I SA/Gl 373/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości wspólnej położonej w R. przy ul. [...], ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 stycznia 2025 r. nr SKO.FP/41.4/695/2024/19121 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za styczeń 2024 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 10 stycznia 2025 r. nr SKO.FP/41.4/695/2024/19121, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), dalej O.p. po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul [...], [...], [...], [...] w R. (dalej: Wspólnota, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: organ pierwszej instancji) z 25 września 2024 r. nr [...] w sprawie określenia z urzędu Wspólnocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za styczeń 2024 r. od nieruchomości położonych w R. przy ul. [...], [...], [...], [...] w wysokości 16.428 zł. Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wspólnota złożyła do organu pierwszej instancji deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonych w R. przy ulicy [...], [...], [...], [...]. W złożonej deklaracji wskazano, że powyższe nieruchomości stanowią nieruchomości zamieszkałe przez łącznie 222 osoby. Wskazano również, że powstałe na nieruchomościach odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Pismem z 9 lutego 2024 r. firma odbierająca odpady komunalne z Miasta R., tj.: P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: firma odbierająca odpady) zawiadomiła organ pierwszej instancji o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...], ponieważ podczas odbioru odpadów w dniu 19 stycznia 2024 r. do pojemnika przeznaczonego na szkło (kolor zielony) zostały wrzucone odpady, które winny trafić do pojemnika/worka przeznaczonego na papier (kolor niebieski), metale i tworzywa sztuczne (kolor żółty) oraz do pojemnika/worka przeznaczonego na odpady zmieszane (kolor czarny). Do zawiadomienia o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych został dołączony materiał zdjęciowy. Firma odbierająca odpady komunalne pismem z 9 lutego 2024 r. zawiadomiła także właściciela nieruchomości w rozumieniu ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 1469), dalej: u.c.p.g., na której stwierdzono niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podczas odbioru odpadów w dniu 19 stycznia 2024 r. Organ pierwszej instancji związku ze stwierdzeniem nieprawidłowej segregacji odpadów komunalnych przez firmę odbierającą odpady, na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. w dniu 20 maja 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonych w R. przy ulicy [...], [...], [...], [...] za luty 2024 r. Następnie postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. organ pierwszej instancji zmienił okres, którego dotyczy wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonych w R. przy ulicy [...], [...], [...], [...], w ten sposób, że okres ten obejmuje styczeń 2024 r. Organ pierwszej instancji uznając iż zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z treści art. 6ka u.c.p.g. decyzją z 25 września 2024 r. określił z urzędu Wspólnocie opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za styczeń 2024 r. od nieruchomości położonych w R. przy ul. [...], [...], [...], [...] w wysokości 16.428 zł. Przy ustalaniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uwzględniono ostatnio złożoną deklarację w której wskazano, że nieruchomości są zamieszkałe przez łącznie 222 osoby (222 osoby x 74 zł = 16.428 zł). Wspólnota wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym zarzuciła naruszenie: 1. art. 6ka ust.1 - 3 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, iż jednorazowe zgłoszenie w przedmiocie braku selektywnego gromadzenia odpadów uprawnia organ do podwyższenia opłaty względem Wspólnoty za miesiąc styczeń 2024 r., podczas gdy jednorazowe zgłoszenie o braku segregacji śmieci nie sposób uznać za naruszenie obowiązku wskazanego w art. 6ka ustawy; 2. art. 6o ust. 1 u.c.p.g. poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki wskazujące na możliwość zastosowania powyższego przepisu, podczas gdy Wspólnota złożyła deklarację, o której mowa w przedmiotowym przepisie oraz nie zachodziły wątpliwości co do rzetelności złożonej deklaracji. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie omówił przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ponadto wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały nr PR.0007.199.2022 Rady Miasta Ruda Śląska z 30 grudnia 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty za pojemniki lub worki o określonej pojemności, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Śl. z 2022 r. poz. 266), stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w wynosi 37 zł miesięcznie za mieszkańca. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 uchwały ustala się stawkę opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w wysokości dwukrotnej wysokości stawki ustalonej w § 2 ust. 1 niniejszej uchwały tj. 74 zł miesięcznie za mieszkańca. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że w tak ustalonym stanie faktycznym decyzja organu pierwszej instancji zasługuje na akceptację. Organ ten bowiem prawidłowo wszczął i prowadził postępowanie z udziałem strony. Decyzja dotyczy opłaty za styczeń 2024 r., co jest konsekwencją zebranego materiału dowodowego potwierdzającego niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów (t.j. do pojemnika przeznaczonego na szkło - kolor zielony - zostały wrzucone odpady, które winny trafić do pojemnika/worka przeznaczonego na papier - kolor niebieski -, metale i tworzywa sztuczne - kolor żółty - oraz do pojemnika/worka przeznaczonego na odpady zmieszane - kolor czarny). W ocenie organu odwoławczego zebrana w sprawie dokumentacja jest wystarczająca do stwierdzenia, że Wspólnota w styczniu 2024 r. nie prowadziła selektywnej zbiórki tychże odpadów, dlatego opłata za ten miesiąc winna być obliczona z uwzględnieniem stawki podwyższonej. Organ odwoławczy stwierdził, że Wspólnota w odwołaniu podniosła, iż organ jest uprawniony do obciążenia strony opłatą za gospodarowanie odpadami, tylko wtedy jeżeli podmiot zobowiązany notorycznie narusza deklarowany obowiązek segregacji, a nie tylko jednorazowo. Strona powołała się przy tym na orzecznictwo sądowe tj. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z 7 września 2021 r., sygn. I SA/Gd 396/21; z 24 sierpnia 2021 r., sygn. I SA/Gd 423/21; z 21 września 2021 r., sygn. I SA/Gd 760/21. Odnosząc się do wskazanych orzeczeń organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie wyroki zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy stwierdził, że problem prawny występujący w niniejszej sprawie był już wielokrotnie przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4930/22 i sygn. akt III FSK 14/22; z 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 802/22). Zdaniem organu odwoławczego, który podzielił stanowisko przedstawieniowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 228/24 w przepisie art. 6ka u.c.p.g. nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.c.p.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. W skardze na decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6ka ust.1-3 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, iż jednorazowe zgłoszenie w przedmiocie braku selektywnego gromadzenia odpadów uprawnia organ do podwyższenia opłaty względem skarżącej za miesiąc styczeń 2024 r., podczas gdy jednorazowe zgłoszenie o braku segregacji śmieci nie sposób uznać za naruszenie obowiązku wskazanego w art. 6ka u.c.p.g. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca wywodziła, że w przypadku bloków mieszkalnych, w których istnieje wiele lokali wywóz, szczególnie niektórych kategorii odpadów, następuje z dużą częstotliwością. W takim przypadku dla stwierdzenia uporczywości niewłaściwej segregacji odpadów należy udokumentować odpowiednio więcej takich przypadków (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z 7 września 2021 r., sygn. I SA/Gd 396/21; z 24 sierpnia 2021 r., sygn. I SA/Gd 423/21, z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 206/22). Zdaniem skarżącej poglądy wyrażone w orzecznictwie wskazują na brak możliwości obciążenia podwyższoną opłatą podmiot, który naruszył zasady selekcjonowania odpadów w sposób incydentalny. Wskazać bowiem należy, iż zgłoszenie Wspólnoty było jednorazowe i dotyczyło ono pojedynczego wywozu odpadów z dnia 19 stycznia 2024 r. Zatem organ odwoławczy dokonał nieprawidłowej wykładni art. 6ka u.c.p.g. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność obciążenia skarżącej opłatą podwyższoną za odbieranie odpadów komunalnych w sytuacji stwierdzenia jednorazowego naruszenia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W pierwszej kolejności wskazać należy, że problem prawny występujący w niniejszej sprawie, był już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21, z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4930/22 i sygn. akt III FSK 14/22, z 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 802/22 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 228/24. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację przedstawioną w tych wyrokach i posłuży się zawartą w nich argumentacją. Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Stosownie do art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b u.c.p.g. za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g. Art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Wykładnia językowa art. 6ka u.c.p.g. prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia językowa wskazanej regulacji prawnej nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.c.p.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. Art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru. W niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionowała faktu, że firma odbierająca odpady komunalne pismem z 9 lutego 2024 r. zawiadomiła ją o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podczas odbioru odpadów w dniu 19 stycznia 2024 r. Zatem to dawało podstawę do wydania wobec skarżącej decyzji określającej podwyższoną opłatę za odbiór odpadów komunalnych za styczeń 2024 r. w związku z uchybieniem obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów. Zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Natomiast powołane przez skarżącą wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z 7 września 2021 r., sygn. I SA/Gd 396/21; z 24 sierpnia 2021 r., sygn. I SA/Gd 423/21 zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie podzielił poglądów w nich zawartych. Z kolei ostatni z powołanych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 206/22 dotyczył innego stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną podzielił bowiem stanowisko sądu pierwszej instancji, że warunkiem wszczęcia przez organ (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., a następnie wydania decyzji, o której mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. jest m.in. powiadomienie przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Natomiast w sprawie brak było takiego powiadomienia, co uniemożliwiało podjęcie działań określonych w tych przepisach. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę.