I SA/Gl 838/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 1 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie oddalone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 479/09. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 stycznia 2010 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 16 lutego 2009 r. o odrzuceniu wniosku spółki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W terminie przewidzianym do uiszczenia wpisu od zażalenia, skarżąca spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie z wymaganego wpisu od zażalenia. W nadesłanym następnie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że zablokowano jej wszystkie rachunki bankowe, uniemożliwiając dysponowanie zgromadzonymi na nich środkami pieniężnymi. Równocześnie komornicy zajęli wszystkie należące do niej środki ruchome i nieruchomości, które aktualnie podlegają licytacji i nie mogą zostać zbyte. W oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskująca spółka podniosła, że kapitał zakładowy wynosi 1.700.000,00 zł, zaś wartość posiadanych środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) 4.362.182,77 zł. Strona podała, iż w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 5.169.319,24 zł, natomiast na dwóch rachunkach bankowych prowadzonych w B S.A. oraz w C S.A. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku brak było jakichkolwiek środków pieniężnych. W piśmie z dnia 19 kwietnia 2010 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania: 1) zeznań podatkowych za lata 2008-2009. Równocześnie wskazano, że gdyby zeznania takie nie zostały złożone, należało przedłożyć potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego, poświadczające równocześnie, że skarżąca za lata 2008-2009 nie wykazała dochodów do opodatkowania oraz że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na jej podatek dochodowy, 2) sprawozdania finansowego (bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa) za lata 2008-2009; 3) deklaracji na podatek od towarów i usług za sześć ostatnich miesięcy, 4) raportów kasowych za trzy ostatnie miesiące, 5) wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, zwłaszcza w B i C, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. Wskazano, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt aktualne (wystawione po otrzymaniu wezwania), zaświadczenia banku, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji - stosowne zaświadczenie banku potwierdzające ten fakt lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku, 6) ewidencji środków trwałych według stanu na koniec ostatniego miesiąca (bądź ostatnio sporządzonej), 7) aktualnych (uzyskanych po dniu otrzymania wezwania) wypisów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości posiadanych przez skarżącą, a zwłaszcza tych, na których posadowione są stacje paliw oraz kompleks biurowo-hotelowy; z przedłożonej dokumentacji (w tym odpisów umów najmu, itp.) powinno też wynikać, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca korzysta z nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...]. Odpisy te należało przedstawić także w przypadku utraty tytułu prawnego do nieruchomości w okresie ostatnich trzech lat. W wezwaniu pouczono skarżącą, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy. Pomimo wezwania, wnioskująca spółka nie nadesłała jakichkolwiek dokumentów, uzupełniających złożony wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2010 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie wskazał on przede wszystkim na bierność procesową strony, uniemożliwiającą weryfikację jej sytuacji finansowej i tym samym przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym sprzeciwie spółka zaakcentowała, że Sąd ma możliwość obserwacji jej sytuacji finansowej "od trzech lat." Strona nie prowadzi działalności gospodarczej, która zablokowana została przez "przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych". Straty z tego wynikające przekroczyły już kwotę 75 000 000 zł. Skarżąca funkcjonuje jedynie dzięki pożyczkom jednego z wierzycieli. W treść sprzeciwu wkomponowano postanowienie komornika sądowego z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności oraz postanowienie tut. Sądu z dnia 3 września 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 586/07 w którym zwolniono spółkę od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Rozstrzygając zatem ponownie wniosek strony skarżącej o prawo pomocy, należało po pierwsze zaznaczyć, iż jest to kolejny tego typu wniosek w niniejszej sprawie. Przy czym, co również wymaga podkreślenia, dotychczasowe wnioski spółki nie były uwzględniane z uwagi na brak odpowiedniej dokumentacji źródłowej, umożliwiającej prawidłową ocenę szeroko pojętej sytuacji finansowej strony wnioskującej. Poddając ocenie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy, będący przedmiotem niniejszego wpadkowego postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że również i tym razem nie zasługuje on na uwzględnienie. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest przede wszystkim – przejawiająca się po raz kolejny - bierna postawa procesowa wnioskującej spółki, polegająca na całkowitym braku współpracy z Sądem orzekającym w zakresie dostarczania dokumentów źródłowych w trybie art. 255 P.p.s.a. Strona skarżąca w złożonym sprzeciwie powołała się na wielokrotnie już przedstawiane przez nią postanowienie komornika sądowego z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności oraz na zapadłe w Wydziale III tut. Sądu korzystne dla niej postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy (ostatnie z nich z dnia 24 listopada 2008 r.). Jednakże, na co już wielokrotnie Sąd zwracał uwagę w licznych sprawach toczących się z udziałem skarżącej, postanowienie komornika pochodzi z końca roku 2006, nadto zaś może być ono wynikiem niewystarczająco aktywnej postawy wierzyciela. Postanowienia zapadłe w Wydziale III stanowią z kolei odstępstwo od ugruntowanej już linii orzeczniczej, dotyczącej wniosków skarżącej spółki o prawo pomocy, która zyskała wielokrotnie akceptację instancji odwoławczej (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt I FZ 142/06, I FZ 113/06 i I FZ 128/06; z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 531/07, z dnia 28 lutego 2008r., sygn. akt I FZ 55/08, z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 315/08). Przy sprzeciwie strona skarżąca nie nadesłała jakiegokolwiek z dokumentów, o które wzywana była pismem referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2010 r. a których brak skutkował negatywnym dla niej rozstrzygnięciem. Strona skarżąca zdaje się zatem nie brać pod uwagę tego, że Sąd ma możliwość rzetelnego rozważenia i zweryfikowania jej twierdzeń jedynie w oparciu o dokumenty źródłowe przez nią przedłożone i w oparciu o ten materiał jest w stanie ocenić, czy przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. faktycznie zaistniały (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 286/08, zapadłe w wyniku rozpoznania jednego z wniosków o prawo pomocy skarżącej spółki). Nieprzedstawienie przez wnioskującą koniecznych materiałów źródłowych (stanowiących zresztą podstawowy zasób dokumentacji finansowo – księgowej) uniemożliwiło referendarzowi sądowemu, a obecnie – Sądowi, wolną od wątpliwości ocenę rzeczywistych możliwości finansowych strony skarżącej. Rozpatrywany obecnie wniosek o prawo pomocy nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek nowych okoliczności, nieznanych tak referendarzowi sądowemu jak i Sądowi orzekającemu, które pozwalałyby na uczynienie zadość żądaniu strony. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.