I GSK 192/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-01-18
Skład orzekający: Michał Kowalski, Bogdan Fischer, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarejestrowanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego bez jego późniejszego wyrejestrowania, niezależnie od zaprzestania jego używania, stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych podlegających egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarejestrowanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, bez jego późniejszego wyrejestrowania, jest wystarczającą przesłanką do istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Ciężar dowodu wyrejestrowania spoczywa na zobowiązanym, a brak takiego dowodu oznacza, że obowiązek opłacania abonamentu trwa. Sąd podkreślił, że nadanie nowego numeru identyfikacyjnego nie wpływa na obowiązek wynikający z wcześniejszej rejestracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. D. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, które uznało zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, przedawnienia oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Skarżąca podnosiła, że nie posiadała odbiorników RTV od 2000 roku, a jej wcześniejsze rejestracje utraciły ważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że rejestracja odbiornika bez wyrejestrowania jest wystarczającą przesłanką do istnienia obowiązku opłat. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del. WSA Marek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 262/21 w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w [,..] z dnia [,..] grudnia 2020 r. nr [,..] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 262/21 oddalił skargę B. D. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach działając jako organ pierwszej instancji postanowieniem z 8 października 2020 r. nr [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, przedawnienia oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, które zostało przez organ II instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymane w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 1689, dalej: "u.o.a."). Obowiązek opłacania abonamentu rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy o zmianie ustawy opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
Organ podkreślił, że na dane osobowe skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: ul. [...]. W wyniku dokonanej w dniu 2 czerwca 1992 r. rejestracji została wydana książeczka radiofoniczna numer [...], która służyła do dokonywania opłata abonamentowych oraz stanowiła dowód potwierdzający dokonanie rejestracji odbiorników. Następnie w dniu 15 grudnia 2000 r. wydana została nowa książeczka [...]. Okoliczności te w ocenie organu stanowią dowód na okoliczność, iż skarżąca została zarejestrowana w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta jak również, że poprzez złożenie przedmiotowego wniosku rejestracyjnego uzyskała książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiowo-telewizyjny. W świetle tych ustaleń organ uznał, że wierzyciel wykazał, iż doszło do rejestracji odbiorników, co przesądza o istnieniu obowiązku regulowania opłat abonamentowych. Jednocześnie podkreślono, że Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem świadczącym o dopełnieniu przez skarżącą formalności związanych z dokonaniem zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników.
Organ II instancji wskazał również, że do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie m.in. art. 70 § 1 Ordynacja podatkowa - ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 (tj. Dz. U. 2020, poz. 2320 ze zm.; dalej: "o.p."), który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast art. 70 § 4 o.p. wskazuje, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W sprawie niniejszej wszczęto postępowanie egzekucyjne w 2020 r. oraz zastosowano środek egzekucyjny; zaległości ujęte w przedmiotowym tytule wykonawczym nie uległy przedawnieniu.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Sąd wyrokiem z 24 czerwca 2021 r. sygn.. akt I SA/Gl 262/21 oddalił skargę uznając, że nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa. W ocenie Sądu I instancji zarejestrowanie odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego (dalej: "rtv"), bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca w dniu 2 czerwca 1992 r. dokonała rejestracji odbiornika rtv, w wyniku której wydana została książeczka radiofoniczna nr [...], która służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Powyższe potwierdza widniejący w aktach sprawy wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika rtv z dnia 2 czerwca 1992 r. Zdaniem Sądu I instancji nie ma znaczenia z kolei w sprawie widniejący w aktach administracyjnych wniosek o tożsamej treści co powyższy, datowany na dzień 15 grudnia 2000 r., albowiem będące przedmiotem egzekucji w niniejszej sprawie są opłaty abonamentowe od roku 2015 do roku 2019. Ponadto w aktach sprawy brak jest dowodu wyrejestrowania, a jest to warunek konieczny do skutecznego podniesienia zarzutu nieistnienia obowiązku. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu rtv. Ani z u.o.a. ani z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 (Dz.U. 187, poz. 1342) dalej: "rozporządzenie z 25 września 2007 r.", nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników rtv zostały anulowane.
Ponadto Sąd wyjaśnił, że obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał również wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika rtv. Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu z 25 września 2007 r. Strona skarżąca stara się przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki, a mianowicie utratę wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.
Zdaniem Sądu I instancji nie doszło również do przedawnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych wskazanych w tytule wykonawczym z dnia 1 czerwca 2020 r., tj. opłat za okres od stycznia 2015 r. do września 2019 r. O zajęciu z jednoczesnym doręczeniem tytułów wykonawczych, skarżąca została poinformowana w dniu 15 czerwca 2020 r.
Za bezpodstawne uznał również Sąd I instancji zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji, bowiem w jego ocenie w rozpoznawanej sprawie ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, egzekucja jest dopuszczalna. Nie zachodzi bowiem żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Należności objęte tytułem wykonawczym podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Skarżąca w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku polegające na przyjęciu, że brak dowodu dostarczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta nie stanowi przeszkody w domaganiu się zapłaty za rtv, co stoi w sprzeczności z zapisem § 5 ust. 1 rozporządzenia z 25 września 2007, wedle którego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowana odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia.
Tym samym wszystkie rejestracje odbiorników rtv traciły ważność w listopadzie 2008 r. W przypadku skarżącej, która nie posiadała odbiorników rtv od co najmniej 2000 r. a dotychczasowe rejestracje traciły ważność w listopadzie 2008 r. skarżąca nie była zobowiązana do wnoszenia opłat. Dotychczasowa rejestracja odbiorników rtv utraciła moc w listopadzie 2008 a odbiorników rtv skarżąca nie posiadała od co najmniej 2000 r.
b) art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku polegające na przyjęciu, że ustawodawca nie określił żadnej szczególnej formy powiadomienia w zapisie § 5 ust. 2 wyżej przywołanego rozporządzenia z 25 września 2007 r. tym samym sąd stanął na stanowisku, że dla skuteczności nadania nr identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Wprawdzie Sąd przywołuje w powyższym zakresie stanowisko NSA w wyroku z dnia 9 grudni 2016 r., sygn. akt FSK 2116/16, jednakże należy podnieść, iż orzeczenie zostało wydane na podstawie określonego stanu faktycznego innego niż w niniejszym postępowaniu, a ponadto jest to wyrok NSA a nie uchwała 7 sędziów. Ponadto wyrok NSA mówi o zwrotnym potwierdzeniu odbioru w sytuacji gdy Poczta Polska nie jest w stanie wykazać, że powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłano choćby tylko listem poleconym.
Prezentowane wyżej stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stoi w sprzeczności z przepisami prawa dotyczącymi całego postępowania administracyjnego. I tak zapis art. 39 k.p.a. stanowi, że Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników, lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Ordynacja podatkowa w art. 144 § 1 Organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem odbioru, m.in. za pośrednictwem operatora pocztowego czy pracowników urzędu 4 zd. obsługującego ten organ.
c) art. 141 § 3 zd. 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność nie posiadania przez skarżącą odbiorników rtv i nie odniesienie się w uzasadnieniu do owego nieuwzględnienia.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 7 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że Poczta Polska nie miała obowiązku działać na podstawie przepisów prawa. Została zatem naruszona zasada praworządności i zasada prawdy obiektywnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie od Poczty Polskiej S.A. na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Skarżący odpowiadając na skargę kasacyjną, w pełni podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, jak również zgodził się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji. Wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to że jest związany podstawami określonymi w art. 174 p.p.s.a. Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (patrz: wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1688/07; www.orzeczenia.nsa.gov.pl; tamże inne orzeczenia).
Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (patrz: wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (patrz: wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (patrz: wyrok NSA z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06).
W rozpoznawanej sprawie najdalej idącym zarzutem skargi kasacyjnej, jest naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku polegające na przyjęciu, że ustawodawca nie określił żadnej szczególnej formy powiadomienia w zapisie § 5 ust. 2 wyżej przywołanego rozporządzenia z 25 września 2007 r. tym samym sąd stanął na stanowisku, że dla skuteczności nadania nr identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie jest to zarzut zasadny.
Naruszenie wskazanego przepisu może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć Sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (patrz: uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (patrz: wyrok NSA z 12 marca 2015r., sygn. akt I OSK 2338/13). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie do takiego uchybienia, które musiałoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, nie doszło. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu nakreślonemu w art. 141 § 4 p.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego Sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. Sąd wskazał na podstawie akt sprawy że skarżąca w dniu 2 czerwca 1992 r. dokonała rejestracji odbiornika RTV używanego pod adresem [...]. Powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiornika, a sama skarżąca również na taki dowód nie wskazała. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika rtv. Sąd I Instancji wyjaśnił również prawidłowo, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, co czyni zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 25 września 2007 r. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16).
Główny spór w sprawie na który wskazywał Sąd I instancji - czy zarejestrowanie odbiornika rtv bez późniejszego jego wyrejestrowania, niezależnie od różnych okoliczności faktycznych, w tym chociażby zaprzestania jego używania, jest wystarczającą przesłanką przyjęcia istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej podlegającego egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym w pełni aprobuje wykładnię przepisów prawa przedstawioną przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Zauważenia też wymaga, że w zakresie omawianej materii istnieje już jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych (patrz wyroki: NSA z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 1578/21; NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1475/21; WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 935/20; WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1177/21). Wynika z niej, że stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a., na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 u.o.a. i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 u.o.a., w przypadku dokonania rejestracji odbiornika rtv obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też zasadnie przyjęto, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał (jak twierdzi skarżąca co najmniej od 2000 r.).
Sąd I instancji trafnie wskazał, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszych regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu I instancji, że to na skarżącej spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania, że wyrejestrowała ona odbiornik rtv. Dowód taki jednak nie został przez nią przedstawiony. Do czasu wyrejestrowania istnieje obowiązek opłacania abonamentu i nie doszło wbrew twierdzeniom skarżącej do utraty mocy dotychczasowej rejestracji w listopadzie 2008 roku tj. 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z 25 września 2007 r.
Kasator w zarzucie wskazał na naruszenie art. 141 § 3 p.p.s.a. zd. 1. Przepis ten ma tylko jedno zdanie: "Odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym", co wskazuje na błędne powołanie tego przepisu w zarzucie przez autora skargi kasacyjnej. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy Sąd I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2021 r. sygn. akt I GSK 289/21, LEX nr 3240574). Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia tego przepisu.
Art. 7 Konstytucji RP stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Sąd I instancji nie naruszył przytoczonego przepisu, gdyż podał podstawę prawną swego działania - art. 151 p.p.s.a. i nie orzekał poza swymi kompetencjami. Działanie Sądu I instancji miało oparcie w obowiązujących przepisach prawa, natomiast ewentualnej wadliwości w ich zastosowaniu nie można skutecznie zwalczać przez powołanie art. 7 Konstytucji RP. Zaznaczyć trzeba że w uzasadnieniu kasator nie argumentuje podniesionego zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji, ale wskazuje na art. 7 k.p.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło