I SA/Gl 342/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-10-02

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Bożena Miliczek-Ciszewska, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, uwzględniając wszystkie argumenty strony skarżącej i dokonując wnikliwej analizy stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, nie odnosząc się do wszystkich argumentów podniesionych przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i ignorując istotne okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej zobowiązanego. Uznaniowy charakter decyzji umorzeniowych nie zwalnia organu z obowiązku rzetelnej analizy sprawy i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie nie zostało dochowane.
Stan faktyczny
Z. T. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu trudnej sytuacji finansowej. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani ważnego interesu zobowiązanego. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie odnosząc się do podniesionych przez skarżącego argumentów dotyczących m.in. braku majątku do egzekucji i korzystania z pomocy społecznej. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na błędne ustalenie przesłanek umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Teresa Randak (spr.), Protokolant Karolina Czaplicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm. ) – dalej określany zamiennie skrótem "kpa" – po ponownym rozpatrzeniu sprawy Z.T. (T.) w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych w terminie składek na ubezpieczenia powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w łącznej kwocie 105.185,67, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] ZUS – u., Oddziału w C. Uzasadniając rozstrzygnięcie, wskazano, że w/w decyzją, organ I instancji odmówił umorzenia należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika, gdyż – zdaniem organu – nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 205, poz. 1585 z 2009 r. z późn. zm. ) – dalej określanej zamiennie skrótem "u.s.u.s." a ponadto wnioskodawca nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności, w części przypadającej od osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, wiązałyby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny, a więc przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 a ustawy. Wnioskiem z dnia 14 listopada 2011 r. wnioskodawca wystąpił do Prezesa ZUS – u o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że nie jest w stanie uregulować należności, z powodu trudnej sytuacji finansowej. W tym przedmiocie, wnioskodawca podniósł m.in., fakt przedawnienia części składek, korzystanie przez rodzinę z pomocy społecznej, a więc spełnienie przesłanki związanej z zaspokojeniem potrzeb życiowych rodziny, a ponadto wskazał, że ZUS od lat prowadzi dochodzenie komornicze a dokumenty stwierdzające brak majątku do egzekucji znajdują się w siedzibie ZUS – u, spełnia więc przesłankę, określoną w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Pismami z dnia 16 listopada 2011 r. i 5 grudnia 2011 r., wnioskodawca został poinformowany odpowiednio o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o możliwości dostarczenia dokumentów mogących mieć wpływ na wynik sprawy i prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz prawie do uzyskania wszelkich informacji dotyczących faktycznych i prawnych okoliczności sprawy, a wynikających z art. 9 i 10 kpa. Dalej organ wskazał, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wskazano ponadto, że zgodnie z art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz.1365), a w szczególności jego § 3 ust. 1. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Dyrektora, prawidłowo organ I instancji uznał, że wnioskodawca nie spełnił ani przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ani też określonych w rozporządzeniu wykonawczym do art. 28 ust. 3 a tej ustawy. Jak wskazał organ zobowiązany nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie stwierdzono braku majątku, z którego może być prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie jest też wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Z przyczyn oczywistych, jak uznał organ, nie wystąpiły przesłanki ujęte w pkt 1, 2, 4 i 4a u.s.u.s. Zdaniem Dyrektora, wnioskodawca nie wykazał też, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spełnienie należności w dłuższym okresie czasu wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Odwołując się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, wskazano, że wnioskodawca uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności kwotę 1.500 zł., przy czym ponosi miesięczne wydatki w wysokości 943,82 zł., w tym z tytułu prowadzonej działalności 651,38 zł. Zdaniem organu II instancji istotne jest również to, że obowiązek spłaty należności składkowych nie oznacza, iż muszą być one uregulowane jednorazowo – art. 29 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przewiduje możliwość zastosowania ulgi w regulowaniu składek w formie układu ratalnego w wysokości dostosowanej do możliwości płatniczych wnioskodawcy. Podsumowując stwierdzono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wniosek płatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem płatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzje w sprawie umorzenia podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, albowiem ZUS nie jest zobligowany do umarzania należności. Jednakże nawet ustalenie, że istnieją ww. przesłanki, które uzasadniałyby pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika, stanowi jedynie warunek konieczny rozważenia takiej możliwości i nie zobowiązuje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania decyzji uwzględniającej żądania strony. Umorzenie należności z tytułu składek powoduje rezygnację Zakładu z całości lub części należnych mu zobowiązań. Zastosowanie omawianej instytucji mogą zatem uzasadniać jedynie wyjątkowe okoliczności, a więc takie, na które płatnik nie miał wpływu lub które były niezależne od sposobu jego postępowania, jak np. znaczne obniżenie zdolności płatniczej płatnika, spowodowane klęską żywiołową lub wypadkiem losowym, podważające w sposób istotny warunki egzystencji płatnika i jego rodziny, co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej płatnik wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe działalności zobowiązanego nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji na ogół obywateli. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko. Nie można nadto z instytucji umorzenia zaległości z tytułu składek czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązany przede wszystkim podniósł błędne ustalenie przesłanek umożliwiających umorzenie wnioskowanych należności, akcentując, że spełniona została zarówno przesłanka całkowitej ich nieściągalności, jak i przesłanka określona w § 3 rozporządzenia wykonawczego. W tym zakresie podkreślił, że prowadzi zakład szewski i że uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności dochód w kwocie około 1.500,00 zł. miesięcznie nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny składającej się z 4 osób. Wskazał także, że żona nie pracuje, a synowie uczą się. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika, przedkładając m.in. decyzje o przyznanym dodatku mieszkaniowym oraz zasiłkach rodzinnych na dzieci oraz dodatków do tych zasiłków. Dyrektor ZUS – u, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz.270). Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja ZUS – u z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Organy obu instancji uznały, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej w punkcie wyjścia zasadnym jest wyrażenie ogólnej uwagi, a to takiej, że organ II instancji ograniczył się – rozpoznając ponownie wniosek skarżącego – do niemalże "powielenia" decyzji organu I instancji, nie odnosząc się do żadnego z argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący zakwestionował w nim przede wszystkim błędne ustalania organu, co do istnienia przesłanek określonych zarówno w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jak i § 3 rozporządzenia wykonawczego, powołując się na konkretne okoliczności, w tym na stwierdzenie przez komornika sądowego braku majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja oraz fakt korzystania rodziny z pomocy społecznej. Zaznaczył w tym przedmiocie, że dokumentacja dotycząca braku majątku znajduje się w dyspozycji ZUS – u, a decyzje dotyczące pomocy społecznej kierowane są na żonę, a nie na niego. Organ II instancji – który na podstawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy – rozstrzyga sprawę, nie może pominąć argumentacji strony podniesionej we wniosku, a to z tej przyczyny, że do wniosku tego – w myśl art. 127 § 3 kpa. – stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest sensu stricto odwołaniem, wykazuje jednak wiele podobieństw do odwołania i powinny mu towarzyszyć te same proceduralne gwarancje bezstronności, które wiążą się z postępowaniem dwuinstancyjnym (por. wyrok NSA z 20 marca 2008 r. II GSK 472/07). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. stanowi bowiem środek zaskarżenia, różniący się od odwołania jedynie brakiem dewolutywności. Po złożeniu takiego wniosku objęta nim decyzja traci charakter ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, co odpowiada sytuacji niewyczerpania toku instancji w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2616/93). Ponadto do istoty i celu tego wniosku należy zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy w postępowaniu administracyjnym, a nie dokonanie autokontroli decyzji jak w art. 132 § 1 i 2 k.p.a. Z tych też względów należy uznać, że decyzja Dyrektora Oddziału ZUS – u w C. nie spełnia wymogów decyzji odwoławczej. Organ ten bowiem, nie dokonał oceny decyzji organu I instancji z uwzględnieniem argumentacji podniesionej przez skarżącego, przy czym – w świetle uzasadnienia decyzji – uprawniony jest wniosek, że argumentacja ta została zignorowana. Uwaga ta jest o tyle istotna, że sytuacja procesowa zobowiązanego jest zasadniczo różna w sytuacji – a tak było w niniejszej sprawie – stwierdzenia braku przesłanek umożliwiających umorzenie należności od sytuacji stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek. W pierwszej z tych sytuacji, organ zobowiązany jest bowiem do odmowy umorzenia, w drugiej natomiast zyskuje uprawnienie/możliwość umorzenia należności. Ustalenie zatem przesłanek czy też ich braku stanowi obowiązek organu, przy czym fakt, że decyzja w sprawie umorzenia ma charakter decyzji uznaniowej, nie zwalnia organu z tego obowiązku. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie uwzględnił nawet faktów wynikających z wniosku o umorzenie należności, a dotyczących sytuacji rodzinnej zobowiązanego. W tym zakresie organ wskazał tylko i wyłącznie, że skarżący uzyskuje z działalności gospodarczej około 1.500 zł. oraz że ponosi wydatki w wysokości 943,82 zł. Tymczasem, jak wynika z wniosku z dnia 29 sierpnia 2011 r. (karta numer 12 akt) skarżący tworzy 4 osobową rodzinę, przy czym dwóch synów to osoby nieletnie. Z wniosku tego wynika także, że rodzina korzysta z pomocy MOPS – u oraz że skarżący nie posiada żadnego majątku, ani nieruchomego, ani ruchomego. W tym stanie rzeczy wywiedzione wnioski, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek dotyczących umorzenia należnych ZUS – owi składek jest co najmniej chybiony. Nie może też zostać uwzględniona argumentacja pełnomocnika organu – podniesiona na rozprawie – że w sytuacji, gdy osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą "nie jest możliwe umorzenie należności bez zgody Komisji Europejskiej". Twierdzenie takie pozostaje w sprzeczności z uregulowaniami wynikającymi z ustawy o pomocy publicznej (t.j. Dz. U. Nr 233, poz.1381 z 2011 r. z późn. zm.), obejmujących m.in. zasady udzielania pomocy de minimis. Wymaga nadto zaakcentowania, że jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1488/10 "Przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Przy ich umarzaniu należy zawsze oceniać, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika (System Informacji Prawnej LEX nr 1123073). Odnosząc się z kolei do konstrukcji prawnej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Sąd ten stwierdził, że "w art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. ustawodawca dopuścił możliwość umorzenia w całości lub części przez ZUS należności z tytułu składek jeżeli zachodzi ich całkowita nieściągalność, natomiast w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek - przesłankę całkowitej nieściągalności zastąpiono istnieniem ich ważnego interesu przemawiającego za koniecznością umorzenia należności. Niewątpliwie do płatników składek na ubezpieczenie społeczne zalicza się także przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacenia składek na swoje ubezpieczenie społeczne". Z tych też względów w badanej sprawie należało przede wszystkim ocenić – w świetle podniesionej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy argumentacji – niebezpieczeństwo, w przypadku odmowy umorzenia, zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. Do takich zagrożeń zaliczono w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. pozbawienie zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co musi być zawsze przedmiotem oceny wpływającej na wynik sprawy, a nie - jak w sprawach rozpoznawanych na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. - badanie istnienia przesłanek całkowitej nieściągalności (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 650/08, wyrok NSA z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 1045/08, CBOSA). Jak wcześniej zauważono, uznaniowy charakter decyzji umorzeniowych nie może oznaczać – a tak było zdaniem Sądu w badanej sprawie – dowolności działania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materię będącą podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcie błędnego stanu faktycznego, dyskwalifikuje decyzję pod względem prawnym, a to z tej przyczyny, że dochodzi do zastosowania niewłaściwej normy prawnej. W niniejszej sprawie takie działanie organu doprowadziło do uznania, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek umorzenia należności, pomimo że łączny dochód 4 – osobowej rodziny wynosi 1.500 zł. miesięcznie, a rodzina korzysta z pomocy MOPS – u. Fakt, że decyzje w tej sprawie kierowane są na żonę skarżącego, w żaden sposób nie zmienia sytuacji. Odnosząc się z kolei do twierdzenia organu, że skarżący nie przedłożył dowodów na potwierdzenie własnej sytuacji, wskazać należy, że to na organie ciąży obowiązek – w sytuacji, gdy nie daje wiary twierdzeniom strony – zgromadzić dowody, wykazujące ten fakt. Punktem odniesienia przy ocenie czy spłata zadłużenia w przypadku skarżącego zagraża jego egzystencji powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji. Przy tej ocenie organ II instancji powinien szczegółowo przeanalizować stan faktyczny ustalony przez organ w zaskarżonej decyzji oraz zbadać czy organ dokonał prawidłowej analizy przesłanek będących ograniczeniem swobody uznania administracyjnego sformułowanym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. u.s.u.s. i wskazanym § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Rozpoznając ponownie sprawę, Dyrektor Oddziału ZUS – u w C. uwzględni prawną ocenę wyrażoną powyżej. W tych ramach przede wszystkim ustali w sposób właściwy stan faktyczny sprawy, a więc posiadany przez skarżącego majątek i osiągane dochody, stan rodzinny, wysokość ponoszonych wydatków oraz wysokość i rodzaje pomocy społecznej udzielanej rodzinie. Ustalając ten stan, odniesie się do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dopiero, po ustaleniu tego stanu, rozstrzygnie, czy skarżący spełnia przesłanki umorzenia należności. Decyzję z kolei podjętą w ramach uznania administracyjnego uzasadni w sposób umożliwiający jej weryfikację, a nie poprzez odwołanie się do ogólnych stwierdzeń, jak to miało miejsce w badanej sprawie. Uzasadnienie decyzji ma dotyczyć bowiem konkretnej badanej sprawy. Z uwagi na naruszenia prawa wskazane powyżej, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło