I SA/Gl 323/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...], oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą J. L. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. z tytułu działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że znajduje się on aktualnie w dramatycznej sytuacji finansowej, otrzymuje wraz z małżonką minimalne wynagrodzenia, z których muszą utrzymać także dzieci. Wskazał dalej, że sankcje związane z prowadzonymi postępowaniami karnymi i podatkowymi uniemożliwiają na chwilę obecną podjęcie innej pracy. Ponadto zauważył, że nie zachodzą przesłanki od których uzależnione jest nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a nadto jej wykonanie może doprowadzić do powstania znacznej szkody po stronie skarżącego, a to zarówno z uwagi na wysokość zobowiązań wynikających z decyzji, jak i na stan majątkowy i zawodowy skarżącego. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "ppsa", wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, które w świetle treści art. 61 § 3 ppsa, polegają na niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Ponadto zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącej, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12). Ponadto zauważyć należy, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że argumentacja przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania znacznej szkody po stronie skarżącego, a to zarówno z uwagi na wysokość zobowiązań wynikających z decyzji, jak i na stan majątkowy i zawodowy skarżącego. Podnieść w tym miejscu należy, że taka argumentacja powinna być poparta dokumentami obrazującymi aktualną sytuację finansową strony skarżącej i potwierdzającymi jej stanowisko. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04). Dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2045/14). Tytułem przykładu można wskazać, że dla poparcia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy przedstawić wyciąg z rachunku bankowego, dokumenty wskazujące na wysokość ponoszonych comiesięcznych koniecznych opłat i pozwalających ustalić wysokość kwoty, która pozostaje do dyspozycji strony skarżącej po ich uiszczeniu. Istotne jest również to, czy kwota pozostała po poniesieniu koniecznych wydatków służy utrzymaniu jedynie strony skarżącej, czy jeszcze osób pozostających na jej utrzymaniu. Wszystkie te okoliczności mają znaczenie. Wskazują bowiem konkretnie jak przedmiotowa kwota ma się do sytuacji finansowej strony skarżącej (zob. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1573/14). Tymczasem skarżący w ramach postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, na którego uzasadnienie powołuje się we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie przedłożył dokumentów, które pozwoliłyby ocenić jego sytuację majątkową i rodzinną. Nie nadesłał w szczególności zaświadczenia w sprawie zameldowania, co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie składu osobowego gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącego. Ponadto skarżący nie przedłożył rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz rachunków potwierdzających ich zapłatę. Brak zaś tej dokumentacji powoduje, że Sąd nie może ocenić sytuacji finansowej strony skarżącej, a tym samym nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie sposób więc ocenić słuszności twierdzeń strony skarżącej w tym zakresie. Nie jest bowiem możliwe ustalenie, czy powołane we wniosku okoliczności stanowią realne zagrożenie, a jeśli tak, to czy ich wystąpienie może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11). Także samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych (por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FZ 331/11). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.