I SA/Gl 453/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą A Sp. z o.o. w N. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję A Sp. z o.o. w N., reprezentowana przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został skierowany na podstawie art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") do organu odwoławczego. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołano się również na art. 61 § 3 wspomnianego Prawa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że mogą powstać trudne do odwrócenia skutki. Pełnomocnik spółki podkreślił, że wydana decyzja wzbudza liczne wątpliwości prawne w zakresie jej zgodności z przepisami prawa. W jego ocenie zaprezentowana w skardze argumentacja prawna poparta poglądami doktryny oraz orzecznictwem, stawiają pod znakiem zapytania prawidłowość decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej przytoczył poglądy przedstawicieli doktryny, w tym m.in. glosę do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, zgodnie z którą przepisy ppsa nie nakładają na skarżącego obowiązku uprawdopodobnienia (a tym bardziej udowodnienia) określonych w przepisie art. 61 § 3 ppsa przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego do tego sądu aktu lub czynności. Pełnomocnik spółki wskazał także, że do "uzasadnionych przypadków wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nauka zalicza: prawdopodobieństwo wadliwości decyzji nieostatecznej". Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że w wyniku autokontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie art. 54 § 3 ppsa, nie dostrzegł prawdopodobieństwa naruszenia na skutek jej wydania prawa. Zaznaczył także, że do wniosku nie załączono żadnych dokumentów pozwalających ustalić sytuację finansową spółki. Również analiza akt administracyjnych nie pozwala wyznaczyć wskaźnika zadłużenia spółki, a tym samym nie wiadomo, czy dysponuje ona kwotą [...] zł na wykonanie zaskarżonej decyzji. Stanowisko to organ poparł poglądami doktryny. W konsekwencji, w ocenie organu, nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 ppsa). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że we wskazanym wyżej przepisie przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Sąd nie podziela przy tym stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). W rozwinięciu tej argumentacji należy zwrócić uwagę na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., według którego nie budzi wątpliwości, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji zaniechawszy podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12, publ. LEX nr 1145458). Zasadnym jest dla podsumowania tej części wywodu przytoczenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu koniecznym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności tak, aby sąd miał możliwość ich oceny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 310/12, publ. LEX nr 1145698). Podkreślić zatem trzeba, że wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.168). Wskazać także należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Podnieść również trzeba, iż wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone. Rozpoznawany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. Wstrzymanie wykonania wskazanej wyżej decyzji pełnomocnik strony skarżącej uzasadnił argumentacją odnoszącą się do zaskarżonej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, że wśród przesłanek wstrzymania wykonania nie wymieniono samej okoliczności złożenia skargi lub prawdopodobieństwa jej uwzględnienia. Trafność zarzutów podniesionych w skardze zostanie zbadana dopiero na etapie jej merytorycznego rozpoznania. Powołanie się przez pełnomocnika strony skarżącej na taką ewentualność nie może więc przemawiać na rzecz uwzględnienia rozpatrywanego wniosku. Wobec powyższego stwierdzić należy, że pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, tj. nie przedstawił on faktów, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie sposób więc, oceniając tak sformułowany wniosek, stwierdzić istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Warto zarazem zwrócić uwagę, że na brak dokumentów odnoszących się do sytuacji finansowej spółki wskazał organ odwoławczy w swoim postanowieniu odmawiającym wstrzymania wykonania decyzji. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania oznaczonej wyżej decyzji. Artykuł 61 § 3 ppsa może zaś znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia" ani też przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, publ. LEX nr 356705). Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459) . Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.