I SA/Gl 717/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o odpowiedzialności solidarnej O. A. za zaległości podatkowe A S.A. w R., powstałe w czasie pełnienia przez Niego obowiązków wiceprezesa zarządu, z tytułu odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w kwocie łącznej [...] zł. W skardze na powyższą decyzję O. A., reprezentowany przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został skierowany na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa"). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarżona decyzja nakłada obowiązek zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty ponad [...]zł. W ocenie pełnomocnika skarżącego "wyegzekwowanie tej sumy przed rozpatrzeniem niniejszej skargi spowoduje niepowetowaną szkodę po stronie (...) mocodawcy (zwłaszcza w obliczu toczących się innych postępowań)" oraz pozbawi skarżącego i jego rodzinę środków do życia. Nadto pełnomocnik wskazał, że w przypadku uchylenia decyzji organ podatkowy poniesie - z uwagi na miejsce zamieszkania skarżącego - bezzasadnie wysokie koszty egzekucyjne. Zdaniem pełnomocnika przedstawiona argumentacja czyni wniosek uzasadnionym. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że pełnomocnik skarżącego wskazując na okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji, nie przedstawił dowodów, które potwierdzałyby zasadność wniosku. Wobec tego organ nie może ocenić aktualnej sytuacji finansowej strony, a co za tym idzie ocenić słuszności twierdzeń w tym zakresie. Akta sprawy również nie dają podstaw do powzięcia takiego przekonania. Ponadto, jak wskazał organ, przepisy art. 61 ppsa nie wskazują, aby ewentualne poniesienie przez organ podatkowy kosztów egzekucyjnych i ich zwrot na rzecz skarżącego w sytuacji uchylenia decyzji przez Sąd, stanowiły przesłankę wstrzymania wykonania decyzji. W piśmie z dnia 21 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ppsa. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego powtórzył argumentację zawartą w skardze. Podkreślił, że decyzja nakłada na skarżącego obowiązek zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty ponad [...]zł. Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się ze stanowiskiem organu zawartym w postanowieniu z dnia [...]. W jego ocenie egzekucja świadczenia pieniężnego w tak wysokiej kwocie doprowadzi do powstania rażącej szkody. W końcowej części pisma pełnomocnik przedstawił poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 562/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 ppsa). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 716/14 pełnomocnik skarżącego również złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej tam decyzji orzekającej o odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zaległości podatkowe wymienionej wyżej spółki, powstałe w czasie pełnienia przez Niego obowiązków wiceprezesa zarządu, z tytułu: podatku dochodowego za 2008 r., odsetek za zwłokę od tej zaległości naliczonych do dnia wydania decyzji oraz kosztów postępowania egzekucyjnego od przedmiotowych zaległości. Wniosek ten został rozpoznany przez tutejszy Sąd i oddalony postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r., gdyż nie czynił zadość wymogom wskazanym w art. 61 § 3 ppsa. Taka sytuacja występuje również w niniejszej sprawie, co skłania, by nawiązać do argumentów zawartych w orzeczeniu z dnia 4 sierpnia 2014 r., tym bardziej, że wnioski te zawierają tożsame uzasadnienia. Z tego też względu w dalszej części uzasadnienia Sąd przywoła poglądy wyrażone w postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2014 r. Wskazać zatem trzeba, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). W rozwinięciu tej argumentacji należy zwrócić uwagę na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., według którego nie budzi wątpliwości, że dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, publ. LEX nr 965117). Zasadnym jest dla podsumowania tej części wywodu przytoczenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu koniecznym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności tak, aby sąd miał możliwość ich oceny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 310/12, publ. LEX nr 1145698). Podkreślić zatem trzeba, że wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Wskazać także należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Podnieść również trzeba, iż wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone. Powtórzyć w tym miejscu należy, że rozpoznawany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. Pełnomocnik strony skarżącej poprzestał bowiem na ogólnych stwierdzeniach, nie wykazując okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, tj. nie przedstawił on faktów, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową skarżącego ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie sposób więc, oceniając tak sformułowany wniosek, stwierdzić istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Innymi słowy, powołana przez pełnomocnika skarżącego argumentacja, nie poparta stosownymi dowodami, jest niewystarczająca. Twierdzenia wnioskodawcy powinny być bowiem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Warto zarazem zwrócić uwagę, że na brak dokumentów, potwierdzających zasadność wniosku, wskazał organ odwoławczy w swoim postanowieniu odmawiającym wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać w tym miejscu należy, że wśród przesłanek wstrzymania wykonania nie wymieniono samej okoliczności "bezzasadnego poniesienia kosztów egzekucyjnych". Powołanie się przez pełnomocnika strony skarżącej na taką ewentualność nie może więc przemawiać na rzecz uwzględnienia rozpatrywanego wniosku. Trafność zaś zarzutów podniesionych w skardze zostanie zbadana dopiero na etapie jej merytorycznego rozpoznania. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania oznaczonej wyżej decyzji. Artykuł 61 § 3 ppsa może zaś znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia" ani też przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, publ. LEX nr 356705). Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459) . Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.