I SA/Gl 395/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą J. G.i E. S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez Sąd, wobec podjęcia przez organ I instancji próby wyegzekwowania obowiązku wynikającego z tej decyzji i mając na uwadze stopień jej dotkliwości i koszty związane z jej wykonaniem. Zdaniem skarżących wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby zablokowanie kwoty przekraczającej ich miesięczne dochody, co w konsekwencji w znacznym stopniu wpłynie na zaspokojenie ich potrzeb oraz regulowanie stałych płatności. Podnieśli, że w przypadku korzystnego dla nich rozstrzygnięcia, co w świetle zarzutów skargi jest wysoce prawdopodobne, zwrot nienależnego podatku nie nastąpi, a to z uwagi na upływ terminu na jego dochodzenie. Dochodzenie zwrotu podatku byłoby możliwe wyłącznie przed sądami powszechnymi, co jest długotrwałe i kosztowne. Z kolei niewykonanie zaskarżonej decyzji będzie się wiązać z kosztami postępowania egzekucyjnego, które wraz z kwotą podatku i odsetek przekroczą [...] zł. Do wniosku skarżący załączyli upomnienia z dnia [...] kierowane do nich przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast na podstawie art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173). Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla uwzględnienia wniosku nie jest wystarczające przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku, gdy zaskarżony akt nakłada na stronę skarżącą zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do zachwiania jej funkcjonowania. Skoro strona skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje zablokowanie kwoty przekraczającej ich miesięczne dochody, co w znacznym stopniu wpłynie na zaspokojenie ich potrzeb oraz regulowanie stałych płatności. Na potwierdzenie powyższego nie przedstawili jednakże jakiejkolwiek dokumentacji, w tym przede wszystkim dokumentacji, która obrazowałaby ich aktualną sytuację finansową. W ocenie Sądu, same twierdzenia strony skarżącej nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Tymczasem skarżący nie przedłożyli dokumentacji, która pozwoliłaby ocenić ich sytuację majątkową, co z kolei powoduje, że Sąd nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13). Nie sposób więc ocenić słuszności twierdzeń strony skarżącej w tym zakresie. Nie jest bowiem możliwe ustalenie, czy powołane we wniosku okoliczności stanowią realne zagrożenie, a jeśli tak, to czy ich wystąpienie może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (zob. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ze swej natury ma charakter odwracalny. W sytuacji bowiem ewentualnego wzruszenia przez sąd decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej dotyczącej braku możliwości zwrotu nienależnego podatku w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na upływ terminu na jego dochodzenie i konieczności jej dochodzenia przed sądami powszechnymi, wskazać przyjdzie, że po pierwsze kwestia zasadności zarzutów skargi nie jest badana na etapie postępowania o udzielenie ochrony tymczasowej. Kwestia ta będzie badana przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na tą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. Po drugie ustawodawca w art. 77 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) wyraźnie przewidział sytuację, kiedy nadpłata powstaje na skutek uchylenia decyzji, nakazując w takiej sytuacji dokonanie jej zwrotu w terminie 30 dni. Jednocześnie z art. 80 O.p. wynika wyraźnie, że prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Tym samym termin do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty, o jakim mowa w art. 79 § 2 O.p., liczony jest od daty, w której organ zobowiązany był do jej zwrotu. Powyższe oznacza, że argumentację strony skarżącej w powyższym zakresie należało uznać za bezzasadną i tym samym brak było podstaw do udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej w oparciu o nią. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.