I SA/Gl 163/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-07-14
Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tytuł wykonawczy zawierający błędne oznaczenie firmy zobowiązanego, mimo wskazania prawidłowych danych identyfikacyjnych (NIP, REGON, adres), spełnia wymogi formalne określone w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w konsekwencji, czy zarzut niespełnienia tych wymogów jest uzasadniony i prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Tytuł wykonawczy musi zawierać prawidłowe oznaczenie firmy zobowiązanego zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wskazanie jedynie części nazwy lub błędnej nazwy, nawet przy jednoczesnym podaniu prawidłowych danych identyfikacyjnych (NIP, REGON, adres), nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut niespełnienia tych wymogów jest uzasadniony i prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 ustawy.Stan faktyczny
Spółka wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując prawidłowość tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta L. w sprawie podatku od nieruchomości. Zarzuty dotyczyły m.in. niespełnienia wymogów formalnych tytułów wykonawczych, w szczególności błędnego oznaczenia firmy zobowiązanego. Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) uznał zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając zarzut błędnego oznaczenia firmy zobowiązanego za zasadny. Burmistrz Miasta L. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Burmistrza Miasta L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej DIS lub organ nadzoru) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 2 i § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 poz. 1015 ze zm., dalej jako ustawa egzekucyjna lub u.p.e.a.) postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]), po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 14.10.2014r. wniesionego przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe A Sp. z o.o. z siedzibą w K. ul. [...] (dalej jako Spółka lub zobowiązana) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej NUS) z dnia [...] (Nr [...]) mocą którego uznano zarzuty wniesione przez zobowiązaną za nieuzasadnione, uchylił w całości ww. zaskarżone postanowienie NUS z dnia [...] oraz orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez NUS na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrz Miasta L. (dalej jako Burmistrz Miasta) z dnia [...] nr od [...] do [...], ze względu na uznanie za zasadne zarzutu wniesionego pismem z dnia 20.12.2013r., na podstawie art. 33 § 1 pkt. 10 ustawy egzekucyjnej.
Prezentując dotychczasowy przebieg postępowania DIS wskazał, że w dniu 26.11.2013r. Burmistrz Miasta wystawił przeciwko Spółce tytuły wykonawcze nr od [...] do [...] obejmujące zaległy podatek od nieruchomości za okres od marca do grudnia 2008r. o którym orzeczono w decyzji z dnia [...] (Nr [...]). Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały przekazane do realizacji NUS, który to organ egzekucyjny nadał tym dokumentom w dniu 17.12.2013r. klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.
Podkreślono, że w dniu 18.12.2013r. NUS sporządził zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego Spółki, które otrzymały banki oraz sama zobowiązana wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Wskazano przy tym, że w dniu 18.12.2013r. poborca skarbowy dokonał zajęcia ruchomości stanowiących własność Spółki tj. samochodów Volvo [...] i Volvo [...], które pozostawiono pod dozorem prezesa Spółki.
Pismem z dnia 20.12.2013r., Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej stwierdził niezasadność wniesionych zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO) postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
DIS wskazał, że w tym stanie rzeczy NUS postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że tytuły wykonawcze spełniają wszystkie wymogi ustawy egzekucyjnej, co potwierdził uprzednio, nadając im w dniu 17.12.2013r. klauzule o skierowaniu do egzekucji. NUS podzielił także stanowisko wyrażone w ostatecznym postanowieniu Burmistrza Miasta L., którym jak wskazał jest związany co do zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a.
Na powyższe postanowienie NUS w przedmiocie zarzutów Spółka wniosła zażalenie.
DIS postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
NUS postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
W zażaleniu na ww. postanowienie w przedmiocie zarzutów z dnia 2.10. 2014r. Spółka wskazała, że postanowienie zostało doręczone z pominięciem pełnomocnika, organ działał bez podstawy prawnej czym naruszył art. 6 Kpa, a tym samym art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, wadliwie nie zastosował art. 59 § 1 pkt. 4 ustawy egzekucyjnej, mimo że tytuły wykonawcze nie spełniały ustawowych wymogów. Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
DIS rozpoznając zażalenie strony na ww. postanowienie NUS z dnia [...] wskazał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne w fazie jego wszczęcia narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Przedmiot wniesienia zarzutów wyznacza przepis art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zawiera zamknięty katalog przyczyn uzasadniających wniesienie tego środka prawnego. Organ nadzoru podkreślił, że z ww. przepisu wynika, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.
DIS odwołując się do zarzutów i twierdzeń Spółki stwierdził, że postanowienie NUS zostało doręczone prawidłowo. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się przywołane w zażaleniu pełnomocnictwo z dnia 12.08.2014r., lecz dotyczy ono innego postępowania, ponieważ w jego treści wskazano, iż radca prawny M. W. został umocowany w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], a więc w takim tylko zakresie pełnomocnictwo to mogło zostać uwzględnione. Gdyby wolą mandanta było wyznaczenie pełnomocnika do całego postępowania egzekucyjnego, dałby temu wyraz w pełnomocnictwie np. poprzez wskazanie, że udziela pełnomocnictwa w sprawie zobowiązania objętego konkretnymi tytułami wykonawczymi. W ocenie DIS organ egzekucyjny tj. NUS nie miał podstaw do doręczenia zaskarżonego postanowienia do ww. pełnomocnika, albowiem organ administracji nie jest uprawniony do działania za stronę poprzez rozszerzanie zakresu pełnomocnictwa.
DIS nawiązując do postanowień art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt. 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W ocenie DIS, skoro Strona pismem z dnia 20.12.2013r. wniosła zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, a w odniesieniu do tych zarzutów, stanowisko wierzyciela jest dla organu wiążące, to jest ono również wiążące dla organu nadzoru nad organem egzekucyjnym (patrz wyrok NSA z dnia 21.06.2011r. sygn. akt II FSK 1081/09). Z tych względów DIS wskazał, że jako organ nadzoru nad organem egzekucyjnym, a nie wierzycielem nie może się odnieść merytorycznie do kwestii nieistnienia obowiązku oraz braku jego wymagalności.
DIS podkreślił, że przedmiotem rozstrzygnięcia nie może być zatem merytoryczne badanie przez organ nadzoru przesłanek, jakimi kierował się wierzyciel stwierdzając niezasadność wniesionych zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt. 1-5 i 7 u.p.e.a. DIS akcentował, że jego rola w niniejszym postępowaniu jako organu nadzoru nad organem egzekucyjnym, ogranicza się do sprawdzenia tego rozstrzygnięcia pod względem formalnym.
W dalszej części uzasadnienia DIS wywodził, że postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów uregulowane zostało w art. 34 ustawy egzekucyjnej. Zasadniczo elementem tej procedury jest uzyskanie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów lub ich dopuszczalności. Następuje to w formie postanowienia wydanego w odrębnym trybie o charakterze incydentalnym w stosunku do postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wydanie takiego postanowienia lub jego brak rodzi określone skutki na gruncie ustawy egzekucyjnej. Ostatecznie postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela lub niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu poprzedza postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów egzekucyjnych. DIS odwołał się przy tym do wyroku NSA z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 980/08 i podkreślał, że z istoty przyjętego w art. 34 § 1 i § 1a u.p.e.a. rozwiązania wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi niezbędną informację dla organu egzekucyjnego i warunek rozstrzygnięcia postanowieniem o tych zarzutach. Postanowienie wierzyciela nie rozstrzyga o istocie sprawy, lecz niewątpliwie jest postanowieniem dotyczącym istoty sprawy administracyjnej (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt I FSK 3/07).
Ostateczne postanowienie wierzyciela jako rozstrzygające określoną kwestię w sposób formalny wiąże organ egzekucyjny przy orzekaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów.
DIS podkreślił, że skoro wierzyciel tj. Burmistrz Miasta stwierdził w ostatecznym postanowieniu, że zobowiązanie istnieje i jest wymagalne, to organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie miał prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, był bowiem związany tym stanowiskiem. DIS przypomniał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] postanowienie (Nr [...]), którym utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta w przedmiocie zarzutów tj. dnia [...] (Nr [...]), na skutek czego stało się ono ostateczne w administracyjnym toku instancji. Zdaniem DIS jest on związany tym rozstrzygnięciem, a w konsekwencji należało uznać, że organ egzekucyjny prawidłowo przyjął, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie determinowało ostateczne postanowienie wierzyciela w sprawie nieuznania zarzutu nieistnienia i braku wymagalności zobowiązania.
Odnosząc się z kolei do zarzutu, że tytuły wykonawcze nie spełniają ustawowych wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej DIS stwierdził, iż w tym zakresie nie jest związany stanowiskiem wierzyciela oraz podkreślił, że taki zarzut zasługuje na uwzględnienie w zakresie w jakim Spółka zarzucała, iż tytuły wykonawcze błędnie wskazują firmę zobowiązanego (poz. 10 tytułu wykonawczego). Organ nadzoru akcentował, że uznał ten zarzut za zasadny, co skutkowało uwzględnieniem zażalenia z dnia 14.10.2014r.
DIS wywodził, że tytuł wykonawczy, na podstawie którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną jest dokumentem urzędowym sporządzonym według ustalonego wzoru, który musi odpowiadać wymogom formalnym określonym przez ustawodawcę w art. 27 ustawy egzekucyjnej, stanowiącym obligatoryjny element i konieczną treść tytułu wykonawczego. Przepis art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m. in. wskazanie firmy zobowiązanego. Pojęcie firmy, którym posługuje się wskazany przepis, należy do kategorii prawa cywilnego. Firmą osoby prawnej, zgodnie z art. 45(5) Kodeksu cywilnego, jest jej nazwa. W odniesieniu do zobowiązanego podlegającego obowiązkowi wpisu do KRS miarodajny będzie co do jego nazwy wpis w rejestrze przedsiębiorców. Artykuł 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadza w tym zakresie domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze.
Z uwagi na powyższe DIS wskazał, że zanegować należy stanowisko, iż sporny tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zdaniem DIS skoro w tytułach wykonawczych z dnia 26.11.2013r. nr od [...] do [...] Burmistrz Miasta wskazał jako firmę zobowiązanego "A Sp. z o.o.", natomiast jak wynika z KRS zobowiązana działa pod firmą "Przedsiębiorstwo Produkcyjno- Usługowe A" Sp. z o.o., to zarzut niewłaściwego oznaczenie firmy zobowiązanego był zasadny. W ocenie DIS powyższego błędu nie konwaliduje wskazanie w tytułach wykonawczych numeru NIP czy też numeru REGON zobowiązanej Spółki. Organ nadzoru podkreślił, że podobne stanowisko wyraził WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 12.11.2013r. o sygn. akt I SA/Wr 1300/13.
W skardze na ww. postanowienie DIS z dnia [...] Burmistrz Miasta (dalej jako skarżący) zarzucał naruszenie: art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, iż w tytułach wykonawczych nie wskazano podmiotu zobowiązanego; art. 34 § 4 w z w. z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie, w przypadku gdy nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a poprzez jego niezastosowanie, w przypadku gdy rozstrzygnięcie organu I instancji jako prawidłowo wydane, winno zostać utrzymane w toku instancyjnym. Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia DIS z dnia [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Burmistrz Miasta po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że nie podziela stanowiska organu oraz podkreślił, iż w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że skarżący wydał w dniu [...] (znak: [...]) decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., która została utrzymana w mocy przez SKO (decyzja z dnia [...] , Nr [...]). Tytuły wykonawcze objęte zarzutami zobowiązanego zostały wystawione na podstawie ostatecznej decyzji oraz w oparciu o przesłanki określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wzór tytułu wykonawczego określony rozporządzeniem Ministra Finansów z 22.11.2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w części dotyczącej danych identyfikacyjnych i adresu zobowiązanego, poza elementami wskazanymi w art. 27 ustawy, tj. imieniem i nazwiskiem lub firmą zobowiązanego i jego adresem, a także określeniem zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, zawiera również inne elementy niewymienione w powyższym uregulowaniu prawnym, takie jak NIP, PESEL czy REGON, jak również datę urodzenia, telefon, imię ojca i matki zobowiązanego. Zdaniem skarżącego rozważenia wymaga kwestia, czy dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, w którym przykładowo wskazano inne imię ojca zobowiązanego. W konsekwencji przedmiotowe tytuły posiadają wszelkie elementy pozwalające w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości zidentyfikować zobowiązanego. Poza nazwą zobowiązanego, wskazano adres siedziby, numer NIP i numer REGON. Czynności egzekucyjne w sprawie zostały skierowane do obowiązanego podmiotu, który na żadnym etapie postępowania nie podważa faktu, iż jest zobowiązanym z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r.
Skarżący podkreślał, że zobowiązanym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, która w terminie nie wykonała obowiązku o charakterze pieniężnym. W pozycji numer 10 tytułów wykonawczych wskazano jako podmiot zobowiązany spółkę A2 Sp. z o.o. W Krajowym Rejestrze Sądowym pod nazwą A2 czy A1 zarejestrowany jest wyłącznie zobowiązany. Podana nazwa jest prawidłowa, nie zawiera błędów, przeinaczeń czy dodatkowych zwrotów i wprost odnosi się do zobowiązanego. Pominięto w nazwie określenie, które nie posiada cech indywidualizujących - Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe - stosowane z reguły na oznaczenie działalności gospodarczej osób fizycznych i przedsiębiorstw państwowych. Zdaniem skarżącego wymóg natury formalnej w przedmiocie podania nazwy zobowiązanego został spełniony, gdyż skonkretyzowano podmiot postępowania egzekucyjnego.
Skarżący podkreślał, że przesłankami dopuszczalności prowadzenia egzekucji są okoliczności będące warunkiem możności prowadzenia egzekucji (przesłanki pozytywne), jak również te, których wystąpienie uniemożliwia prowadzenie egzekucji (przesłanki negatywne). Organ egzekucyjny zwraca tytuł wykonawczy uprawnionemu, jeśli stwierdzi, że obowiązek, którego tytuł dotyczy, nie podlega egzekucji administracyjnej, jak również nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uprawniony w miejsce zwróconego tytułu wykonawczego powinien wystawić nowy tytuł wykonawczy, tym razem spełniający wszystkie wymogi określone w art. 27 cytowanej ustawy. Brak jest jednocześnie podstaw do uzupełnienia braków tytułu wykonawczego w piśmie kierowanym do organu egzekucyjnego lub modyfikacja przez uprawnionego tytułu wykonawczego. W analizowanym stanie faktycznym organ egzekucyjny nie dopatrzył się uchybienia obowiązkom wyartykułowanym w art. 27 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W dalszej części uzasadnienia skargi Burmistrz Miasta, odniesieniu do przytoczonego przez organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, wyroku WSA we Wrocławiu wskazał, że w swej treści dotyczy on odmiennego stanu faktycznego. Niezależnie od powyższego, skarżący podkreślał, że podanie w spornych tytułach wykonawczych numeru NIP i REGON, winno zostać ujęte w ocenie ich prawidłowości. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 5 sierpnia 2010 r. (sygn. II FSK518/09) wskazał, że "skoro bowiem NIP jest oznaczeniem mającym pozwolić jednoznacznie identyfikować podatnika, i to z uwzględnieniem wszelkich, bieżąco wprowadzanych danych, to sprzeczność pomiędzy NIP a danymi zobowiązanego (podatnika) wprowadzonymi do pozostałych pól formularza nie może być zignorowana, w szczególności w sytuacji, gdy nr NIP dotyczy innego niż zobowiązany podmiotu".
Reasumując skarżący podkreślał, że w tytułach wykonawczych podał dane pozwalające na prawidłową identyfikację osoby zobowiązanej a w szczególności oprócz nazwy (firmy) spółki z o.o., wskazał prawidłowy NIP, REGON i adres spółki. Zestawienie powyższych danych pozwala na pełną i prawidłową identyfikację skarżącej jako osoby zobowiązanej do zapłaty podatku od nieruchomości egzekwowanego na podstawie spornych tytułów. Tytułem przykładu skarżący przywołał wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r. (sygn. II GSK 503/10), w którym jak podkreślił, poczynione zostały w zasadzie zbieżne konkluzje.
Z ostrożności skarżący wskazał, że przy przyjęciu stanowiska organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, brak jest podstaw do uznania naruszenia art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzenia postępowania egzekucyjnego. W okolicznościach sprawy, ewentualny brak w nazwie zobowiązanego, należy poczytywać co najwyżej jako oczywisty błąd pisarski. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulują jedynie skutki prawne braków w treści tytułu wykonawczego, nie normują natomiast kwestii usuwania błędów pisarskich w dokumencie urzędowym, jakim jest tytuł wykonawczy. Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przepis ten nie ogranicza zakresu sprostowania do niektórych elementów decyzji. Przedmiotem sprostowania może być zarówno sentencja, jak i uzasadnienie decyzji. Ustawodawca nie wprowadził jednak legalnej definicji pojęć, którymi posługuje się w przepisie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez błędy pisarskie i rachunkowe, jak i inne oczywiste omyłki, należy rozumieć przede wszystkim takie wadliwości, jak zastosowanie w sposób oczywisty mylnej pisowni, opuszczenie liter w wyrazie lub opuszczenie wyrazów w zwrocie, błąd w działaniu matematycznym lub inne tego rodzaju omyłki. Sprostowanie może dotyczyć skorygowania błędu ortograficznego, przestawienia liter, zmiany wyrazów - zgodnie z regułami języka polskiego. Oczywistość omyłki można stwierdzić, porównując tekst decyzji z tekstem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Sprostowania błędów i oczywistych omyłek dokonuje organ administracji publicznej, który wydał decyzję. Organ odwoławczy nie może zatem sprostować błędów i oczywistych omyłek pisarskich w treści decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji. Z treści art. 113 § 1 K.p.a. nie wynika możliwość sprostowania omyłki pisarskiej w treści dokumentu urzędowego, jakim jest tytuł wykonawczy. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 113 § 1 K.p.a. ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do postanowień wydawanych przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny.
Oczywista omyłka pisarska, polegająca na umieszczeniu innego imienia bądź nazwiska czy nazwy zobowiązanego, powoduje konieczność umorzenia postępowania bądź to na podstawie art. 34 § 4, bądź na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Aczkolwiek w opinii skarżącego uzasadnione jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego zawierającego błąd pisarski, polegający na pominięciu członu nazwy, który pozwala na identyfikację i nie stanowi nazwy własnej zobowiązanego. Błąd taki należy uznać za błąd nieistotny, nieskutkującą umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Taką omyłkę pisarską organ egzekucyjny jest w stanie zweryfikować na podstawie reguł języka polskiego oraz logiki, co w niniejszej sprawie miało miejsce, gdyż na podstawie spornych tytułów organ wszczął egzekucję wobec podmiotu zobowiązanego.
Na marginesie skarżący zauważał, że także organ, którego działanie jest przedmiotem skargi dopuścił się swoistego błędu, który w innych okolicznościach sprawy, przy przyjęciu stanowiska tegoż organu za prawidłowe, skutkowałby wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia. W treści przedmiotowego postanowienia organ ten używa określenia: Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe "A Sp. z o.o." przy czym forma prawna Spółki nie może, co do zasady, zostać ujęta w cudzysłów, zaś poprawne określenie nazwy zobowiązanego jest następujące: Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe "A" Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd podzielił bowiem stanowisko organu nadzoru.
Stan faktyczny sprawy nie jest w istocie sporny. W ocenie Sądu z uwagi na jego zaprezentowanie przy okazji opisywania stanowisk stron i organów brak jest konieczności jego ponownego pełnego przedstawiania. Sąd podzielił przy tym ustalenia jakie w tym zakresie poczyniły organy.
Istota sporu sprowadza się do oceny legalności umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na uznanie zasadności zarzutu z pkt. 10 § 1 art. 33 u.p.e.a. tj. niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, a wynikające z tego, że ww. tytuły wykonawcze błędnie wskazują firmę zobowiązanego (poz. 10 tytułu wykonawczego).
Skarżący wierzyciel twierdził, że zarzut zobowiązanego jest niezasadny, ponieważ podanie nazwy A2 Sp. z o.o. oraz danych kontaktowych, jak adres czy numery identyfikacyjne jednoznacznie pozwala zidentyfikować zobowiązanego, a co negował organ odwoławczy.
Mając na uwadze istotę sporu wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Stosownie do art. 34 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( § 2). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Sąd mając na uwadze przedmiot sporu podkreśla, że tytuł wykonawczy, na postawie którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną jest dokumentem urzędowym sporządzonym według ustalonego wzoru, który musi odpowiadać wymogom formalnym określonym przez ustawodawcę w art. 27 u.p.e.a. Prawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego ma niezwykle istotne znaczenie, ponieważ nie ma możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wadliwego lub niezawierającego wszystkich wymaganych przez prawo elementów.
Art. 27 u.p.e.a. w § 1 pkt 2 stanowi, że tytuł egzekucyjny zawiera m. in. wskazanie firmy zobowiązanego i jego adresu. Pojęcie firmy, którym posługuje się wskazany przepis, należy do kategorii prawa cywilnego. Firmą osoby prawnej, zgodnie z art. 45(5) Kodeksu cywilnego, jest jej nazwa. Jest to oznaczenie indywidualizujące spółkę jako przedsiębiorcę. Określenie firmy jest niezbędnym warunkiem ważności umowy spółki, a wpis firmy do rejestru ma charakter konstytutywny. W odniesieniu do zobowiązanego podlegającego obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (dalej KRS) miarodajny jest co do jego nazwy wpis w rejestrze przedsiębiorców. Artykuł 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) wprowadza w tym zakresie domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze.
Wobec powyższego zanegować należy stanowisko skarżącego, że sporny tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Stwierdzić trzeba, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jedynie wtedy, gdy podana w nim firma zobowiązanego, przeciwko któremu ma być prowadzone postępowanie egzekucyjne, jest określona przez nazwę pod, którą on działa i która widnieje w KRS.
Skoro zatem w spornych tytułach wykonawczych z dnia 26 listopada 2013 r. podano jako firmę zobowiązanej "A1" Spółka z o.o.", natomiast jak wynika z KRS zobowiązana działa pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, to zarzut niewłaściwego wypełnienia pozycji 10 tytułu wykonawczego był zasadny. Tego błędu nie konwaliduje podanie w tytułach wykonawczych innych danych Spółki w tym jej właściwego adresu, numeru NIP czy numeru REGON. Wbrew przekonaniu skarżącego wadliwości w analizowanych w niniejszej sprawie tytułach wykonawczych nie sposób kwalifikować jako nieistotnej. Ustawodawca wymaga bowiem wskazania firmy zobowiązanego, a nie jakiejś części jego nazwy, z doprecyzowaniem za pomocą innych elementów różnicujących (por. też prawomocne wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2013 r., I SA/Wr 1300/13 oraz WSA w Kielcach z dnia 25 października 2012 r., I SA/Ke 526/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podzielił zatem stanowisko DIS, który uznał, że tytuły wykonawcze nie spełniają ustawowych wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej i stwierdził, że w tym zakresie organ nadzoru nie jest związany stanowiskiem wierzyciela. W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko DIS, który uznał, że na uwzględnienie zasługuje twierdzenie Spółki, podkreślone przez DIS, co do błędnego wskazania w ww. tytułach wykonawczych firmy zobowiązanego (poz. 10 tytułów wykonawczego). Wskazać przy tym przyjdzie, że podobne stanowisko tutejszy Sąd zawarł w wyroku z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt I SA/Gl 760/14, którym uchylono postanowienie SKO z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Nie sposób też przyjąć poglądu skarżącego o tym, że istniejący brak w nazwie Spółki podlega sprostowaniu w trybie art. 113 K.p.a., albowiem przepis ten ma zastosowanie do decyzji oraz na podstawie art. 126 K.p.a. do postanowień, ale już nie do dokumentów, które nie są ani decyzją ani postanowieniem. Nie można go też ze względów wyżej już wyrażonych uznać za nieistotny błąd.
W ocenie składu orzekającego wskazane przez skarżącego wyroki Sądów Administracyjnych, jako podjęte w innych stanach faktycznych, ale i ze względów wyżej wyrażonych nie mogły wpłynąć na stanowisko tutejszego Sądu w przedmiotowej sprawie. Podkreślić dodatkowo przyjdzie, że w przywołanym przez stronę skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5. 08. 2010r. sygn. akt II FSK 518/09 Sąd analizując kwestię naruszenia art. 27 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. stwierdził m. in., że wskazanie – jednostki organizacyjnej P.S.A. nie może zostać uznane za prawidłowe oznaczenie zobowiązanego. NSA podkreślił również, iż nie do zaakceptowania są twierdzenia wierzyciela, że takie dane zostały podane w składanych deklaracjach podatkowych. Dane dotyczące osób prawnych dostępne są we właściwych rejestrach i obowiązkiem wierzyciela było ich ustalenie.
Mając na względzie przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. przyjdzie zatem podzielić stanowisko DIS o konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela winien był wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, przy czym skoro jeden z nich okazał się uzasadniony, tj. brak spełnienia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, postępowanie egzekucyjne winno było zostać umorzone.
Sąd podziela przy tym pogląd DIS, co do tego, że skoro Spółka wniosła zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, co do których stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, to jest ono również wiążące dla organu nadzoru, co w konsekwencji skutkowało brakiem merytorycznego odniesienia się do tych kwestii.
Sąd podziela także stanowisko DIS, co do tego, że rola organu nadzoru w przedmiotowym postępowaniu było skontrolowanie rozstrzygnięcia organu pod względem formalnym, a wobec cytowanej wyżej treści art. 27 § 1 pkt. 2, art. 33 § 1, art. 34 § 4 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne należało umorzyć.
W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzywszy się naruszeń prawa wskazanych w skardze, ani żadnych innych skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło