonania rozporządzenia, także nakładały na użytkowników odbiorników obowiązek ich rejestracji, wnoszenia opłat za korzystanie z nich oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np. aktualizacji danych adresowych, wyrejestrowania odbiorników). Wierzyciel zaznaczył, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego używanych pod adresem ul. [...], [...] S.. W wyniku rejestracji otrzymał książeczkę radiofoniczną nr [...], która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Dowód w postaci kserokopii Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 22 lipca 1997 r. znajduje się w aktach sprawy. Jak zaznaczono, strona nie zaprzecza dokonanej rejestracji, a kwestią sporną pozostaje otrzymanie przez nią zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W tej kwestii wierzyciel zauważył, że w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342, dalej: rozporządzenie), Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie § 5 ust. 2 do nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie. Powtórne zarejestrowanie odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy, jak również potwierdzenie przez nich użytkowania odbiorników nie było wymagane. Co więcej, wierzyciel nie był w tej sytuacji zobowiązany do obligatoryjnej kontroli posiadania przez abonenta odbiornika radiofonicznego czy telewizyjnego. Po wejściu w życie rozporządzenia nadano stronie jako użytkownikowi zarejestrowanych odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny - [...]. Przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu ww. numeru została wysłana z dniem jej wystawienia, co spełniało warunki wskazane w § 5 ust. 2 rozporządzenia. W myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego na adres abonenta jest wyłącznym i wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej, która w stosunku do zobowiązanego w prawidłowy sposób wykonała ciążące na niej obowiązki wynikające z powołanego przepisu. Dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłanego pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r. na adres będący adresem zameldowania zobowiązanego załączono do akt sprawy. Nadto wierzyciel podkreślił, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem, ani też nie jest decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Przesłanie zawiadomienia miało charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu. Ponadto przepisy rozporządzenia normujące w § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwoływały się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale kodeksu postępowania administracyjnego "Doręczenia" (art. 39 – 49). W tym miejscu wierzyciel wskazał różnice pomiędzy przesyłką rejestrowaną (przesyłką poleconą) a nierejestrowaną (przesyłką zwykłą), stwierdzając, że dla przesyłek zwykłych nie prowadzi się ewidencji ani pokwitowań dla nadawcy przesyłki, w których adresat potwierdzałby jej odbiór. Wyjaśniono, że Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, co było działaniem prawidłowym, skoro przepisy rozporządzenia nie normowały sposobu wysyłki. Przyjęty w okresie od maja 2008 r. do listopada 2008 r. przez Pocztę Polską S.A. w pełni zautomatyzowany proces technologiczny, w świetle obowiązku wygenerowania zawiadomień o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych dla wszystkich zarejestrowanych użytkowników odbiorników rtv odbywał się z wykorzystaniem systemu informatycznego. Indywidualny numer identyfikacyjny nadawany użytkownikowi został zawarty w numerze rachunku bankowego dedykowanego dla opłat abonamentowych (stanowi on osiem ostatnich cyfr numeru rachunku bankowego). Poczta Polska S.A. posiada w swoich zasobach archiwalnych elektroniczną wersję zawiadomień, bowiem nadanie indywidualnych numerów identyfikacyjnych i wygenerowanie zawiadomień informujących o tym fakcie następowało przy pomocy programów informatycznych zawierających bazę zarejestrowanych abonentów (Dowód: wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie dnia 18 sierpnia 2008 r. pakietu startowego (P) zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat. Umieszczenie przedmiotowego znacznika "P" w historii korespondencji kierowanej do abonenta potwierdza wysłanie w danym dniu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta). Powyższe stanowi swoisty rejestr wysłania przedmiotowego zawiadomienia, a zatem spełnienia obowiązku wynikającego z § 5 ust. 2 rozporządzenia. W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia wskazano, że zarejestrowanie odbiorników w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw regulujących kwestie związane z opłatami abonamentowymi bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych (aktualnie jest to ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r.), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o obowiązków o charakterze pieniężnym. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, powołanego wyżej rozporządzenia. Abonament radiofoniczny/telewizyjny jest, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, nałożonej na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników rtv od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. W przypadku zagubienia, zniszczenia lub nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu numeru wraz z imiennymi blankietami wpłat, ustalenia numeru rachunku bankowego, na który należało wnosić opłaty abonamentowe dokonać można za pośrednictwem infolinii Poczty Polskiej oraz w placówkach pocztowych, a także za pomocą strony internetowej www.poczta-polska.pl. Dalej wierzyciel podkreślił, że rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. Odnosząc się do informacji, iż zobowiązany podjął w placówce pocztowej w S. próbę wyrejestrowania odbiornika (nie określając daty w jakiej próba ta została podjęta), co okazało się niemożliwe ze względu na brak odpowiedniej książeczki opłat, wskazano, iż w przypadku braku odbiorników użytkownik zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związanych z ich wyrejestrowaniem. Zaznaczono, że każdy z niżej wymienionych aktów wykonawczych tj: - rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r., Nr 70, poz. 338), - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., nr 141, poz. 1190), - rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187 poz. 1342), - rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), zawierały delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie nazwiska, miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników rtv. Zgodnie ze wskazaniem w u.o.a. właściwy minister określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników rtv, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw. Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy abonent miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła obowiązek informacyjny w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe wierzyciel stwierdził, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych, wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników rtv, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmian stanu prawnego oraz faktycznego należy do obowiązków abonenta. W tym stanie rzeczy oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku było zasadne. W kwestii uprawnień Poczty Polskiej S.A. do wystawienia tytułu wykonawczego wskazano na wyrok Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08. TK stwierdził w nim, że "egzekucja - zarówno opłaty karnej, jak i należności z tytułu abonamentu - jest dopuszczalna i z punktu widzenia obowiązującego prawa - możliwa". Jednocześnie odnosząc się do należności z tytułu abonamentu uznał, że ustalenie wysokości należnego abonamentu jest czynnością materialno-techniczną, dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Oznacza to, że w przypadku braku zapłaty należności sprawa nie trafia do sądu powszechnego (spór nie jest cywilnoprawny, lecz publicznoprawny), lecz od razu po wystawieniu tytułu wykonawczego do wyegzekwowania przez urząd skarbowy (komornika skarbowego). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 u.o.a. Poczta Polska S.A, jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika rtv przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Przepis ten stanowi podstawę do stosowania egzekucji administracyjnej w myśl art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. W tej kwestii wiążące jest stanowisko TK, który w uzasadnieniu wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08, stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Poczta Polska S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych jako lex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Poczta Polska S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo i wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy. Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie Poczty Polskiej do żądania wykonania obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania opłat abonamentowych (art. 7 ust. 5 u.o.a.). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu, bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej. W przywołanym wyżej wyroku TK stwierdził również m.in., że "sam wybór Poczty Polskiej S.A. jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie wpływów z abonamentu nie wywołuje zastrzeżeń co do dopuszczalności takiego uregulowania, ani nie wyklucza skuteczności podejmowanych działań". Wykonywanie zadań publicznych może być zlecane różnym podmiotom spoza administracji, także spółkom prawa handlowego, Na mocy z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz. U. Nr 180, poz. 1109), na mocy której nastąpiło przekształcenie dotychczasowego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną o nazwie "Poczta Polska Spółka Akcyjna", spółka wstąpiła we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była Poczta Polska, bez względu na charakter prawny tych stosunków. Przytoczona regulacja oznacza, że zmianie uległa jedynie dotychczasowa forma prowadzenia działalności przez Pocztę Polską, bez jakiejkolwiek zmiany w zakresie posiadanych praw i obowiązków. Poczta Polska, jako spółka akcyjna należąca do Skarbu Państwa, nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z u.o.a., co nakłada m.in. na organy egzekucyjne, obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 29 u.p.e.a. po otrzymaniu wniosku Poczty Polskiej S.A. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego Po stwierdzeniu, iż obowiązek, którego dotyczy przedmiotowy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej, a tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 ww. ustawy, zaopatrzył tytuł wykonawczy w klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej i wszczął egzekucję zgodnie z przepisem art. 26 § 1 tejże ustawy Wierzyciel wskazał, że w sprawie zrealizowano obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Sformułowanym ocenom dowodów nie można zarzucić, że są dowolne i wadliwe prawnie. Fakt, że strona nie zgadza się z taką oceną nie świadczy o wadliwości działania organu. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o: - unieważnienie wystawionego przez Pocztę Polską S.A. tytułu wykonawczego z dnia 31 marca 2022 r. nr 17760E1-54/WA/2022, - zasądzenie od Poczty Polskiej S.A. zwrotu pobranej kwoty w wysokości 1804,57 zł, - zasądzenie od Poczty Polskiej S.A. ew. kosztów sądowych i innych kosztów, - pominięcie w niniejszej sprawie wszelkich dostarczonych przez Pocztę Polską S.A. dowodów w postaci innych wyroków sądowych, ponieważ skarżący w szczególności powołuje się na k.p.a., który w hierarchii prawnej stoi wyżej niż wyrok jakiegokolwiek sądu, - pominięcie w niniejszej sprawie Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., ponieważ spór z Pocztą Polską S.A. dotyczy okresu sprzed 2013 r., kiedy obowiązywało Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., obejmujące także odbiorniki telewizyjne zarejestrowane w 1997 r., a Poczta Polska S.A nie wypełniła względem skarżącego postanowień powyższego rozporządzenia, - zobowiązanie Poczty Polskiej S.A. do ustosunkowania się do Rozporządzenia Ministra Transportu, w szczególności do § 3 oraz § 5 pkt 1 i 2, - zobowiązanie Poczty Polskiej S.A. do ustosunkowania się do treści art. 6 pkt 4 ustawy o opłatach abonamentowych (wskazania, co ten przepis w praktyce oznacza), - zobowiązanie Poczty Polskiej S.A. do ustosunkowania się do argumentów skarżącego, że Poczta Polska S.A. jest organem administracji publicznej zawartych w piśmie z dnia 11 kwietnia 2022 r., powtórzonych w piśmie z dnia 5 sierpnia 2022 r., - zobowiązanie Poczty Polskiej S.A. do ustosunkowania się do fragmentów ekspertyzy prof. Bernarczyka. (której 13-14 str. załączono do skargi), w której stwierdza się, że Poczta Polska S.A. jest organem administracji publicznej. Skarżący wniósł także o rozprawę sądową z obowiązkowym udziałem stron. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jego konflikt z Pocztą Polską trwa od września 2015 r., kiedy otrzymał pierwszy tytuł wykonawczy. Oświadczył, że w dniu 29 lipca 1997 r. dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego. Pod koniec 2007 r. udał się do Urzędu Pocztowego w S. w celu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, którego w tym czasie nie posiadał i nie użytkował. Dowiedział się, że nie może wyrejestrować odbiornika, gdyż musi poczekać na nadanie nowego numeru identyfikacyjnego. Od tego dnia bezskutecznie oczekiwał informacji z Poczty o nadaniu takiego numeru. Skarżący uznał zatem, że Poczta Polska na podstawie ustnego zgłoszenia w urzędzie pocztowym w S. wyrejestrowała odbiornik telewizyjny. Skarżący powołał się na art. 6 pkt 4 u.o.a. oraz § 3 i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia, podnosząc, że nigdy nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego. Zanegował dopuszczalność wysłania tego zawiadomienia przesyłką zwykłą nierejestrowaną. W ramach tego zarzutu powołał się na art. 39 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego. Zdaniem skarżącego określenie "powiadamia użytkownika przesyłając zawiadomienie" mieści się w definicji słowa "doręcza". Poczta Polska S.A. próbowała ominąć ten przepis twierdząc, że nie jest organem administracji publicznej, co jednak strona obaliła w pismach z dnia 11 kwietnia 2022 r. oraz 5 sierpnia 2022 r. Skarżący powołał się również na ekspertyzę prof. Michała Bernaczyka z dnia 25 kwietnia 2020 r. (Konstytucjonalisty z Uniwersytetu Wrocławskiego), zamówioną poprzez Biuro Analiz Sejmowych, dotyczącą wyborów w 2020 r. Na str. 13 tej ekspertyzy wspomniany profesor użył określenia "Wyznaczony operator pocztowy (Poczta Polska) jest Organem Administracji Publicznej w znaczeniu funkcjonalnym" i to określenie jest istotne w niniejszej sprawie. Za słownikiem PWN - funkcjonalny - dotyczący funkcjonowania lub funkcji czegoś w jakimś systemie, czyli Poczta Polska funkcjonuje jako organ administracji publicznej. Winna zatem przesłać stronie zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego listem poleconym za pokwitowaniem. Skoro skarżący nie otrzymał takiego pisma, to obowiązuje § 5 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników .stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Jeśli więc nie ma dowodu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego, to roszczenia finansowe względem skarżącego są bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 12 września 2022 r., którym utrzymał on w mocy własne postanowienie z dnia 19 lipca 2022 r. o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku wniesionego na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 31 marca 2022 r. obejmującego opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r. Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest – tak jak w niniejszej sprawie - postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. W nawiązaniu do wniosków strony wyjaśnić trzeba, że nie jest naruszeniem tego przepisu skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy strona uważa, że sprawę należy rozpoznać na rozprawie. Rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 387/21, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a. Co warte podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10). Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021). Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być m.in. nieistnienie obowiązku (pkt 1), co podnosi skarżący w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazać należy na wstępie, że w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący w dniu 22 lipca 1997 r. dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem ul. [...], [...] S. (kserokopia wniosku z dnia 22 lipca 1997 r. o zarejestrowanie odbiorników znajduje się w aktach sprawy). W wyniku rejestracji otrzymał książeczkę radiofoniczną nr [...], która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Jak zaznaczono, strona nie zaprzecza dokonanej rejestracji, a zasadniczą kwestią sporną pozostaje otrzymanie przez nią zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Mając na uwadze, że skarżący niewątpliwie zarejestrował odbiorniki, wskazać należy, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach aktualnie obowiązującej u.o.a., a także obowiązującej wcześniej ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów u.o.a. (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 u.o.a.). Trybunał Konstytucyjny uznał również, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek. W świetle powołanych powyżej przepisów u.o.a. obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników rtv ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania. Zatem jeśli organ – tak jak w niniejszej sprawie - wykazał dokonanie rejestracji odbiornika telewizyjnego, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika zawarte w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz §11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym powyżej wyroku z dnia 16 marca 2010 r. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21 konstrukcja powołanych wyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego, a obowiązek ten nie może być przerzucany na wierzyciela. Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanego jest zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia. Na wierzycielu nie ciąży prawny obowiązek przypominania zobowiązanemu o braku bieżących wpływów z opłat abonamentowych, wobec czego nawet długotrwały brak reakcji wierzyciela na zaleganie z opłatami abonamentowymi nie zwalnia abonenta z ich uiszczania (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19). Wierzyciel nie jest także zobowiązany do badania i wykazania, że w okresie, za który domaga się zaległych opłat abonamentowych strona faktycznie korzystała z odbiorników rtv. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 1578/21), a także wówczas, gdy – jak twierdzi skarżący – nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego (duplikat zawiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z dnia 18 sierpnia 2008 r. załączono do akt sprawy przekazanych Sądowi, co potwierdza nadanie tego numeru). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w świetle rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznynch i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342) operator nie musi dysponować potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. § 5 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15). Innymi słowy obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej nie niweczy niedoręczenie lub brak dowodu doręczenia stronie skarżącej przez operatora publicznego indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 - część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia). Obowiązek ten ustaje dopiero w wyniku wyrejestrowania odbiorników rtv, ale nie w wyniku nieotrzymania przez abonenta indywidualnego numeru identyfikacyjnego (por. wyroki NSA z dnia: 27 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 311/21, 22 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 132/21, 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 192/22, 15 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 1088/21). Jak więc wykazano powyżej oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku było zasadne. W nawiązaniu do argumentacji skargi wskazać należy, że Poczta Polska nie posiada statusu organu administracji publicznej, gdyż jest państwową osobą prawną, posiadającą status jednoosobowej spółki Skarbu Państwa. Została utworzona mocą decyzji państwa (ustawą z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska). Działalność Poczty Polskiej, to realizowanie zadań na rzecz ogółu, społeczeństwa, przypisanych jej ustawą, według zasad ustawowo określonych. Polega więc na świadczeniu usług publicznych. Na podstawie decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydanej na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, Poczta Polska S.A. została operatorem wyznaczonym na lata 2015-2025. Dlatego Poczta Polska S.A. na podstawie art. 6 i art. 7 u.o.a. jest odpowiedzialna za pobieranie opłat abonamentowych, jak również za sprawowanie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Organ jest zatem jednoosobową spółką Skarbu Państwa nieposiadającą uprawnień do działania w sposób władczy (administracja zarządzająca) powołanym do załatwiania indywidualnych spraw w ściśle określonym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.