I SA/Gl 202/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2002-2006 w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. S. (dalej: skarżący) na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącego wezwany został do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca odpis powyższego zarządzenia doręczona została pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 lipca 2016 r. Ponieważ należny wpis od skargi kasacyjnej nie został uiszczony, postanowieniem z dnia 5 września 2016 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 września 2016 r. W piśmie z dnia 22 września 2016 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek skarżący zaznaczył, że jest właścicielem samochodu ciężarowego (TIR) jak również jego kierowcą. Podniósł, że "będąc ciągle w pracy za granicą" nie mógł w terminie opłacić skargi kasacyjnej. Stwierdził również, że nie przywrócenie terminu spowoduje dla niego ujemne skutki procesowe. Jednocześnie w dniu 22 września 2016 r. skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 września 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego (w piśmie z dnia 6 października 2016 r.) do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie odpisu tego wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano pełnomocnika skarżącego do podania w terminie 7 dni, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazano również, że w powyższym terminie nadesłać można dokumentację, wskazującą na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Odpowiadając w terminie na wezwanie skarżący nadesłał odpis wniosku o przywrócenie terminu oraz wskazał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 21 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy należało w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek złożony został w przewidzianym ustawą siedmiodniowym terminie. Skarżący wskazywał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 21 września 2016 r. Wniosek o przywrócenie terminu wniesiony został w dniu 22 września 2016 r. a zatem w terminie. Skarżący dopełnił także uchybionej czynności, gdyż w dniu 22 września 2016 r. uiścił wpis od skargi kasacyjnej. Usunął on również w terminie brak formalny wniosku poprzez nadesłanie jego odpisu. Zaistniała sytuacja dała możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Należy zatem podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Podkreślenia wymaga, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu orzecznictwo sądowe zalicza m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W szczególności zaś przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, ani nieznajomość prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 75/14; 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 450/12 oraz 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1104/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazane w sposób ogólnikowy w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie mogą bowiem skutkować uznaniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Zaznaczyć przy tym również należy, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, LEX nr 494229). W ocenie Sądu, czynności zawodowych skarżącego (kierowca samochodu ciężarowego TIR) nie można kwalifikować jako nagłych i nieprzewidywalnych, czyli uniemożliwiających dokonania czynności procesowej z zachowaniem terminu. Co więcej, w niniejszym postępowaniu skarżący reprezentowany jest przez doradcę podatkowego, a więc profesjonalistę, który upoważniony jest do podjęcia działań w interesie mocodawcy, w tym do uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1154/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Końcowo zauważyć należy, że wniosek skarżącego nie został poparty jakąkolwiek dokumentacją, mogącą wskazywać na brak jego winy w uchybieniu terminu. Na możliwość przedłożenia takiej dokumentacji Sąd zwrócił zresztą uwagę w piśmie z dnia 6 października 2016 r., skierowanym do pełnomocnika skarżącego, zawierającym wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.