I SA/Gl 5/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Borys Marasek, Anna Rotter (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 listopada 2023 r. nr SKO.F/41.4/1505/2023/20144 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 listopada 2023r. nr SKO.F/41.4/1505/2023/20144 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy) po rozpoznaniu dowołania J. S. (dalej: skarżący, podatnik) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta I. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 31 sierpnia 2023r. nr [...] Nr ewid. [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2023. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2383 ze zm., dalej: o.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Stan sprawy. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r. ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 rok w kwocie 690,00 zł. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania, gdyż zapis w przedmiocie opodatkowania tj. - grunty zabudowane i zurbanizowane do podstawy opodatkowania pow. w m. kw. /budowla wartość;(1 643,00) jest inny bez naszej winy i zgody a wygląda to jak "kontrybucja", natomiast poprzedni zapis był ok. 740,00 co teraz budzi sprzeciw. SKO decyzją z dnia 23 listopada 2023r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż organ pierwszej instancji otrzymał w dniu 28.07.2021 r. zawiadomienie Starosty [...] w sprawie aktualizacji użytków na działce nr [...] (nr zmiany [...] ). W rezultacie organ wezwał podatnika do złożenia wyjaśnień lub złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 oraz informacji o gruntach IR-1 w zakresie powierzchni użytkowej pozostałych budynków niemieszkalnych położonych na działce [...] . Skarżący przedłożył w dniu 20.09.2022 r. kopię pisma, którą uprzednio złożył w Starostwie Powiatowym w B.. Ponadto złożył w dniu 06.10.2022 r. kolejne pismo w sprawie przeprowadzonej przez Starostę [...] modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, w dniu 1 czerwca 2023r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Starosty [...], zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków w procedurze modernizacyjnej są prawnie wiążące i obowiązujące. W odpowiedzi na pismo organu z dnia 19.06.2023r. skarżący wyjaśnił, że na działce nr [...] nic się nie zmieniło w stosunku do lat poprzednich (pismo z dnia 26.06.2023 r.). Postanowieniem z dnia 03.07.2023 r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok oraz w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok. Postanowienia zostały odebrane w dniu 05.07.2023 r. Ponadto jak wyjaśniono w decyzji SKO, w odpowiedzi na pismo z dnia 09.08.2023 r. Starosta [...] udzielił informacji, że od chwili zakończenia modernizacji działka nr [...] posiada użytki gruntowe: RV- 4620 m2, B- 1643 m2 . SKO po zacytowaniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 70 ze zm., dalej: u.p.o.l.), art. 7 ust. 1 pkt 10 i 4b u.p.o.l. oraz art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1176, dalej: u.p.r.), wskazał na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1151) zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W decyzji SKO podniesiono, że kto nie zgadza się z ustaloną przez organy wysokością podatku od nieruchomości z powodu nieścisłości w ewidencji, musi najpierw doprowadzić do ich usunięcia (np. wyrok NSA: z 15 lipca 2014 r II FSK 2234/12 i z 13 stycznia 2015 r., IIFSK 3108/12, Lex nr 1580045). Jak wskazano, weryfikacja danych w ewidencji gruntów i budynków nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie posiadają one takich kompetencji. Wyjaśniono, że zarówno organ pierwszej instancji jak i SKO nie miały podstaw do kwestionowania danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. SKO stwierdziło, że do czasu zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków są one wiążące dla organów podatkowych. Końcowo SKO podniosło, że wyliczenie podatku dokonane w decyzji organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję SKO. Podatnik w piśmie z dnia 5 lutego 2024r. wyjaśnił, iż skarga na decyzję SKO została wniesiona przez niego we własnym imieniu. Podatnik nie zgadza się z aktualizacją użytków na działce nr [...] . W ocenie skarżącego w decyzji brak informacji, że działka nr [...] położona jest w pobliżu oczyszczalni ścieków, a po godz. 16:00 jest bardzo śmierdzący zapach. Jak wynika ze skargi, teren na którym znajduje się sporna działka jest związany z KWK [...], woda do picia jest w rurach azbestowych, dodatkowo działka jest poprzecinana liniami wysokiego napięcia i brak jest drogi dojazdowej, co obniża jej wartość jako gruntu pod zabudowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zagadnieniem spornym pomiędzy stronami w tej sprawie pozostawała kwestia skutków modernizacji ewidencji gruntów i budynków położonych na terenie miasta I. przeprowadzona przez Starostę [...] , która objęła aktualizację działek, w tym ich granic, powierzchni i klasoużytków, a także aktualizację dotyczącą budynków i lokali. Zdaniem organu na skutek zakończenia modernizacji działka nr [...] posiada użytki gruntowe: RV – 4620 m2, B – 1643 m2. Odmiennego zdania jest skarżący, według którego nie można do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych zaliczyć gruntu o pow. 1643 m2. Rację w sporze należało przyznać organowi. Osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy jednocześnie w zakresie podatku rolnego i podatku od nieruchomości dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Stosowne regulacje w tym zakresie, jak również te dotyczące podatników poszczególnych podatków zawarte zostały w art. 3 ust. 1 i art. 6c ust. 1 u.p.r. oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l. Wydanie decyzji w formie łącznego zobowiązania pieniężnego poprzedzone jest przeprowadzeniem postępowania podatkowego, w którym ustalenie stanu prawnego poszczególnych przedmiotów opodatkowania następuje z wykorzystaniem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie bowiem do art. 21 ust. 1 u.p.g.k. dane te stanowią podstawę wymiaru podatków. Ewidencja gruntów i budynków ma przy tym walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 o.p, a więc stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. Przeprowadzenie przeciwdowodu względem danych zawartych w tej ewidencji (zgodnie z art. 194 § 3 o.p) dotyczyć może tylko takich sytuacji, gdy (1) wpis w ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z treścią dokumentów, na podstawie których wpisu się dokonuje, (2) zachodzi sprzeczność z zapisami w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, (3) gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (por. wyrok NSA z 16 maja 2023r., III FSK 530/22, dostępny online w CBOSA). Żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w kontrolowanej sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 u.p.g.k.). Zgodnie natomiast z § 35 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę wprowadzenia zmiany. Z powyższego wynika, że chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji gruntów i budynków, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego sposobu procedowania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego (por. S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, PPLiFS 2015 r., nr 2, s. 11-19). Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian zapewnia, z jednej strony - aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - ustanawiając, obowiązek po stronie właściciela zawiadamiania o tych zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku. Jeżeli zatem zmiany w ewidencji gruntów obejmujące zmiany rodzaju gruntów zostają wprowadzone w drodze decyzji administracyjnej, to wywołują skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną (wyroki NSA: z 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2631/11; z 14 października 2015 r., I OSK 2078/13; z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1660/11). Powyższe oznacza, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, co jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co zwracano już uwagę w orzecznictwie sądowym, m.in. w powołanej przez stronę uchwale składu NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych wyjątkowych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, że zawarte w ewidencji gruntów i budynków informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Do tej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności – także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p.). Może to mieć miejsce m.in. we wskazanym już wyżej przypadku, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie przepisów prawa, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takich wyjątkowych sytuacjach organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13; wyroki NSA: z 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12; z 9 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 95/22). W rozpoznanej sprawie nie wystąpiła jednak opisana powyżej niezgodność danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych. Zauważyć należy, iż w realiach niniejszej sprawy Starosta [...] w 2021r. przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków położonych na terenie miasta I.. Informacja Starosty Bieruńsko – Lędzińskiego o zakończeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy dla Imielin została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego 6 lipca 2021r. (Dz. U. Woj. Śl. Z 2021r., poz. 4798). Co istotne, organ pierwszej instancji w dniu 28 lipca 2021r. otrzymał zawiadomienie Starosty w sprawie zmian wprowadzonych do ewidencji gruntów i budynków (nr zmiany [...] ). Podnieść należy, iż w odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji z dnia 9 sierpnia 2023r. Starosta [...] wyjaśnił, iż omawiane zmiany od chwili zakończenia modernizacji działka nr [...] posiada użytki gruntowe: RV – 4620 m2, B – 1643 m2. W aktach sprawy znajduje się informacja operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów, zgodnie z którą działka nr [...] posiada użytki gruntowe: RV – 4620 m2, B – 1643 m2. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji dowiedział się o zmiana w ewidencji gruntów w dniu 28 lipca 2021 r. W rezultacie, jak prawidłowo przyjęły organy, w zakresie działki nr [...] podstawa opodatkowania w zakresie gruntów zabudowanych i zurbanizowanych wynosi 1643 m2, natomiast w zakresie gruntów ornych klasy V wynosi 0,4620 ha. Sąd stwierdza, że działając na zasadzie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 10 i art. 7 ust. 1 pkt 4b u.p.o.l. oraz art. 3 u.p.r. przy zastosowaniu stawek zawartych w uchwale nr XLVIII/335/2022 Rady Miasta Imielin z dnia 30 listopada 2022r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. U. Woj. Śl. Z 2022r. poz. 8284), organ pierwszej instancji prawidłowo decyzją z dnia 31 sierpnia 2023r. ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok w kwocie 690,00 zł. Podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z charakterem działki, a także dokumentacja potwierdzająca prowadzoną przez podatnika korespondencję ze Starostą [...] nie stanowią skutecznego przeciwdowodu względem zmian zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które nastąpiły na skutek przeprowadzonej przez Starostę [...] w 2021r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków położonych na terenie miasta I.. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, w skrócie: p.p.s.a.), uzasadniałoby uwzględnienie skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Organy dokonały bowiem prawidłowego wymiaru podatku w tej sprawie, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków. W niniejszej sprawie podatkowy pierwszej i drugiej instancji zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, a określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonał w oparciu o przepisy prawa materialnego, będące podstawą prawną rozstrzygnięcia. Organy podjęły przy tym wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 o.p.), zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o. p.) oraz wszechstronnego i wnikliwego jego rozważenia (art. 191 o.p.). Zaskarżona decyzja została również sporządzona zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji