I SA/Gl 1720/20

WyrokWSA w Gliwicach2021-05-05

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz–Ziętek, Dorota Kozłowska, Adam Nita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi (opłatami manipulacyjnymi), jest zgodne z prawem w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, dotyczącego niekonstytucyjności przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z Konstytucją RP z powodu braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych, przepisy te nadal obowiązują w zakresie nieobjętym wyrokiem. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych, uwzględniając całokształt czynności organu egzekucyjnego, skomplikowanie sprawy, liczbę tytułów wykonawczych i długotrwałość postępowania, a ustalona kwota nie była nadmiernie wygórowana. Sąd zaaprobował metodologię organu, który przyjął maksymalną opłatę manipulacyjną w wysokości 4.275 zł, opierając się na analogii do maksymalnej opłaty za zajęcie nieruchomości.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta R. (wierzyciel) zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. Koszty te obejmowały opłaty manipulacyjne naliczone w postępowaniu egzekucyjnym wobec I.K. (dłużnika), które zostało umorzone z powodu śmierci zobowiązanej. Wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów dotyczących braku maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz–Ziętek, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Adam Nita, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi wierzyciela oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z [...] nr [...], sprostowanym postanowieniem z [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna), po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta R. (dalej: wierzyciel, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z [...] nr [...], mocą którego określono wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec I.K. (dalej: dłużnik, zobowiązana) na kwotę [...] zł oraz obciążono nimi wierzyciela. Powyższe postanowienie organu nadzoru zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ pierwszej instancji prowadził wobec dłużnika postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela z [...] nr [...], z [...] nr [...], z [...] nr [...], z [...] nr [...] i z [...] nr [...], obejmujących zaległości z tytułu opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł. Postanowieniem z [...] nr [...] organ pierwszej instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powyższych tytułów wykonawczych w oparciu o art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. tj. z uwagi na śmierć zobowiązanej, gdyż obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego. Zawiadomieniem z [...] nr [...] organ egzekucyjny na podstawie art. 64c § 6a pkt 2) u.p.e.a. zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w przedmiotowym postępowaniu. Pismem z 4 września 2019 r. wierzyciel złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] nr [...] określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika na kwotę [...] zł i obciążył nimi wierzyciela. Po rozpoznaniu zażalenia wierzyciela organ nadzoru postanowieniem z [...] nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ egzekucyjny winien ustalić za które zajęcia rachunku bankowego należne są koszty, biorąc pod uwagę treść art. 64 § 4 u.p.e.a. oraz czy na zajętych rachunkach bankowych istniały jakiekolwiek środki finansowe podlegające zajęciu. W toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji uzyskał informacje o braku środków na rachunkach bankowych, lub o zamknięciu tychże rachunków w dniu [...]. Następnie postanowieniem z [...] organ pierwszej instancji obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] w łącznej wysokości [...] zł. Na powyższe postanowienie wierzyciel złożył zażalenie powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, w którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których zostało wydane zaskarżone postanowienie. Wierzyciel podniósł, że Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, tj. zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Ponadto podniósł, że w oparciu o dokumenty zawarte w aktach można stwierdzić, że ustalone w zaskarżonym postanowieniu opłaty manipulacyjne, odpowiadają sytuacji, którą Trybunał Konstytucyjny wskazał jako przejaw oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. Opłaty manipulacyjne w odniesieniu do wskazanych w postanowieniu tytułów wykonawczych kształtują się w wysokości: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł. Zdaniem wierzyciela trudno uznać, że wysłanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego pociąga za sobą nakład pracy odpowiadający takiej wysokości opłaty. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie omówił przepisy ustawy egzekucyjnej dotyczące obciążenia kosztami egzekucyjnymi, a w szczególności podniósł, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 64c § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny wykonując jego zalecenia określone w postanowieniu z [...] nr [...] obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, na które składały się opłaty manipulacyjne za doręczenie poszczególnych tytułów wykonawczych. Nie naliczono natomiast opłat za zajęcie rachunków bankowych. Zdaniem organu nadzoru zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż prawidłowo obciążono wierzyciela kosztami opłaty manipulacyjnej. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że chociaż organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do zaleceń Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku z 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14, w realiach konkretnej sprawy nie czyni to przedmiotowego rozstrzygnięcia wadliwym, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W ocenie organu nadzoru orzeczona w przedmiotowej sprawie opłata manipulacyjna w kwocie [...] zł spełnia wymogi jakie Trybunał Konstytucyjny postawił przed organami we wskazanym wyżej wyroku. Na zakończenie organ odwoławczy podkreślił, że zasadnym jest obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. O powyższym przesądzają następujące przesłanki: - odniesienia całości ustalonej kwoty kosztów ([...] zł) do poziomu skomplikowania wszystkich czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz globalnego nakładu pracy organu egzekucyjnego; - uwzględnienia okoliczności, że egzekucja dotyczyła należności dłużnika obejmujących zaległości z tytułu opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł; - egzekucja prowadzona była na podstawie pięciu tytułów wykonawczych, które wpływały do organu egzekucyjnego sukcesywnie, a czynności egzekucyjne na ich podstawie podejmowane były odrębnie; - długotrwałość prowadzonego postępowania egzekucyjnego wynikająca zarówno z sukcesywnego wpływu tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego, jak również nieskuteczności podejmowanych działań. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie art. 64c § 1, § 4 i § 7 w zw. z art. 64 u.p.e.a, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie polegające na orzeczeniu, iż w sprawie zachodzą przesłanki obciążenia wierzyciela kosztami postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, co nastąpiło postanowieniem Sądu z 1 marca 2021 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że stosownie do przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonaną czynność egzekucyjną zajęcia innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych opłatę w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Skarżący stwierdził, iż wyrokiem z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt: SK 31/14 Trybunał Konstytucyjny stwierdził o niekonstytucyjności przepisów na podstawie których zostało wydane zaskarżone postanowienie. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Zdaniem skarżącego w oparciu o dokumenty zawarte w aktach postępowania egzekucyjnego można stwierdzić, że ustalone w zaskarżonym postanowieniu opłaty manipulacyjne, odpowiadają sytuacji, którą Trybunał Konstytucyjny wskazał jako przejaw oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. Opłaty manipulacyjne za dokonanie czynności w odniesieniu do wskazanych w postanowieniu tytułów wykonawczych kształtują się w niniejszej sprawie w wysokości: [...] zł., [...] zł., [...] zł., [...] zł., [...] zł. Skarżący podkreślił, że w jego ocenie trudno uznać, że wysłanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego pociąga za sobą nakład pracy odpowiadający takiej wysokości opłaty. Na zakończenie skarżący podniósł, że okoliczności powyższe ewidentnie wskazują na naruszenie zasady zakazu nadmiernej ingerencji, polegającej na naruszeniu proporcji pomiędzy obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych wynikającej z art. 84 Konstytucji RP a prawem jednostki do własności (art. 64 § 1 Konstytucji RP), co stanowiło zasadniczy powód uznania powołanych przepisów za niekonstytucyjne. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie jest sporny, zaś spór pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, a konkretnie opłat manipulacyjnych obciążających skarżącego w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14. Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że wyrokiem z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowany w Dz.U. z 2016 r. poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uchylił przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ani przepisu art. 64 § 6 u.p.e.a. Co więcej Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Trybunał jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Dalej Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Należy jednak zauważyć, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie stało się wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2206/17 (wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wyrok Trybunału jest wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Z zaleceń Trybunału zaś jasno wynika dopuszczalność stosowania stawek procentowych jako jednej z metod określania wysokości opłat i to nie tylko w kwotach stawek minimalnych. Trybunał wyraźnie zakwestionował bowiem tylko brak stawek maksymalnych, nie zakwestionował natomiast możliwości stosowania stawek procentowych (gdyż wyraźnie ją dopuścił), a w konsekwencji - nie wskazał na konieczność stosowania wyłącznie stawek minimalnych. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego. Pominięcia takie polegają na tym, że ustawodawca unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale dokonał tego w sposób niepełny, regulując ją tylko fragmentarycznie. Zatem dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie można tracić z pola widzenia wskazanych powyżej kwestii, a w szczególności faktu, że zarówno organ, określając wysokość kosztów egzekucyjnych, jak i Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem tak ustalonej wysokości tych kosztów, działa w obszarze nieunormowanym przez ustawodawcę. W konsekwencji uzupełnienie pominięcia ustawowego nastąpić musi na płaszczyźnie stosowania prawa w granicach określonych przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej, że ustalone w zaskarżonym postanowieniu opłaty manipulacyjne, odpowiadają sytuacji, którą Trybunał Konstytucyjny wskazał jako przejaw oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. Podkreślenia wymaga, że organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, dlaczego obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. Przesądziły o tym następujące przesłanki: - odniesienia całości ustalonej kwoty kosztów ([...] zł) do poziomu skomplikowania wszystkich czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz globalnego nakładu pracy organu egzekucyjnego; - uwzględnienia okoliczności, że egzekucja dotyczyła należności dłużnika obejmujących zaległości z tytułu opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł; - egzekucja prowadzona była na podstawie pięciu tytułów wykonawczych, które wpływały do organu egzekucyjnego sukcesywnie, a czynności egzekucyjne na ich podstawie podejmowane były odrębnie; - długotrwałość prowadzonego postępowania egzekucyjnego wynikająca zarówno z sukcesywnego wpływu tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego, jak również nieskuteczności podejmowanych działań. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, iż punktem odniesienia do określenia kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie były regulacje ustawy egzekucyjnej dotyczące wysokości kosztów egzekucyjnych w przypadku egzekucji z nieruchomości. Uzasadniając przyjętą metodologię, organ odwoławczy zauważył, iż ustawa egzekucyjna przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości poprzez wskazanie kwotowo maksymalnej wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości (nie więcej niż 34.200 zł). Przepis art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. określa zatem maksymalną wysokość opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości. Opłata w przypadku dokonania zajęcia nieruchomości wynosi 8 % kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednakże niż 34.200 zł. Odnosząc się do metodologii ustalania opłaty manipulacyjnej Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru w tym zakresie. Przyjmując jako podstawę maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie 34.200 zł organ przyjął, że maksymalna opłata manipulacyjna, w związku z brakiem ustawowych regulacji, nie może być wyższa niż 4.275 zł. Kierował się przy tym przyjęciem takiej zależności, że za zajęcie nieruchomości stawka procentowa została wskazana na 8%, a dla opłaty manipulacyjnej 1%. Z uwagi na powyższe, organ nadzoru zasadnie stanął na stanowisku, że maksymalna opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż 1/8 maksymalnej opłaty za zajęcie nieruchomości, a więc nie może przekraczać kwoty 4.275 zł. Takie stanowisko zaaprobował także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 2094/18. W tym miejscu Sąd orzekający wskazuje, że tut. Sąd wielokrotnie aprobował stanowisko organów, że dopóki ustawodawca nie ureguluje maksymalnych stawek opłat to posiłkując się wysokością opłaty za zajęcie nieruchomości, która wynosi 8% egzekwowanej należności, lecz maksymalna jej kwota nie może przekroczyć 34.200 zł, to maksymalny wymiar opłaty manipulacyjnej może wynosić 4.275 zł (1%, czyli 1/8 z 34.200 zł). Przykładowo można podać sprawy o sygn. akt I SA/Gl 105/18 i I SA/Gl 1312/18. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Tym bardziej, że skarżący kwestionuje wysokość opłat manipulacyjnych wyliczonych w oparciu o treść art. 64 § 6 u.p.e.a., a w skardze tego przepisu w ogóle nie powołuje. Zaś w uzasadnieniu skargi powołuje przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., który dotyczy opłat za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych. Zdaniem Sądu koszty egzekucyjne ustalone wg przyjętej przez organy metody na łączną kwotę [...] zł nie są nadmiernie wygórowane i nie powodują całkowitego zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie czynności opłat. Z samej zaś istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Natomiast Trybunał Konstytucyjny rozważał, że tylko w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. W ocenie Sądu organom orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło