I SA/Gl 825/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 29 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie [...] zł. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 lipca 2012 r. skarżący wezwany został do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, adresowana do skarżącego, awizowana była po raz pierwszy w dniu 31 lipca 2012 r. z powodu nieobecności adresata, o czym pozostawiono zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji, następnie zaś awizowana była powtórnie w dniu 8 sierpnia 2012 r., po czym w dniu 17 sierpnia 2012 r. zwrócona została nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Brak formalny skargi nie został usunięty. Z wyżej wskazanych przyczyn, postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. Sąd odrzucił skargę R. W.. W piśmie z dnia 15 października 2012 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Uzasadniając wniosek podniósł on, że w okresie od dnia 28 lipca 2012 r. do dnia 16 sierpnia 2012 r. przebywał na urlopie w R.. Wracając, zatrzymał się w siedzibie firmy w P. w miejscu zamieszkania był dopiero w dniu 20 sierpnia 2012 r. Podał, że o konieczności uzupełnienia skargi dowiedział się dopiero z treści postanowienia o odrzuceniu skargi. Do wniosku skarżący dołączył kopię faktury za pobyt w dniach 28 lipca 2012 r. – 16 sierpnia 2012 r. w pensjonacie w R. oraz kopię dowodu osobistego. Wraz z wnioskiem skarżący dopełnił uchybionej czynności, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Nadto, zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Dodatkowo, z mocy art. 87 § 2 P.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności, wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna również dopełnić czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Skarżący informację o odrzuceniu skargi z powodu nieusunięcia braku formalnego powziął z treści postanowienia z dnia 18 września 2012 r. o odrzuceniu skargi odebranego z urzędu pocztowego w dniu 10 października 2012 r. Skoro zatem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu nadał w dniu 16 października 2012 r., uczynił to w przepisanym terminie. Skarżący dopełnił również czynności, której nie dokonał w terminie. Okoliczności powyższe dały podstawę do merytorycznego zbadania zasadności wniosku o przywrócenie terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. m. in. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym przyjmuje się, że "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (zob. postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (tak E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; por. także postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej przedstawione stanowiska judykatury i orzecznictwa jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy. Może ono nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W ocenie Sądu zaoferowane przez stronę skarżącą argumenty, mające wskazywać na brak jej winy w uchybieniu terminu nie zasługują na uwzględnienie. Uchybienie powyższe jest bowiem wynikiem braku staranności w prowadzeniu własnych spraw. W orzecznictwie sądowym zgodnie wskazuje się, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienia NSA: z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 221/12, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 1138266; z dnia 29 lutego 2012r., sygn. akt II FZ 93/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zaznaczyć, że skarżący, składając w czerwcu 2012 r. skargę do sądu administracyjnego (za pośrednictwem organu) winien spodziewać się kierowania do niego przez ten sąd korespondencji i zadbać o uniknięcie ewentualnych negatywnych skutków planowanej nieobecności. Przyczyna uchybienia terminu, na którą powołuje się skarżący w złożonym wniosku, czyli wyjazd urlopowy, nie stanowiła zatem - zdaniem Sądu - przeszkody nie do przezwyciężenia. W orzecznictwie podkreśla się, że brak dołożenia przez skarżącego należytej staranności w postępowaniu, poprzez nie zapewnienie możliwości odbioru pism sądowych na czas wyjazdu, nie może być rekompensowany przywróceniem terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 856/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, zdaniem Sądu skarżący nie dochował w niniejszej sprawie należytej staranności, jakiej wymagać można od przeciętnego uczestnika postępowania, należycie dbającego o swoje interesy. Można mu zatem przypisać winę w uchybieniu terminu przewidzianego na usunięcie braku formalnego skargi. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.