I SA/Gl 70/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Wojciech Organiściak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. Wspólnota Mieszkaniowa oznaczona w sentencji niniejszego postanowienia (dalej jako "skarżąca" zamiennie "Wspólnota Mieszkaniowa"), reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata Ł. N., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do przedmiotowej skargi zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone przez B w C. Sp. z o.o. (dalej jako "B Sp. z o.o.") dla adwokata Ł. N.. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi, w szczególności przez: - nadesłanie statutu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz uchwały o powołaniu członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie B Sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo przed wojewódzkim sądem administracyjnym; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa udzielonego adw. Ł. N. i określającego sposób reprezentacji B Sp. z o.o. w C. (odpis z KRS), zgodnie z art. 29 ustawy P.p.s.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 5 lutego 2016 r. Przy piśmie z dnia 11 lutego 2016 r., nadanym w dniu 12 lutego 2016 r. w placówce operatora wyznaczonego, pełnomocnik Ł. N. nadesłał: - protokół z zebrania Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 19 marca 2004 r., zawierający uchwałę o wyborze zarządu; - umowę z dnia 20 listopada 2008 r. zawartą pomiędzy Wspólnotą a B Sp. z o.o. w C. o zarządzanie nieruchomością wspólną; - protokół z zebrania Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 15 marca 2002 r. zawierający uchwałę o udzieleniu zarządcy pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty przed sądem; - wydruk z KRS B Sp. z o.o. w C.; - dowód uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na skutek niewykonania wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego. Należy bowiem mieć na względzie, że w myśl art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku, gdy pierwsza czynność sprowadza się do złożenia pisma, konieczne jest więc załączenie do niego takiego dokumentu. W razie braku przesądzenia kwestii możności podpisania pisma przez osobę, która to uczyniła, nie jest możliwe ustalenie, czy pismo to wyraża wolę podmiotu, w którego imieniu zostało wniesione. Jeśli zaś pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Jest przy tym oczywiste, że w przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika, to na nim spoczywa powinność spełnienia powyższego wymogu i to on jest adresatem wspomnianego wezwania. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej. Wyjaśnienie, czy pełnomocnik ten został umocowany do działania w imieniu skarżącej przez osoby upoważnione do jej reprezentacji było zatem niezbędne do nadania skardze dalszego biegu. W tym celu skierowano do pełnomocnika skarżącej wezwanie do nadesłania dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi, w szczególności przez: - nadesłanie statutu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz uchwały o powołaniu członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie B Sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo przed wojewódzkim sądem administracyjnym; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa udzielonego adw. Ł. N. i określającego sposób reprezentacji B Sp. z o.o. w C. (odpis z KRS), zgodnie z art. 29 ustawy P.p.s.a. Z pism przedłożonych na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie wynika, że w skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej na zebraniu członków Wspólnoty Mieszkaniowej odbytym w dniu 19 marca 2004 r. zostało wybranych dwóch nowych członków zarządu, w związku z czym od tego momentu zarząd ten jest trzyosobowy. W sytuacji zatem, gdyby wraz z tą uchwałą przedłożono pełnomocnictwo dla adwokata Ł. N. podpisane przez dwie z tych trzech osób brak formalny skargi należałoby uznać za uzupełniony. Tymczasem (poza wydrukiem z KRS B Sp. z o.o. w C. oraz dowodem uiszczenia wpisu od skargi) przedłożono umowę z dnia 20 listopada 2008 r. zawartą pomiędzy Zarządem Wspólnoty Mieszkaniowej a B Sp. z o.o. w C., na mocy której zarządzanie nieruchomością wspólną zleca się B Sp. z o.o. w C.. Reprezentacja wspólnot mieszkaniowych została uregulowana w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1892 ze zm. – dalej: u.w.l.). Zgodnie z art. 18 tej ustawy właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (ust. 1). W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (ust. 2). Zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (ust. 2a). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale. Poza tym zgodnie z art. 20 u.w.l. jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona (ust. 1). Zarząd lub poszczególni jego członkowie mogą być w każdej chwili na mocy uchwały właścicieli lokali zawieszeni w czynnościach lub odwołani (ust. 2). Zgodnie z art. 21 u.w.l. zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (ust. 1). Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (ust. 2). Z zacytowanych regulacji wynika, że ze względu na organ albo osobę (osoby) sprawujące zarząd nieruchomością wspólną można wyodrębnić zarząd bezpośredni, sprawowany przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz zarząd pośredni, sprawowany: a) przez zarząd, jako organ wspólnoty mieszkaniowej, albo b) przez zarządcę, ustanawianego zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l., którym może być osoba fizyczna bądź osoba prawna. Wymaga jednocześnie podkreślenia, że ustanowienie zarządu wspólnoty (art. 20, art. 21 u.w.l.) wyklucza ustanowienie zarządcy w rozumieniu art. 18 u.w.l. i odwrotnie, tj. ustanowienie zarządcy zgodnie z art. 18 u.w.l. wyklucza ustanowienie zarządu, o którym mowa w art. 20 i art. 21 u.w.l. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2012 r., III CZP 96/11, Lex nr 1112715; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 r., III CZP 62/05, Lex nr 171751; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., III CZP 74/03, Lex nr 81625; oraz postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 29 lutego 2016 r., I SA/Gl 1477/16 i I SA/Gl 1446/15; z dnia 15 lipca 2016 r., II SA/Gl 308/16; z dnia 26 września 2016 r., I SA/Gl 309-312/16, I SA/Gl 1478-1481/16, I SA/Gl 1472/16 - CBOSA). Właścicielom nieruchomości powierzono wybór w kwestiach związanych ze sposobem zarządzania, jednak względy natury organizacyjno-gospodarczej przemawiają za brakiem potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną i wynikających z tego konsekwencji (np. problemu rozkładu uprawnień pomiędzy te struktury). Z powyższego wynika, że przedkładając wskazane wyżej dokumenty profesjonalny pełnomocnik nie udokumentował rzeczywistego sposobu zarządzania nieruchomością wspólną, a w konsekwencji nie nadesłał dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, do czego był wezwany. Przypomnienia wymaga, że załączone do skargi pełnomocnictwo podpisały dwie osoby uprawnione do reprezentowania B Sp. z o.o. w C., co potwierdza nadesłany wydruk z KRS. Tymczasem, na mocy cytowanego wyżej art. 18 u.w.l., wykazanie powierzenia tej spółce zarządu nieruchomością wspólną wymagałoby potwierdzenia, że wynika ono z umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowy zawartej później w formie aktu notarialnego. Na takie dokumenty pełnomocnik skarżącej nie powołał się ani ich nie przedłożył. Przedstawił natomiast wcześniejszą uchwałę członków wspólnoty mieszkaniowej o wyborze kilkuosobowego zarządu, co - gdyby wcześniej nieruchomość była zarządzana w sposób określony w art. 18 u.w.l. - wymagałoby umowy zawartej w formie aktu notarialnego, na co także pełnomocnik strony nie powołał się, ani też umowy takiej nie przedłożył. Na marginesie (abstrahując od różnic pomiędzy regulacjami dotyczącymi podmiotów, którym może przysługiwać status pełnomocnika przed sądami powszechnymi i sądami administracyjnymi) warto zacytować pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., III CZP 129/08, Lex nr 470697, że reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej przed sądem przez zarządcę ustanowionego na podstawie art. 18 ust. 1 u.w.l. wymaga umocowania w umowie o określeniu sposobu zarządu nieruchomością wspólną bądź w uchwale o zmianie tej umowy. Mając zatem na uwadze, że pojęcie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a rozumieć należy całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowanie pełnomocnika do działania za mocodawcę (J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Beck 2013, s. 217, nb 11, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., I OSK 319/14, Lex nr 1643279) stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej nie nadesłał dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym Nie wykonał zatem wezwania do usunięcia tego braku formalnego skargi i dlatego skargę należało odrzucić na podstawie wyżej powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.