I SA/Gl 1646/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-04-14

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Beata Machcińska, Katarzyna Stuła-Marcela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług, opierając się na przesłankach z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej, nadając decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Stwierdzono, że spółka nie posiada majątku wystarczającego do zabezpieczenia zaległości podatkowej, a jej sytuacja finansowa, w tym złożenie wniosku o upadłość i nierzetelne transakcje gospodarcze, uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. sp.k. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. Organy uznały, że spółka nie posiada majątku wystarczającego do zabezpieczenia zaległości podatkowej (art. 239b § 1 pkt 2 o.p.) oraz uprawdopodobniły, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.), wskazując na jej trudną sytuację finansową, brak majątku, złożenie wniosku o upadłość i nierzetelne transakcje gospodarcze.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. Sp.k. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. oddala skargę. 1. A sp. z o.o. sp.k. w B. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji) z [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. 2. Stan sprawy. 2.1. W toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec skarżącej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. stwierdzono nieprawidłowości, skutkujące określeniem: - za styczeń 2016 r. kwoty różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w wysokości [...] zł do zwrotu na rachunek bankowy, - za luty 2016 r. kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, - za marzec 2016 r. kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, - za kwiecień 2016 r. kwoty podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł, - za maj 2016 r. kwoty różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w wysokości [...] zł do zwrotu na rachunek bankowy, - na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, za kwiecień 2016 r. podatku do zapłaty wynikającego z faktur wystawionych przez skarżącą w wysokości [...] zł w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej. NUS w K.) z [...] r. 2.2. Postanowieniem z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B.(dalej: organ pierwszej instancji) nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji NUS w K. z [...] r. Organ podatkowy uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki wynikające z treści art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm. – o.p.). tj. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę ustawową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (brak nieruchomości, brak pojazdów, strata z działalności) przy równocześnie występującym prawdopodobieństwie, że w/wym. zaległość nie zostanie wykonana, ze względu na sytuację finansową spółki. 2.3. Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie, organ drugiej instancji zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 239a o.p., decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Poszczególne przypadki, które uprawniają organ podatkowy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zostały wymienione w art. 239b § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Natomiast zgodnie z art. 239b § 2 o.p. powyższy przepis stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z przedstawionych unormowań wynika zatem, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest wystąpienie jednej z czterech okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 o.p. W powołanej regulacji istotnym jest bowiem użycie przez ustawodawcę przy okazji enumeracji powołanych okoliczności spójnika "lub", co oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już jednej z ww. okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką jest wskazane w art. 239b § 2 o.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Ustawodawca nie wymaga tu od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Wystarczy zatem wskazanie okoliczności, z których według zasad logiki da się wywieść (czyli uprawdopodobnić), że zobowiązanie podatkowe istotnie może nie zostać wykonane. Dalej podano, że w efekcie wydania decyzji, której nadano rygor powstała zaległość podatkowa. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wynosiła ona wraz z odsetkami [...] zł. W niniejszym przypadku znalazły zastosowanie uregulowania art. 239b § 1 pkt 2 o.p. Ustalono, że spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Na podstawie informacji uzyskanych z serwisu Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości stwierdzono, że spółka nie figuruje w księgach wieczystych jako właściciel nieruchomości. Z wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców sporządzonego na dzień 9 czerwca 2021 r. oraz wydruku pozyskanego z Aplikacji Dostępowej Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, że spółka nie posiada pojazdów mechanicznych. Z załącznika nr 1 do wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości z likwidacją majątku dłużnika z dnia 26 kwietnia 2019 r. wynika, iż na dzień 31 marca 2019 r. majątek spółki stanowiły środki trwałe: - wózek widłowy (wartość nabycia [...] zł), - ultrabook Toshiba (wartość nabycia [...] zł; zajęty przez Policję), - [...] grzejnik (wartość nabycia [...] zł; [według sprawozdania tymczasowego nadzorcy sądowego z dnia 27 czerwca 2019 r. - [...] zł), - wyposażenie - meble, drzwi (wartość nabycia [...] zł; według sprawozdania tymczasowego nadzorcy sądowego z dnia 27 czerwca 2019 r. - [...] zł). - szafki - 2 szt. (wartość nabycia [...] zł), - zapasy: piekarnik Siemens o wartości [...] zł (według sprawozdania tymczasowego nadzorcy sądowego z dnia 27 czerwca 2019 r. - rozbity i sprzedany w maju 2019 r.), - środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych: [...] zł (według sprawozdania tymczasowego nadzorcy sądowego z dnia [...] r. - [...] zł) oraz [...] EUR. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B.z dnia [...] r., sygn. akt [...] został zabezpieczony majątek skarżącej poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] oddalono wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości ze względu na uregulowania art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego, który stanowi, że Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. Ze sprawozdania finansowego za 2019 r. wynika, że aktywa trwałe spółki wynosiły [...] zł, natomiast kapitał własny był ujemny i wynosił (-) [...] zł. Powstała strata w wysokości [...] zł miałaby zostać pokryta z zysków przyszłych okresów. Z wprowadzenia do sprawozdania finansowego wynika natomiast, iż zostało ono sporządzone przy założeniu, że jednostka nie będzie kontynuowała działalności gospodarczej. Jako okoliczność wskazującą na zagrożenie kontynuowania działalności wskazano złożenie do sądu wniosku o upadłość spółki. Ustalono również, iż ani w 2017 r., ani w 2018 r., ani w 2019 r., jak również w styczniu 2020 r. nie dokonywano zakupu środków trwałych (według deklaracji VAT-7). Z zestawienia danych z deklaracji VAT-7 wynika stopniowy spadek sprzedaży od czerwca 2018 r. Ostatnia deklaracja została złożona za styczeń 2020 r. - wykazano w niej WNT w wysokości [...] zł, nabycie pozostałych towarów i usług w kwocie [...] zł oraz kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł. A zatem słuszne jest stanowisko organu pierwszej instancji, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia skarżąca nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Dalej organ wskazał, że drugą przesłanką, od której wystąpienia uzależniono zastosowanie ww. instytucji jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe wynikające z wydanej decyzji nie zostanie wykonane. Analizując tę przesłankę zwrócono uwagę na sytuację finansową spółki. Z rocznych sprawozdań finansowych wynika, że strona za 2018 r. wygenerowała zysk brutto w kwocie [...] zł, natomiast za 2019 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł. Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania finansowego za rok 2018 wynika, iż wypracowany zysk za rok obrotowy zostanie pomniejszony o odpisy z zysku w ciągu roku. Nadwyżka odpisów z zysku ponad wypracowany zysk zostanie pokryta z wyników osiągniętych w przyszłych okresach. Zwrócono też uwagę na fakt, iż skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości w kwietniu 2019 r., a jej majątek zabezpieczono ustanawiając tymczasowego nadzorcę sądowego. W przedmiotowym wniosku strona podkreśliła, iż utraciła płynność finansową i nie jest w stanie regulować bieżących zobowiązań. Ostatecznie sąd uznał, iż majątek nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarczy jedynie na zaspokojenie samych kosztów. Z zestawienia deklaracji VAT-7 można zaobserwować, iż zakupy i dostawy za 2019 r. i styczeń 2020 r. utrzymują się na stałym niskim poziomie wykazując wyraźny spadek względem nabyć i dostaw dokonanych w 2018 r. Na podstawie dostępnych systemów informatycznych ustalono, że spółka złożyła ostatnią deklarację VAT-7 i plik JPK_VAT za styczeń 2020 r. Zaznaczono też, że spółka posiada zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r., w związku z orzeczeniem Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r. Wobec powyższego zasadnym staje się przypuszczenie, że spółka może nie wykonać zobowiązania objętego rygorem. Zwrócono też uwagę na fakt, iż źródłem zaległości podatkowych były nierzetelne transakcje gospodarcze - realizowane przez skarżącą, skutkujące powstaniem niniejszej zaległości podatkowej. Realizacja tych nierzetelnych transakcji, a tym samym stwierdzone nieprawidłowości co do rozliczania podatku, nasuwają przypuszczenie, że zobowiązanie wynikające z ww. decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. Również wysokość zaległości podatkowych, przy uwzględnieniu, że decyzja dotyczy podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. ([...] zł = należność główna wraz z odsetkami za zwłokę naliczone na dzień 16.06.2021 r.) daje podstawę do przyjęcia uprawdopodobnienia przesłanki niewykonania decyzji wymiarowej. 3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucono mu naruszenie: - art. 239b § 1 pkt 2 w zw. z art. 239b § 2 o.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu za zasadne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy organ nie udowodnił obligatoryjnej przesłanki z § 1 oraz nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, - 210 § 4 w zw. z art. 217 oraz 219 o.p., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i arbitralność wydanego rozstrzygnięcia, - art. 121, art. 122, art. 124, art. 125 o.p. poprzez działanie w sprawie w sposób niebudzący zaufania do organu oraz zaniechanie obowiązku udzielania informacji oraz wyjaśnień w zakresie zasadności przesłanek, którym kieruje się załatwiając przedmiotową sprawę, - przepisów ogólnych ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, tj. art. 10, art. 11, art. 12, art. 14 ponieważ są to przepisy powszechnie obowiązującego prawa, do których powinny stosować się także organy podatkowe i skarbowe. Wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że organ nie udowodnił obligatoryjnej przesłanki z § 1 oraz nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Analiza sytuacji majątkowej strony, oparta na zestawieniu informacji z Serwisu Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości oraz bazy CEPiK jest więcej, niż niewystarczająca, Fakt powołania się przez organ na treść wniosku o ogłoszenie upadłości złożonego w kwietniu 2019 r. jest niewystarczające i nie daje obrazu o stanie majątku podatnika na dzień wydania przedmiotowego postanowienia. Odwołanie się przez organ do braku możliwości spłaty zaległości, tj. oddania przez podatnika zwróconych mu uprzednio kwot podatku VAT jest nieuprawnione, jak i powoływanie się przez organna ustalenia treści decyzji, z którą podatnik się kategorycznie nie zgadza i odwołał się od jej treści. Nie do przyjęcia i zaakceptowania jest bowiem fakt, że to wszak jeden z organów podatkowych wpędził podatnika w niekorzystną sytuację podatkową i w rzekome zaległości interpretując stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego w decyzji w sposób daleko odbiegający od obowiązujących zasad, zaczynając od tych wyrażonych w Konstytucji Biznesu, tj. m. in. w ustawie Prawo Przedsiębiorców, w której ustawodawca zagwarantował przedsiębiorcom domniemanie ich uczciwości (art. 10) oraz przyjazną interpretację przepisów (art. 11), nie wspominając o całej gamie naruszeń wykazanych przez podatnika w odwołaniu od decyzji. Dalej podano, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z pogwałceniem zasad ogólnych postępowania podatkowego, jak również pozbawione jest należytego uzasadnienia faktycznego. Argumentacja organu w kontekście uprawdopodobnienia rzekomej obawy niewykonania zobowiązania, jest całkowicie niezrozumiała, absurdalna i nieuprawniona. Nie mieści się także w ramach rozumienia treści art. 210 § 4 o.p. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. 5. Na wstępie godzi się wskazać, że zgodnie z art. 239b § 1 o.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Należy także podkreślić, iż zgodnie z dyspozycją art. 239b § 2 o.p. rygor natychmiastowej wykonalności zostanie nadany, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Jak wynika z brzmienia zacytowanych wyżej przepisów - przesłanki uzasadniające nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239b § 1 i § 2 o.p. dzielą się na dwie kategorie: po pierwsze - związane z sytuacją majątkową podatnika; po drugie zaś - z upływem terminu przedawnienia. Wobec treści art. 239b § 1 i § 2 o.p., musi wystąpić przynajmniej jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p., przy czym, w przypadku tychże przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić ich wystąpienie przez udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 2 o.p. wystarczy uprawdopodobnienie, przez które należy rozumieć takie działanie, które ma na celu sprawienie, że coś stanie się prawdopodobne, czyli że przypuszczalnie nastąpi. W ocenie Sądu uzasadniona jest zatem teza, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek tj. jednej ze wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1-4 o.p. oraz przewidzianej w § 2 art. 239b o.p. Warunkiem koniecznym dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 o.p. jest bowiem jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.). Podkreślić też należy, że w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku. Ciężar poszukiwania takiego dowodu obciąża podatnika, gdyż jedynie wówczas możliwe będzie przeprowadzenie dowodu przeciwstawnego przez organ podatkowy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1156/10). Należy także wskazać, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru sprowadza się do oceny przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i jego zasadności, w kontekście wystąpienia wymaganych ustawowo przesłanek, według daty nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie daty późniejszej. W tym znaczeniu nowe zdarzenia nie rzutują na byt postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Kontrola instancyjna w tym zakresie musiała dotyczyć momentu nadania tegoż rygoru, nie zaś jakiegokolwiek momentu późniejszego. W przeciwnym razie wszelkie wtórne zmiany stanu faktycznego mogłyby automatycznie skutkować wnioskiem o konieczności uchylenia postanowienia, nawet jeśli w dacie jego podejmowania było ono prawidłowe (legalne). Tego rodzaju zapatrywania nie można było zaakceptować, zwłaszcza przez wzgląd na daleko idące konsekwencje w zakresie skutków materialnoprawnych powstałych w związku z postanowieniem o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wydanym przez organ pierwszej instancji, a niweczonych w wyniku jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego (zob. uchwała NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13). 6. W ocenie Sądu, organy w prawidłowy sposób wykazały istnienie w niniejszej sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 o.p. odnosząc wysokość określonych decyzją zaległości podatkowych ([...] zł należność główna wraz z odsetkami na dzień 16 czerwca 2021 r.) do majątku podatnika. Organ podatkowy ustalił bowiem, że spółka nie posiada zarejestrowanych na siebie pojazdów, ani nieruchomości, nie posiada też środków trwałych odpowiadających wartości zaległości wraz z odsetkami. Zatem uznano, że podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Dokonane ustalenia w niniejszej sprawie oparto na zebranym materiale dowodowym, w tym na podstawie systemów (baz danych), do których dostęp posiadają organy podatkowe. Organ ustalił, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r., sygn. akt [...] został zabezpieczony majątek skarżącej poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] oddalono wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości ze względu na uregulowania art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego, który stanowi, że Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. Ze sprawozdania finansowego za 2019 r. wynika, że aktywa trwałe spółki wynosiły [...] zł, natomiast kapitał własny był ujemny i wynosił (-) [...] zł. Powstała strata w wysokości [...] zł miałaby zostać pokryta z zysków przyszłych okresów. Z wprowadzenia do sprawozdania finansowego wynika natomiast, iż zostało ono sporządzone przy założeniu, że jednostka nie będzie kontynuowała działalności gospodarczej. Jako okoliczność wskazującą na zagrożenie kontynuowania działalności wskazano złożenie do sądu wniosku o upadłość spółki. Ustalono również, iż ani w 2017 r., ani w 2018 r., ani w 2019 r., jak również w styczniu 2020 r. nie dokonywano zakupu środków trwałych (według deklaracji VAT-7). Z zestawienia danych z deklaracji VAT-7 wynika stopniowy spadek sprzedaży od czerwca 2018 r. Ostatnia deklaracja została złożona za styczeń 2020 r. - wykazano w niej WNT w wysokości [...] zł, nabycie pozostałych towarów i usług w kwocie [...] zł oraz kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł. Spółka posiada także zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r., (w wysokości [...] zł) w związku z orzeczeniem Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r. Z powyższego wynika, iż słusznie zatem organy wywiodły, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. 7. Z kolei w 239b § 2 o.p. ustawodawca wskazał natomiast, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w tym przepisie oznacza, iż obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek nie zostanie zapłacony. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, ze swej istoty nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu (wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 583/15). Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyśpieszenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120). W ocenie Sądu, organ w prawidłowy sposób wykazał istnienie w niniejszej sprawie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji podatkowej, również odnosząc wysokość określonych decyzją zaległości podatkowych ([...] zł) do majątku podatnika, który nie daje gwarancji możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji skutkującej zaspokojeniem wierzyciela podatkowego. Organ dokonał także szczegółowej analizy dochodów skarżącej i uznał, że zadeklarowane przez skarżącą dochody nie pokrywają kwoty zaległych zobowiązań. W 2019 r. skarżąca poniosła stratę w wysokości [...] zł. Ostatnią deklarację VAT-7 złożyła w styczniu 2020 r. Strona posiada także nieuregulowane należności z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r., które w łącznej wysokości wraz z odsetkami wynosiły [...] zł, co również uprawdopodabnia niewykonanie przedmiotowego zobowiązania. Na podstawie deklaracji VAT-7 ustalono, że zakupy i dostawy za 2019 r. i styczeń 2020 r. utrzymują się na niskim poziomie. Także wniosek o ogłoszenie upadłości oddalony przez sąd upadłościowy ze względu na niewystarczający majątek na zaspokojenie kosztów postępowania uprawdopodabnia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Nadto organ drugie instancji zwrócił uwagę, że źródłem zaległości podatkowych były nierzetelne transakcje gospodarcze, argumentując przy tym, że sposób powstania zaległości potwierdza prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązań. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że wystawianie faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych istotnie podważa rzetelność podatnika i pozwala na przyjęcie za prawdopodobne, że zobowiązanie określone w decyzji nieostatecznej nie będzie wykonane (np. wyrok WSA w Łodzi z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 816/2018). 8. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ trafnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłance z art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 o.p., a co za tym idzie, zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego należało uznać za niezasadne. W ocenie Sądu, organy podatkowe działały praworządnie, tj. na podstawie wskazanych przepisów prawa, powołując istotne w sprawie okoliczności faktyczne. 10. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 329, ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło