I SA/Gl 365/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia od podatku dochodowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2015 r. L. S. (dalej: skarżący) wezwany został do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Wpis od skargi ustalony został na kwotę 100 zł, zaś wezwanie opatrzone zostało terminem 7 – dniowym i rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczony został w dniu 17 kwietnia 2015 r. Z kasowego potwierdzenia uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi oraz z nadesłanego następnie przez skarżącego – na wezwanie Sądu – bankowego potwierdzenia wykonania operacji finansowej wynika, że wpis od skargi uiszczono w dniu 27 kwietnia 2015 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 maja 2015 r. w piśmie z dnia 22 maja 2015 r. wezwano skarżącego do przedstawienia w terminie 7 dni dokumentu, z którego wynikałaby data złożenia w banku polecenia (dyspozycji) przelewu wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie na rachunek bankowy tut. Sądu. Wskazano przy tym skarżącemu, że zarówno z kasowego potwierdzenia uiszczenia wpisu jak i z przedłożonego przez skarżącego – na poprzednie wezwanie Sądu – wydruku z A S.A. wynika, iż wpis uiszczony został w dniu 27 kwietnia 2015 r. (data księgowania i data waluty) a więc po upływie siedmiodniowego terminu, przewidzianego na dokonanie tej czynności. Wezwanie powyższe doręczono skarżącemu w dniu 27 maja 2015 r. W dniu 29 maja 2015 r. skarżący złożył osobiście w siedzibie Sądu pismo datowane na 28 maja 2015 r., w którym zwrócił się z prośbą o "nie odrzucanie skargi". W piśmie tym wskazał, że przyczyną niedotrzymania terminu do uiszczenia wpisu od skargi była "błędna interpretacja daty wpłaty wpisowego, a mianowicie nie wliczenie dni wolnych, czyli sobót i niedziel, do danego terminu". Powyższe pismo skarżącego uznane zostało przez Sąd za wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy w pierwszej kolejności uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym w ustawie terminie siedmiodniowym. Trzeba bowiem stwierdzić, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w niniejszej sprawie najpóźniej z dniem 27 maja 2015 r., kiedy to skarżącemu doręczono wezwanie Sądu zawarte w piśmie z dnia 22 maja 2015 r. z którego dowiedział się o możliwym uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Na wezwanie powyższe skarżący odpowiedział w dniu 29 maja 2015 r., składając wniosek o przywrócenie terminu. Dopełniona została także uchybiona czynność. W sprawie miało również miejsce uchybienie terminu – wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono w dniu 17 kwietnia 2015 r. (piątek), wpis uiszczony został natomiast w dniu 27 kwietnia 2015 r. (poniedziałek) w sytuacji, gdy siedmiodniowy termin przewidziany na dokonanie tej czynności upłynął z dniem 24 kwietnia 2015 r. (piątek). Zaistniała sytuacja dała zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, publ. LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu orzecznictwo sądowe zalicza m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W szczególności zaś przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, ani nieznajomość prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 75/14; 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 450/12 oraz 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1104/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą żadne wyjątkowe okoliczności, które mogłyby przemawiać za przywróceniem terminu. W szczególności zaś nie stanowi takich okoliczności nieznajomość procedury sądowej czy też błędne obliczenie przez stronę terminu przewidzianego na dokonanie czynności w postępowaniu. Podkreślić dodatkowo należy, że ewentualne wątpliwości co do treści wezwania czy sposobu obliczenia biegu (upływu) terminu skarżący mógł wyjaśnić, kontaktując się z sekretariatem Sądu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 176/04, niepubl.). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy bowiem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, publ. LEX 494229). W związku z powyższym, uznając, iż wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.