I SA/Gl 28/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-09-03

Skład orzekający: Bożena Pindel, Monika Krywow, Piotr Pyszny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, braku doręczenia upomnienia oraz wygaśnięcia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym są zasadne, gdy zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV, mimo że były one zarejestrowane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak przedstawienia przez zobowiązanego dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV stanowił wystarczającą przesłankę do uznania, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych istniał do momentu wyrejestrowania. Skoro zobowiązany nie wykazał, że obowiązek wygasł lub nie istniał, a organ egzekucyjny prawidłowo doręczył upomnienie i zastosował środek egzekucyjny przerywający bieg przedawnienia, zarzuty nie mogły zostać uwzględnione.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV. Spółdzielnia podnosiła, że od 2003 r. nie używała zarejestrowanych odbiorników po rozwiązaniu umowy dzierżawy hotelu, a zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłano na niewłaściwy adres. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za niezasadne, wskazując na brak dowodu wyrejestrowania odbiorników, skuteczne doręczenie upomnienia oraz przerwanie biegu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Monika Krywow, Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 28 listopada 2024 r. nr COF.OUR.635.8033.2024 ŁD.BK.ZZ 09011959 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z 28 listopada 2024 r. Nr COF.OUR.635.8033.2024 (ŁD.BK.ZZ 09011959) Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm..; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689.; dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. (dalej: Spółdzielnia, zobowiązana lub skarżąca) – utrzymał w mocy postanowienie własne z 7 października 2024 r., nr COF.OUR.635.8033.2024 KA.PK.P 09011959. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny. Organ I instancji postanowieniem z 7 października 2024 r. oddalił zarzuty zobowiązanej Spółdzielni dotyczące: nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. W zażaleniu zobowiązana wniosła o uznanie zarzutów z 13 sierpnia 2024 r. Wskazała, że od 29 sierpnia 2003 r., tj. od rozwiązania umowy dzierżawy, nie używała radioodbiorników będących na wyposażeniu Hotelu "[...]". Odbiorniki zostały przekazane protokołem zdawczo-odbiorczym nowemu dzierżawcy K1., które po podpisaniu umowy przejęły obowiązek opłat. Podniosła także, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 5 grudnia 2008 r. przesłano na niewłaściwy adres. Organ działając w II instancji nie uwzględnił zażalenia. Podał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy abonamentowej oraz w poprzedzającej ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1722), która weszła w życie1 marca 1993 r. Powołał art. 2 ust. 2, 4 i 5 ustawy abonamentowej. Wyjaśnił, że materiał dowodowy w postaci zarchiwizowanego przez Pocztę Polską S.A. odcinka "U" z książeczki radiofonicznej numer [...] świadczy, iż doszło do rejestracji odbiorników przez podmiot Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" używanych w Hotelu "[...]" (ul. [...], K.). Wierzyciel załączył do wydanego postanowienia Print Screen z elektronicznego rejestru Poczty Polskiej S.A. zarejestrowanych użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, potwierdzający rejestrację odbiorników na podmiot Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" - Hotel "[...]" pod adresem: ul [...] w K. Potwierdza to, że została zgłoszona rejestracja 28 odbiorników radiofonicznych i 6 odbiorników telewizyjnych przez ww. Spółdzielnię w miejscu użytkowania - Hotelu "[...]", co zostało zarejestrowane w elektronicznym rejestrze użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (bazie danych Poczty Polskiej S.A.). Spółdzielnia posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych do dnia 6 lipca 2023 r. (do dnia poprzedzającego wyrejestrowanie). Wyjaśnił, że elektroniczny rejestr użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych jest zbiorem usystematyzowanych informacji (danych) przetwarzanych w formie elektronicznej i stanowi zbiór zawierający dane użytkowników i zarejestrowanych odbiorników. Odnosząc się do argumentu zobowiązanej, że od 29 sierpnia 2003 r. radioodbiorniki nie były używane, organ wyjaśnił, iż opłata za posiadanie odbiorników nie jest związana z prawem własności do lokalu czy jego wydzierżawieniem, lecz związana jest z używaniem odbiorników. W przypadku zatem zaistnienia okoliczności z powodu których Spółdzielnia zaprzestała używać odbiorniki (rozwiązała umowę oraz przekazała odbiorniki nowemu podmiotowi wydzierżawiającemu) należało niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania zgodnie z obowiązującą w 2003 roku treścią rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r.. Nr 70, poz. 338). Podkreślił, że w książeczkach radiofonicznych wydawanych przez placówkę pocztową w wyniku dopełnienia formalności rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie wyrejestrowania odbiorników. Jednocześnie organ potwierdził, że nie posiada dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez Spółdzielnię w 2003 r. formalności wyrejestrowania odbiorników znajdujących się w Hotelu "[...]", który miałyby wpływ na rozpatrywaną sprawę, a argumentacja w zakresie umowy dzierżawy nie może zostać uwzględniona. Powoływane dokumenty w postaci rozwiązania umowy najmu, porozumienia przekazania przedmiotowych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Arkusz Spisu z Natury z dnia 30-31 sierpnia 2003 r.) nowemu podmiotowi wydzierżawiającemu Hotel "[...]" nie stanowią podstawy do uznania roszczeń, a jedynie świadczą o zawarciu umowy czy też rozwiązaniu umowy. Zgłoszenie zmian formalno-prawnych w tym wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych można dokonać tylko zgodnie z obowiązującymi w danym czasie aktami prawnymi (rozporządzeniami). Stwierdził, że zobowiązana błędnie wskazała, iż opłaty abonamentowe były regulowane po 2003 r. Podkreślił, że Spółdzielnia za odbiorniki użytkowane w Hotelu "[...]" ostatnią wpłatę dokonała w dniu 21 sierpnia 2003 r. na książeczkę radiofoniczną numer [...] w wysokości 195,00 zł za m-c 08/2003. Poczta Polska S.A. nie potwierdza, aby były dokonywane dalsze wpłaty. W kwestii dotyczącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wyjaśnił, że jego nadania dokonano na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342). Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało wysłane 5 grudnia 2008 r., na adres użytkowania odbiorników (Hotel "[...]"). Odnosząc się do zarzutów zobowiązanej podał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]) wysłano na adres użytkowania odbiorników, który Spółdzielnia wskazała przy rejestracji odbiorników. Wskazanie na odcinku "U" z książeczki radiofonicznej numer [...] adresu siedziby Spółdzielni nie świadczy o zmianie adresu użytkowania 28 odbiorników radiofonicznych i 6 odbiorników telewizyjnych zarejestrowanych na Hotel "[...]", które do sierpnia 2003 r. używane były pod tym adresem. Uznał tym samym za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. Dalej organ wyjaśnił, że brak realizacji zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych na koncie z indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...] spowodował, że Poczta przekazała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. tytuł wykonawczy o numerze 36630E1-51/PO/2024 z 19 lipca 2024 r., który wystawiony został prawidłowo na dane Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", a poprzedziło egzekucje skierowane do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" upomnienie numer [...] z dnia 21 kwietnia 2023 r. Również uznał, że właściwie zajęto stanowisko w zakresie zgłoszonego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Organ wypełniając nałożony w art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, w dniu 21 kwietnia 2023 r. skierował do Spółdzielni listem poleconym o numerze R [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru EPO) upomnienie numer [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Upomnienie uznano zostało doręczone - 25 kwietnia 2023 r. Dowód - upomnienie z 21 kwietnia 2023 r. oraz dokument elektroniczny wygenerowany z systemu Poczty potwierdzający doręczenie przesyłki zawierającej upomnienie załączono do postanowienia organu I instancji. Organ uznał za niezasadny zarzut wygaśnięcia obowiązku. Wskazał, że nie doszło do przedawnienia roszczeń, powołał art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej O.p.). Natomiast art. 70 § 4 O.p. wskazuje, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w 2024 r. (zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało odebrane - 12 sierpnia 2024 r.), zatem nie doszło do przedawnienia należności za okres od 01/2019 do 03/2023. W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego zobowiązana Spółdzielnia domagała się jego uchylenia w całości, a także uchylenia postanowienia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, - art. 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji indywidualnego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego poprzez uznanie, że pomimo utraty mocy imiennej książeczki abonamentowej i braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiorników RTV, - art. 5 ust 2 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, że pomimo skierowania informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres doszło do skutecznego powiadomienia abonenta o nadaniu numeru. Spółdzielnia podkreśliła, że od 29 sierpnia 2003 r., a więc od momentu rozwiązania umowy dzierżawy hotelu "[...]" z K1., znajdującego się w K. przy ulicy [...] nie używała radioodbiorników, które znajdowały się na wyposażeniu hotelu "[...]". Radioodbiorniki zostały przekazane protokołem zdawczo-odbiorczym w dniu rozwiązania umowy dzierżawy K1., które były właścicielem obiektu. Powołała się na załączony do akt sprawy protokół przekazania odbiorników RTV nowemu dzierżawcy, którym był M. O. firma R.M O., z którym podpisały umowę K1. i przejął on obowiązki opłat zgodnie z obowiązującym prawem. W kwestii nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 5 grudnia 2008 r. wskazała, że z dokumentu wynika, iż przesłany został na nieprawidłowy adres; [...], powinien być przesłany na adres na który została wydana książeczka radiofoniczna tj. [...], a więc na adres siedziby Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie zaś na adres hotelu "[...]". Spółdzielnia nie zmieniła adresu siedziby firmy, zatem w momencie wydania rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. powinien zostać przesłany na jej adres. Ponadto Poczta nie jest więc w posiadaniu dokumentu potwierdzającego powiadomienie zobowiązanego o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Dodała, że pierwszym dokumentem jaki otrzymała od wierzyciela było upomnienie z 21 kwietnia 2023 r. Podkreśliła że przez wiele lat Poczta nie reagowała w jakikolwiek sposób na nieuiszczanie opłat abonamentowych przez skarżącą, a ww. wezwanie było pierwszą reakcją od 2003 r. Tytuł egzekucyjny wystawiony przez Pocztę obejmuje okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2023 r., to dlaczego dopiero w 2023 r., a więc po 20 latach wystawiła tytuł wykonawczy i egzekwowała realizację obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych dochodzi od skarżącej i to za okres kilku lat wstecz. Brak jakiejkolwiek reakcji Poczty na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony skarżącej o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej P.p.s.a.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Spór w sprawie − w związku z zarzutami złożonymi na podstawie z art. 33 § 2 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącej Spółki opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2019 r. do marca 2023 r. Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.): 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut: 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny; 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.) W przedmiotowej sprawie skarżąca w terminie podniosła zarzuty: - nieistnienie obowiązku - art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., - braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane - art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., - wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części - art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Przedstawione w ww. art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do ww. wymienionego zarzutu wyjaśnić należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Skarżąca nie zaprzecza, że dokonała rejestracji 28 odbiorników radiofonicznych i 6 odbiorników telewizyjnych na dane: Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" Hotel "[...]". Z akt sprawy wynika, że rejestracji dokonano 23 marca 1998 r. W elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano regularne wnoszenie opłat abonamentowych przez skarżącą, do dnia 21 sierpnia 2003 r. Skarżąca twierdzi, że od 29 sierpnia 2003 r., tj. od dnia rozwiązania umowy dzierżawy Hotelu "[...]", nie używała ww. odbiorników. Z akt sprawy wynika także, że 7 lipca 2023 r. dokonała wyrejestrowania odbiorników RTV. Zatem w okresie od 1998 r. do 7 lipca 2023 r. skarżąca pozostawała abonentem ww. odbiorników RTV, natomiast jedynie do 21 sierpnia 2003 r. dokonywała wpłat na poczet opłat abonamentowych. Skarżąca twierdziła, że dalszych opłat abonamentowych miał dokonywać następny dzierżawca obiektu firma "R.M. O.". Organ jednak zaprzeczył, że były dokonywane dalsze wpłaty, zaś skarżąca okoliczności tej nie wykazała. Z akt sprawy wynika także, że skarżącej skutecznie doręczono upomnienie z 21 kwietnia 2023 r. - w dniu 25 kwietnia 2023 r. Sporne pozostaje po pierwsze, czy skarżąca miała obowiązek uiszczania dalszych opłat abonamentowych po rozwiązaniu umowy dzierżawy Hotelu "[...]" oraz po drugie, czy doszło do skutecznego doręczenia jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Odnosząc się do pierwszego ze spornych zagadnień należy podnieść, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2019 r., I GSK 928/18). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Z akt sprawy wynika, że skarżąca 7 lipca 2023 r. dokonała wyrejestrowania ww. odbiorników. Wskazać także należy, że przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z: – § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.; – § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.; – § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r. W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, sprzedaż lokalu, czy inna forma dokonania zmian, gdzie użytkowane były zarejestrowane odbiorniki RTV nie są okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego skuteczne wyrejestrowanie radioodbiorników przed dniem 7 lipca 2023 r., natomiast organ zaprzeczył, że były wnoszone dalsze opłaty. Z akt sprawy wynika, że skarżącej pismem z 5 grudnia 2008 r. przesłano zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV, na adres wskazany przy rejestracji odbiorników. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Natomiast doręczenie omawianego zawiadomienia winno być dokonane na adres podany przez abonenta. Zatem skoro skarżąca nie dopełniła wymogu poinformowania o zmianie adresu, to Poczta Polska S.A. zobligowana była do powiadomienia zobowiązanej na adres, który został jej podany i nie można mówić o bezprawności działania wierzyciela w tym zakresie. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17). Zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a także w okresie obowiązywania wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, (wynika to także z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zatem także zarzuty skarżącej kwestionujące skuteczne doręczenie jej pisma o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, okazały się niezasadne. Podsumowując, powtórzyć należy, że warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wyrejestrowania odbiorników. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywał na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na skarżącej. Skoro skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i zasadnie dochodził wymagalnych opłat abonamentowych. Natomiast należy się zgodzić ze skarżącą, że Poczta Polska przez wiele lat nie podejmowała czynności w sprawie. Tym niemniej, jak wyjaśniono już wyżej uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, a Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Skarżąca podniosła także zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz przedawnienia roszczeń (wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części). Jak wyżej wskazano nie budzi wątpliwości skuteczne doręczenie skarżącej upomnienia z 21 kwietnia 2023 r., w dniu 25 kwietnia 2023 r., na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. W następstwie jego otrzymania skarżąca 7 lipca 2023 r. dokonała wyrejestrowania odbiorników. Okoliczność ta na obecnym etapie postępowania nie była sporna. Odnośnie podniesionego zarzutu przedawnienia wyjaśnić należy, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 O.p., do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (zob. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I GSK 1668/19). Oznacza to, że najstarsze zaległości skarżącej z 2019 r. ulegają przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2024 r. Tymczasem przed tą datą, jak podał organ zastosowano środek egzekucyjny, zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono skarżącej w dniu 12 sierpnia 2023 r. Takie działania prowadzą do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., organ egzekucyjny dokonał bowiem czynności zgodnie w wystawionym tytułem wykonawczym. Z tych względów organ nie naruszył w toku postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło