I SA/Gl 43/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. i poszczególne miesiące 2014 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] r., oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o odpowiedzialności A. P. za zaległości podatkowe A sp. z o.o. w W. powstałe w czasie pełnienia funkcji członka zarządu ww. spółki z tytułu: I. podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r., styczeń i luty 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł, odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł oraz II. kosztów postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł. Pismem z dnia 7 grudnia 2020 r. A. P., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wskazaną wyżej decyzję z dnia [...] r. Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 5 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej poinformował Sąd, że skarżący zmarł. Z uwagi na powyższe wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Przy piśmie z dnia 5 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej nadesłał potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, iż skarżący zmarł w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), dalej O.p., za zaległości podatkowe odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie, ale wyłącznie w przypadkach i zakresie przewidzianym w Ordynacji podatkowej. Istotne pozostaje także to, że Ordynacja podatkowa zawiera wyczerpujący katalog przypadków, w których odpowiedzialnością za należności podmiotu pierwotnie zobowiązanego mogą być obciążone osoby trzecie. Będą to zatem jedynie podmioty wprost wskazane w ustawie. Krąg osób będących potencjalnymi osobami trzecimi zakreślony jest więc wyczerpująco w przepisach art. 110-117 O.p. i nie ma możliwości jego poszerzania. Żaden z tych przepisów nie przewiduje zaś, aby następcy prawni osoby pełniącej funkcję członka zarządu osoby prawnej mogli być obciążeni jego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe tej osoby prawnej. Są to zatem zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku, o czym przesądza art. 922 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 227/19). Zasady sukcesji zobowiązań podatkowych określa przepis art. 97 O.p. jednak, co należy podkreślić, jedynie w odniesieniu do podatników i płatników. Ordynacja podatkowa nie przewiduje zaś następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej inkasentem lub osobą trzecią. Spadkobiercy tych podmiotów nie wstępują zatem z mocy art. 97 O.p. w prawa i obowiązki zmarłego. Powyższe stanowisko zostało podzielone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt SK 46/05 oraz postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 859/12; z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1791/11, II FSK 2149/11, II FSK 2150/11, II FSK 2151/11 oraz z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1304/11. W tym stanie rzeczy uznać należy, że przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego A. P., co uzasadnia umorzenie postępowania sądowego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.