I SA/Gl 416/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Paweł Kornacki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33, art. 34 § 1, § 4, § 5 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia W. P. (dalej: zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z [...] r. nr [...], w którym uznano za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w B. z [...] r. – uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., poz. E.1 do E.12, obejmującego zaległy abonament rtv za 2010 r. i w tej części umorzył postępowanie egzekucyjne, a w pozostałej części dotyczącej zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 października 2015 r. poz. E.13 do E.66, obejmującego zaległy abonament rtv za lata 2011-2015 (do czerwca 2015 r.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. (dalej: organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w B. (dalej: wierzyciel) z [...] r. obejmującego zaległości zobowiązanego w opłatach abonamentowych rtv za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2015 r. Na podstawie zawiadomienia z 23 marca 2016 r. (doręczonym wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 31 marca 2016 r.) zajął jego świadczenie w ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. Zobowiązany złożył zarzuty, w których na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. podniósł nieistnienie obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego dowodząc, że kilkukrotnie ubiegał się na poczcie o wyrejestrowanie odbiorników, jednak poczta nie reagowała. W toku zawieszonego przez organ egzekucyjny postępowania wierzyciel w postanowieniu z [...] r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. W tym stanie sprawy organ egzekucyjny, związany stanowiskiem wierzyciela, uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Odwołując się do art. 29 § 1 u.p.e.a. stwierdził, że nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, natomiast stosownie do art. 26 § 1 tej ustawy, wszczyna egzekucję na wniosek i na podstawie tytułu wykonawczego wierzyciela. W zażaleniu zobowiązany podniósł, że nie jest dłużnikiem Poczty Polskiej, ponadto jest 65-letnim rencistą otrzymującym 750 zł renty i nie stać go na jego spłacenie. Wniósł o umorzenie długu i oczyszczenie go z zarzutów. Dyrektor Izby Skarbowej ‒ rozpoznając zażalenie ‒ powołał art. 33 § 1 i art. 34 § 1 u.p.e.a. Nawiązując do przedstawionego przez wierzyciela stanowiska, w którym wyjaśniono, że na dzień 5 września 2016 r., tj. wydania przez wierzyciela postanowienia, nie dysponował on dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu w urzędzie pocztowym formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat z tytułu abonamentu rtv, zaś niedopełnienie formalności we właściwym czasie powoduje, że abonent posiada status formalno-prawny, który obliguje do uiszczenia opłat. Obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych ciąży na posiadaczu odbiornika z mocy prawa, powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika rtv i trwa do czasu jego wyrejestrowania lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem z opłat, a z tego obowiązku zobowiązany się nie wywiązał. Wierzyciel w dniu 13 lipca 2015 r. skierował do zobowiązanego upomnienie wzywające do zapłaty należności, doręczone w dniu 16 lipca 2015 r., a po bezskutecznym upływie wskazanego w nim terminu zapłaty należności z tytułu abonamentu rtv, wystawił tytuł wykonawczy i skierował go do organu egzekucyjnego. Dodał, że wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie posiada uprawnień do własnego decydowania w zakresie zgłoszonych zarzutów, jednak dokonana przez organ odwoławczy analiza całokształtu sprawy dowiodła o konieczności uwzględnienia zarzutów w zakresie nieistnienia należności w opłacie abonamentowej rtv za 2010 r. z powodu jej przedawnienia na podstawie art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, bowiem organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny dopiero w dniu [...] r. (zajęcie wierzytelności strony) i w tej dacie upłynął już 5 letni okres wymagalności opłaty abonamentowej rtv za 2010 r. (przedawnienia od 1 stycznia 2016 r.). Z tych względów w tej części zarzuty podlegały uwzględnieniu, a postępowanie egzekucyjne umorzeniu. W pozostałym zakresie należności ujęte w poz. E.13 do E.66 tytułu wykonawczego z dnia [...] r., dotyczące zaległego abonamentu rtv za lata 2011-2015 (do czerwca 2015 r.)., są nadal wymagalne, gdyż zajęcia świadczenia zobowiązanego w ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. dokonano w okresie 5 lat, o których mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie organ pouczył zobowiązanego, że w sprawie wnioskowanego w zażaleniu umorzenia zaległości z tytułu opłat rtv objętych tytułem wykonawczym właściwa jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w Warszawie, do której należy zwrócić się z odrębnym wnioskiem. W skardze zobowiązany domagał się uchylenia postanowienia w części dotyczącej abonamentu rtv za lata 2011-2015, a ponadto o wstrzymanie wykonalności postanowienia, przesłuchanie go i zwrócenie się do ZUS-u o jego akta rentowe. Wyjaśnił, że jest na rencie z tytułu niezdolności do pracy od 2008 r., w 2011 r. ukończył 60 lat, zaś jego renta była mniejsza niż 580 zł. Podał, że gdy poszedł na pocztę zgłosić zwolnienie z abonamentu został wyśmiany przez urzędniczkę, która nie wydała mu druku wniosku. Dodał, że Poczta Polska nie wzywała go do dobrowolnego załatwienia sprawy i nie informowała o konieczności uiszczenia abonamentu, za to od razu skierowała sprawę do urzędu skarbowego. Dowodził przy tym, że decyzja nie jest podpisana, a Poczta Polska nie ma oryginału zarejestrowania telewizora, więc nie powinna pobierać opłat. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W ramach udzielonego skarżącemu prawa pomocy (postanowienie z 10 sierpnia 2017 r.) ustanowiono na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, który nie zajął merytorycznego stanowiska w sprawie, a jedynie w piśmie z 7 listopada 2017 r. domagał się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w części uznającej za nieuzasadnione zarzuty skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] r. (poz. E.13-66) obejmujących zaległy abonament rtv za lata 2011-2015 (do czerwca 2015 r.), a w części uwzględniające zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległy abonament za 2010 r. (w tej części umorzono postępowanie z uwagi na jego przedawnienie). Skarżący zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zaznaczając, że dotyczy ono nieistniejącego obowiązku. Podał, że od 2001 r. przebywa na rencie i kilkakrotnie ubiegał się o wyrejestrowanie odbiornika, lecz "poczta nie reagowała". Wydane przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcie poprzedziło wydanie przez wierzyciela postanowienia z dnia [...] r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, w którym uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Stwierdził on, że na dzień wydania postanowienia nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu w urzędzie pocztowym formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat z abonamentu rtv. Pouczył przy tym skarżącego o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2001 r. o opłatach abonamentowych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), zgodnie z którym w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Wskazał ponadto skarżącemu adres na jaki winien skierować korespondencję z jednoczesną informacją, że kwestie zmian na kontach abonenckich pozostają w gestii Poczty Polskiej SA. Powyższe stanowisko wierzyciela w zakresie odnoszącym się do zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. ‒ stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. ‒ wiązało organy egzekucyjne przy rozpoznaniu zarzutów skarżącego. Zgodnie bowiem z tym przepisem, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Należy podkreślić, że w dacie wydawania przez wierzyciela wskazanego wyżej postanowienia (z [...] r.), skarżącemu nie przysługiwała możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym nowelą z kwietnia 2015 r., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Niemniej jednak ochrona praw zobowiązanego zapewniona jest przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, tj. postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.Komentarz.CH BECK, W-wa 2015, s. 61). W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w której organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, natomiast sąd administracyjny nie jest nim związany i postanowienie to kontroluje. Zatem zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli m.in. postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia strony możliwości skutecznej obrony jej praw, lecz możliwość uzyskania tej obrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Incydentalny charakter postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zadecydował o uznaniu zasadności kontroli tego rodzaju aktu w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. W obowiązującym stanie prawnym strona nie traci zatem definitywnie uprawnienia do sądowej kontroli postanowienia w sprawie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezpodstawne, lecz uprawnienie to może realizować poprzez wniesienie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jako rozstrzygnięcia wydanego w sprawie głównej. Stanowisko takie jest prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w postanowieniach: z 25 kwietnia 2016 r., II FSK 953/16; z 22 grudnia 2016 r., II FSK 3287/16; z 4 stycznia 2017 r., II FSK 2378/16; z 31 stycznia 2017 r., II FSK 3246/16 (dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując w razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny poddaje kontroli zarówno stanowisko wierzyciela jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego. Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do kwestii zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie należnych wierzycielowi opłat z tytułu abonamentu rtv za lata 2011-2015 (do czerwca 2015 r.). Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Na mocy art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). W tej kwestii Sąd wypowiedział się wyżej. Rozstrzygnięcie spornych zagadnień niniejszej sprawy należy poprzedzić kilkoma uwagami dotyczącymi charakteru uiszczania opłat abonamentowych. Istota opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Przepis art. 7 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zawiera więc postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym. Skarżący nie podniósł zarzutów dotyczących przedawnienia dochodzonych należności, Sąd uznał zaś za zasadne stanowisko organu odwoławczego. Co do zasady roszczenia o opłaty abonamentowe ulegają przedawnieniu po upływie trzech lat. Wyjątek od tej zasady stanowi jednak abonament rtv, który jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Wskazane ustalenia Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.). Przepis art. 2 Ordynacji podatkowej regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej przepisy Działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy niż wymienione w § 1 punkt 1 ustawy (§ 1 punkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Zatem przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych stanowiących inaczej. Z przepisu nie wynika, że ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji – deklaratoryjnej lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty". Sumując, należy uznać, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, iż ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy stanowiący, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Przechodząc do wymienionego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu nieistnienia obowiązku, należy wskazać, że skarżący nie kwestionował faktu zarejestrowania odbiorników radiowo-telewizyjnych, nie podnosił także, iż dokonał jego wyrejestrowania. Wiodące zarzuty koncentrują się na stwierdzonej w 2008 r. niezdolności do pracy, ukończeniu przezeń 60 roku życia, jak również niepowodzeniu w ostatecznym uregulowaniu kwestii zwolnienia z opłat w urzędzie pocztowym. Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, jest w pełni zasadne. Z tego względu należy wyjaśnić, że po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa o radiofonii i telewizji. Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki rtv. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa, której regulację już wyżej przedstawiono. Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik. Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. W ocenie Sądu skarżący wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. Wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, bądź dokumentu informującego organ o zwolnieniach z uiszczenia takich opłat. Podsumowując odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa tj. z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej; powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają także znaczenia zarzuty dotyczące nieścisłości w doręczonym upomnieniu. Obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej jest obowiązkiem wynikającym wprost z przepisu prawa (powołanego wyżej art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej), który po zarejestrowaniu odbiornika należy realizować bez wezwania. Zatem postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Wierzyciel słusznie wyjaśnił w ww. postanowieniu, że wyrejestrowanie odbiornika nie jest tożsame z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Okoliczność taka może, lecz nie musi, stanowić przyczynę dla umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Skarżący nie przedstawił organowi dokumentów świadczących o wszczęciu procedury przed Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określoną w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, zaś okoliczności w nim wskazane musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. Pouczenie w tym zakresie wierzyciel przedstawił skarżącemu już w postanowieniu z [...] r. W ocenie Sądu w toku postępowania podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ ten nie naruszył przy tym przepisów prawa materialnego i procesowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. skargę oddalił.