I SA/Gl 718/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-08-25

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie, które uznało zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione, jest zgodne z prawem, w szczególności w zakresie oceny zarzutu dotyczącego niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego (błędny adres zobowiązanego)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, w tym wskazania prawidłowego adresu zobowiązanego, jest zasadny. Błędne wskazanie adresu w tytule wykonawczym narusza art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia wierzyciela. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego uznano za niezasadny, ponieważ postępowanie egzekucyjne dotyczyło właściwej osoby, mimo błędnego adresu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy postanowienie o uznaniu zarzutów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły m.in. niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego (błędny adres) oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu dochodzenia zaległych opłat abonamentowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] , 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: K.p.a.) w zw. z art. 144 K.p.a., art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna) oraz art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz.1689, dalej: ustawa abonamentowa) po rozpoznaniu zażalenia T. M. (dalej: zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. nr [...] wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty skarżącego uznano za nieuzasadnione. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązanego przekazał w dniu [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. tytuł wykonawczy nr [...]. Tytuł wykonawczy obejmował zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Legionowie, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 i 22 u.p.e.a. przekazał przedmiotowy tytuł wykonawczy, zgodnie z właściwością, do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: organ egzekucyjny). Zobowiązany pismem z dnia 15 lipca 2020 r. złożył zarzuty do organu egzekucyjnego, w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które mieściły się w katalogu zawartym w art. 33 § 1 ustawy z egzekucyjnej. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. uznał za niezasadne zarzuty: - niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., - błędu co do osoby zobowiązanego. W załączeniu do postanowienia wierzyciel przekazał zobowiązanemu: - kserokopię "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia [...] r., - kserokopię "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia [...] r., - kserokopię odcinka "U" wymiany książeczki nr [...] Zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. złożył zobowiązany. Zobowiązany oświadczył, że zawarte w postanowieniu argumenty są nietrafione i nie są w najmniejszym stopniu rzeczowe. Wskazał, że tytuł wykonawczy wystawiony został dla osoby zamieszkującej w L. przy ul. [...], co budzi wątpliwość co do poprawności dokumentu stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania. Jednocześnie poinformował, że już nie mieszka w L., a zmieniając miejsce zamieszkania wyrejestrował książeczkę opłat radiowo-telewizyjnych. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor COF wskazał, że zobowiązany w zażaleniu podniósł nową okoliczność stwierdzając, że zmieniając miejsce zamieszkania z L. na P. wyrejestrował książeczkę opłat radiowo-telewizyjnych, co wskazuje na wniesienie na etapie zażalenia nowego zarzutu, tj. nieistnienia obowiązku. Wniesienie kolejnego zarzutu na tym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wierzyciel uznał za spóźnione, gdyż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez niego odpisu tytułu wykonawczego. Dyrektor COF podkreślił, że nie jest dopuszczalne dokonanie przez organ drugiej instancji merytorycznej oceny zarzutu wniesionego na etapie zażalenia, gdyż wniesiony został z uchybieniem terminu. Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego wierzyciel wskazał, że z sytuacją taką mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest wszczęta i prowadzona przeciwko innej osobie niż zobowiązany. Innymi słowy błąd co do osoby zobowiązanego może nastąpić wtedy, gdy organ egzekucyjny dokona czynności egzekucyjnej względem podmiotu, który nie jest zobowiązanym w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, a więc podmiotu faktycznie istniejącego, w sytuacji, w której istnieje inny podmiot zobowiązany. Błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego i której doręczył jej tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i w sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Zdaniem Dyrektora COF taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi, gdyż postępowanie egzekucyjne względem zaległości określonych w tytule wykonawczym z dnia [...] r. o nr [...] wszczęte zostało wobec zobowiązanego, czyli osoby na której ciąży obowiązek jej uregulowania. W odniesieniu do zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wierzyciel wskazał w zaskarżonym postanowieniu, iż zgodnie z art. 26 § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 26 § 2 u.p.e.a., wzór o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27 ustawy egzekucyjnej. Dyrektor COF podniósł, że w treści tytułu wykonawczego zawarte zostały informacje niezbędne do oceny podstaw prawnych prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tytuł wykonawczy dotyczący zobowiązanego zawiera jego dane, tj. między innymi: imię, nazwisko, PESEL, oraz określa szczegółowo wszelkie niezbędne dane dotyczące (dochodzonych) należności pieniężnych, tj. akt normatywny, podstawę prawną egzekucji administracyjnej, datę doręczenia upomnienia, kwotę kosztów upomnienia, stawkę odsetek, kwotę należności pieniężnej, datę od której nalicza się odsetki oraz kwotę odsetek naliczanych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. W kwestii wskazania w tytule wykonawczym w adresie ulicy [...] w miejscowości L. zamiast P. wierzyciel zauważył, iż to nie przesądza o braku możliwości prowadzenia egzekucji, w sytuacji, gdy identyfikacja osoby poprzez pozostałe dane zawarte w tytule była prawidłowa a wierzyciel dysponuje dokumentacją potwierdzającą, iż osoba wskazana w tytule wykonawczym jest zobowiązaną do zapłaty przedmiotowego zadłużenia. Wierzyciel podkreślił, że umieszczenie w tytule wykonawczym miejscowości będącej poprzednim miejscem zamieszkania zobowiązanego było wynikiem pomyłki pracownika dokonującego aktualizacji danych na mocy uprawnień wskazanych w art. 7 ust. 1a ustawy abonamentowej. Wierzyciel podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, w kwestii uznania za niezasadny zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący nie sformułował konkretnych zarzutów. Niemniej z treści skargi wynika, że nadal podnosi on zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) poprzez wskazanie błędnego adresu zobowiązanego. Skarżący podkreślił, że tytuł wykonawczy zawiera istotne błędy, które czynią go nieważnym. Wskazano bowiem jako jego adres: L. ul. [...] Natomiast nigdy nie zamieszkiwał on pod tym adresem. Wszelkie dokumenty istotne dla sprawy powinny być wystawione w sposób rzetelny i poprawy. Skarżący wskazał, że zamieszkiwał w L. przy ulicy [...]. Wówczas uiszczał wynikające z użytkowania odbiorników opłaty. Niemniej w 2002 r. sprzedał mieszkanie. Po sprzedaniu mieszkania zawiadomił Pocztę Polską o tym fakcie. Ponieważ od 2002 r. upłynęło prawie 20 lat skarżący nie jest w stanie udowodnić faktu zawiadomienia. Jednak w przypadku, gdyby dokonał tego w sposób niezgodny z obowiązującymi procedurami Poczta Polska miała sposobność poinformować go o tym. W ocenie skarżącego fakt rejestracji urządzeń w L. nie jest równoznaczny z posiadaniem i użytkowaniem ich w nowym miejscu zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej argumenty okazały się trafne. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., który w tej sprawie nie ma zastosowania). W myśl zaś art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324). Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej). Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Sąd wskazuje, że dokonuje kontroli legalności wydanych rozstrzygnięć w oparciu o przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Dopiero bowiem ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) dokonano zmiany ustawy egzekucyjnej w zakresie m.in. przepisów art. 33, 34 i 35 tejże ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. t.j. Dz.U. z 2019 r. poz.1438 z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do treści art. 29 ustawy zmieniającej z dnia 11 września 2019 r. ustawa ta wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Zatem zmieniona ustawa egzekucyjna weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r. Natomiast na podstawie przepisów intertemporalnych w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., gdyż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i niezakończone przed ta datą. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Podstawą zarzutu może być tylko: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Orzecznictwo sądowe, podkreślając rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji, wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10; z 6 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1441/10; z 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10; z 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10). Skarżący w piśmie z dnia 15 lipca 2020 r. zgłosił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Natomiast zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) został podniesiony przez skarżącego dopiero w zażaleniu na postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. Zatem zarzut ten nie mógł zostać rozpoznany przez wierzyciela, gdyż był spóźniony - wniesiony po upływie terminu. Również Sąd dokonujący kontroli legalności wydanych rozstrzygnięć przez Dyrektora COF nie może rozpoznać spóźnionego zarzutu. Przechodząc do zarzutów podniesionych przez skarżącego wskazać należy, że przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego powinien dotyczyć jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 643/12). Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Żadna ze wskazanych sytuacji nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Słuszne jest więc stanowisko wierzyciela, że nie ma żadnych wątpliwości, iż postępowanie egzekucyjne dotyczy osoby skarżącego. Nieuiszczone opłaty z tytułu abonamentu RTV dotyczą bowiem skarżącego. Nie ma więc mowy o "błędzie co do osoby zobowiązanego" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Natomiast błąd co do osoby zobowiązanego wystąpiłby, gdyby organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego albo wskazał w tytule wykonawczym osobę, na której nie ciąży obowiązek egzekucyjny. W świetle powyższych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Natomiast za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. – w postaci niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) poprzez wskazanie błędnego adresu zobowiązanego. Elementy tytułu wykonawczego określa art. 27 § 1 u.p.e.a. W poszczególnych punktach zawiera on 14 wymagań dotyczących treści tego dokumentu, przy czym w myśl pkt 2 tego uregulowania wierzyciel w tytule wykonawczym powinien zawrzeć wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Treść ww. przepisu nie budzi wątpliwości i poza sporem jest, że adres dłużnika w tytule wykonawczym musi zostać wskazany i wymóg artykułu 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. będzie spełniony tylko w tej sytuacji, gdy wierzyciel sporządzając tytuł wykonawczy zamieści w nim prawidłowy adres dłużnika. Zawarty w tytule wykonawczym adres służy bowiem dokładnej identyfikacji dłużnika, a po drugie umożliwia organom realizację na etapie postępowania egzekucyjnego praw dłużnika przez doręczanie mu pism, jakie przepisy u.p.e.a. nakazują mu doręczać. Podanie adresu wskazuje też organowi egzekucyjnemu, gdzie może znajdować się mienie podlegające egzekucji, czy też w końcu ma znaczenie dla właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Natomiast brak podania prawidłowego adresu może prowadzić do poważnego zakłócenia prawidłowego toku egzekucji, polegającego już choćby na braku możliwości doręczania pism, a w krańcowych sytuacjach na uniemożliwieniu jej prowadzenia. Wierzyciel jest zatem zobowiązany do dokładnego określenia osoby, co do której ma być prowadzona egzekucja i obowiązku tego nie może przerzucać na organy egzekucyjne, gdyż brak jest do tego jakichkolwiek podstaw. Brak podania prawidłowego i aktualnego adresu dłużnika przez wierzyciela stanowi o niezrealizowaniu wymogu opisanego w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Należy też podkreślić, że wskazanie w tytule wykonawczym zobowiązanego i jego adresu jest obowiązkiem wierzyciela. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy podanie jakiegokolwiek adresu dłużnika obligowałoby organ egzekucyjny do podjęcia czynności i poszukiwania prawidłowego adresu dłużnika. Aby tytuł wykonawczy odpowiadał treści art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. adres zobowiązanego musi być prawidłowy. Nie może być to jakikolwiek adres, który wierzyciel umieści w tytule wykonawczym, lecz taki co do którego istnieje obiektywne i dające się zweryfikować przeświadczenie, że jest on autentycznym adresem zobowiązanego. To na wierzycielu spoczywa obowiązek należytej staranności w celu wskazania w tytule wykonawczym zobowiązanego i jego adresu w sposób rzetelny. Natomiast wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie spełnia, co do wskazania adresu zobowiązanego. W tytule wykonawczym wskazano bowiem adres: L.u. [...], numer lokalu [...]. Podczas, gdy prawidłowy adres zobowiązanego to: P. ul. [...]. Jak łatwo zauważyć podany w tytule wykonawczym adres zobowiązanego stanowi kompilację dwóch adresów zobowiązanego. Tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie wtedy, gdy podano w nim jakikolwiek adres zobowiązanego, ale jedynie wówczas, gdy adres zobowiązanego, przeciwko któremu ma być prowadzone postępowanie egzekucyjne, jest aktualny i prawidłowy w dacie wystawienia tytułu wykonawczego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy. Wprawdzie skarżący nie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Niemniej zgodnie z treścią art. 210 § 2 P.p.s.a., tj. w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, wówczas o kosztach należnych stronie sąd orzeka z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło