I SA/Gl 154/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, , , po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Z. K. na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z uwagi na fakt, iż została ona wniesiona po upływie trzydziestodniowego, ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że przesyłka polecona zawierająca zaskarżoną decyzję została doręczona skarżącemu w dniu 29 listopada 2016 r., wobec tego termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 29 grudnia 2016 r. Skarżący wprawdzie wniósł skargę w dniu 28 grudnia 2016 r., ale skierował ją bezpośrednio do Sądu. Skarga została natomiast przekazana organowi w dniu 2 stycznia 2017 r., który to dzień Sąd przyjął za moment wniesienia skargi. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 27 lutego 2017 r. W dniu 4 marca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał na zły stan zdrowia, który niekorzystnie wpływa na zdolność myślenia i stanowi przyczynę niezamierzonego pominięcia organu przy wniesieniu skargi. Do wniosku skarżący załączył kserokopie: karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 12 września 2012 r., karty wypisowej ze szpitala z dnia 26 stycznia 2017 r. oraz wyników badań. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie tut. Sądu z dnia 20 lutego 2017 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "ppsa") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 87 § 3 ppsa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 27 lutego 2017 r., kiedy doręczono skarżącemu odpis postanowienia o odrzuceniu skargi. Wniosek zaś został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 4 marca 2017 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Drugą kwestią, która wymagała rozważenia przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku skarżącego, stanowi dochowanie trybu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który zgodnie z art. 87 § 3 ppsa co do zasady powinien być wniesiony za pośrednictwem organu. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył taki wniosek z pominięciem organu, gdyż nadał go bezpośrednio do Sądu. Zaznaczyć w tym miejscu jednak należy, że jak wskazuje się w orzecznictwie, w sytuacji, w której skarga złożona została z uchybieniem terminu, a strona - nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu, o zaistniałym uchybieniu dowiaduje się ona dopiero na późniejszym etapie postępowania, w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Przyjąć zatem należy, że w takim przypadku - gdy skarga znajduje się już w sądzie, wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ - niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż o uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżący dowiedział się dopiero z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, zob. też B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 223/10). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 417/09 do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, a także brak pouczenia lub błędne pouczenie przez organ administracji o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach i sposobie ich wniesienia. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Za takie nie mogą być uznane okoliczności podniesione przez niego w motywach wniosku. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skarżący otrzymał zaskarżoną decyzję w dniu 29 listopada 2016 r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, tj. że na decyzję przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniesiona za pośrednictwem Oddziału ZUS, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Skarżący pomimo pouczenia, wniósł skargę bezpośrednio do Sądu. W tej sytuacji stwierdzić należy, że skarżący nie dochował staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. W świetle przedstawionych powyżej rozważań, wiek skarżącego oraz zły stan zdrowia, na co wskazał we wniosku, nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przyjdzie wskazać, że zły stan zdrowia, choroba, nawet przewlekła, nie są wystarczającym powodem dla przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I OZ 1006/09 Lex 573304). Zdarzenie takie może zatem stanowić nagła choroba, bądź nagłe pogorszenie się stanu zdrowia, które nie pozwoliło na osobiste dokonanie czynności czy wyręczenie się inną osobą. W konsekwencji Sąd uznał, że złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.