I SA/Gl 849/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-02-13

Skład orzekający: Katarzyna Stuła-Marcela, Anna Rotter, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych z powodu braku upoważnienia osoby dokonującej rejestracji odbiorników RTV jest zasadny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Pocztę Polską?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje z mocy prawa na podstawie rejestracji odbiorników RTV, a skuteczna rejestracja nastąpiła mimo braku pisemnego upoważnienia osoby dokonującej zgłoszenia, gdyż osoba ta była pracownikiem spółki, a spółka dokonywała opłat abonamentowych przez wiele lat. Zarzut nieistnienia obowiązku z powodu braku upoważnienia został oddalony jako bezpodstawny.
Stan faktyczny
V Sp. z o.o. została obciążona opłatami abonamentowymi za okres od stycznia 2018 do marca 2023 r. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę Polską. Spółka złożyła zarzuty dotyczące braku obowiązku oraz braku wymagalności opłat, podnosząc, że rejestracja odbiorników RTV dokonana w 2004 r. była nieważna, gdyż osoba dokonująca rejestracji nie miała upoważnienia. Organ egzekucyjny oddalił zarzuty, a spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Anna Rotter, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 2 maja 2024 r. nr COF.OUR.635.593.2024 ŁD.SK.ZZ 06774326 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 2 maja 2024 r. nr COF.OUR.635.593.2024 ŁD.SK.ZZ 06774326 Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej: ustawa abonamentowa, u.o.a.) utrzymał w mocy własne postanowienie z 7 lutego 2024 r. nr COF.OUR.635.593.2024 ŁD.KK.P 06774326 wydane wobec V Sp. z o.o. z siedzibą w G. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan sprawy przedstawia się następująco. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez V Sp. z o.o. (dalej: Spółka, zobowiązana, skarżąca) wystawił 27 października 2023 r. tytuł wykonawczy nr 22877E1-63/GD/2023 obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2018 r. do marca 2023 r. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Spółce 2 listopada 2023 r. Spółka w piśmie z 7 listopada 2023 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej wskazując na nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności obowiązku. Wierzyciel w postanowieniu z 7 lutego 2024 r. COF.OUR.635.593.2024 ŁD.KK.P 06774326 oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W załączeniu do wskazanego postanowienia przekazał jako dowody w sprawie: kserokopię "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z 9 września 2004 r., duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 16 maja 2008 r. oraz pismo Banku Pocztowego z 2 lutego 2024 r. [...] z 2 lutego 2024 r., potwierdzające dokonywanie z rachunku spółki opłat abonamentowych w okresie od 2009 r. do 2015 r. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik zobowiązanej podtrzymał dotychczasową argumentację, iż rejestracji z 9 września 2004 r. nie dokonała osoba legitymująca się upoważnieniem do działania w imieniu Spółki. Tym samym rejestracja dotycząca 1 odbiornika telewizyjnego i 1 odbiornika radiofonicznego na podmiot V Sp. z o.o., ul. [...], [...] G. jest nieważna, a wnoszone opłaty abonamentowe nie mogą świadczyć o tym, że Spółka akceptowała fakt, że zgłoszono na nią rejestrację odbiorników. Ponadto wyjaśniono, że dopiero w kwietniu 2023 r., po otrzymaniu upomnienia z 28 marca 2023 r. sprawa trafiła do Prezesa zarządu i rozpoczęło się jej wyjaśnianie. Zakwestionowano także prawidłowość rozpoznania zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b, gdyż przed nadaniem klauzuli wykonalności nie doręczono Spółce ostatecznej decyzji, a to pozbawiło Spółkę możliwości kontroli decyzji w formie sądowej. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nie uwzględnił zażalenia. W pierwszej kolejności wypowiedział się w kwestii zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W powyższym zakresie wskazano, że kwestię poboru i egzekucji opłat abonamentowych Poczta Polska S.A. opiera na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08. W uzasadnieniu tego orzeczenia TK stwierdził, iż "egzekucja - zarówno opłaty karnej, jak i należności z tytułu abonamentu - jest dopuszczalna i z punktu widzenia obowiązującego prawa - możliwa". Trybunał jednocześnie uznał, że ustalenie wysokości należnego abonamentu jest czynnością materialno-techniczną, dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Oznacza to, że w przypadku braku zapłaty należności z jednej strony sprawa nie trafia do sądu powszechnego (spór nie jest cywilnoprawny, lecz publicznoprawny), lecz od razu po wystawieniu tytułu wykonawczego do wyegzekwowania przez urząd skarbowy (komornika skarbowego). Obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa i nie trzeba w tym celu wydawać decyzji, ani postanowienia. Ustawa o opłatach abonamentowych jako Iex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku podkreślił, że wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie opłat abonamentowych, nie rodzi zastrzeżeń, bo ustawodawca w wielu przypadkach przewiduje różnoraką współpracę organów i instytucji państwowych z podmiotami prawa prywatnego, a przekazanie Poczcie Polskiej S.A. określonych kompetencji to typowy przykład tzw. zlecania funkcji administracyjnych. Nie ma zatem uzasadnienia dla twierdzenia, iż Spółka przed nadaniem klauzuli wykonalności dla tytułu wykonawczego z 27 października 2023 r. nie otrzymała ostatecznej decyzji. Zgodnie z art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny po otrzymaniu wniosku Poczty Polskiej S.A. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego, a po stwierdzeniu, iż obowiązek, którego dotyczy przedmiotowy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej a tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ww. ustawy, organ egzekucyjny zaopatrzył tytuł wykonawczy w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej i wszczął egzekucję zgodnie z art. 26 § 1 tejże ustawy. Na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej Poczta Polska S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Wierzyciel przedstawił w zaskarżonym postanowieniu okoliczności, jakie powodują brak wymagalności obowiązku jak również te, które nie powodują braku wymagalności obowiązku. W niniejszej sprawie nie odroczono terminu wykonania obowiązku, ani nie rozłożono na raty spłaty należności. Zasadnie zatem oddalono zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Prawidłowe jest także rozstrzygnięcie dotyczące zarzutu nieistnienia obowiązku, który słusznie oddalono. Na Spółce ciąży obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych, bowiem zgłoszona została rejestracja 1 odbiornika radiofonicznego i 1 odbiornika telewizyjnego pod adresem: ul. [...], [...] G. na dane V Sp. z o.o. Jak ustalono, po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Na okoliczność zgłoszonej rejestracji do zaskarżonego postanowienia załączono dowód w postaci kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z 9 września 2004 r. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) został Spółce nadany jako użytkownikowi 1 odbiornika telewizyjnego i 1 odbiornika radiofonicznego indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 16 maja 2008 r. załączony został do zaskarżonego postanowienia. O skuteczności dostarczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] świadczą opłaty wnoszone przez Spółkę do 26 maja 2015 r. W bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajdują się zarchiwizowane dane o zgłoszonej rejestracji odbiorników, w tym o wpłatach wnoszonych przez abonenta. Baza danych o abonentach (osobach fizycznych lub prawnych) Poczty Polskiej S.A jest zorganizowanym zbiorem usystematyzowanych informacji (danych) przechowywanych w systemie komputerowym w formie elektronicznej i stanowi zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników. Funkcjonuje ona na podstawie danych uzyskanych od samych abonentów (w wyniku zgłoszenia rejestracji odbiorników), którzy powinni być z założenia zainteresowani podaniem prawidłowych danych przy rejestracji, a następnie aktualizacją tych danych w razie zaistnienia zmian. Abonent, który zgłosił rejestrację odbiorników rtv w placówce pocztowej zostaje zapisany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Wierzyciel uzyskał z Banku Pocztowego potwierdzenie wpłat dokonywanych na rachunek bankowy przypisany dla indywidualnego numeru [...] i okazał przy zaskarżonym postanowieniu dowód w postaci pisma z Banku o z 2 lutego 2024 r. potwierdzającego wniesienie wpłat w dniach: 26 czerwca 2009 r., 2 czerwca 2010 r., 29 kwietnia 2011 r., 7 marca 2013 r. oraz 26 maja 2013 r. (prawidłowa data wpłaty 26 maja 2015 roku skorygowana pismem Banku Pocztowego z 5 kwietnia 2024 r.) na rachunek [...] zawierający indywidualny numer identyfikacyjny [...]. W tytułach przelewu podawano ww. numer identyfikacyjny abonenta. Dalej wierzyciel odniósł się do argumentacji Spółki, w ramach której podważono zgłoszoną rejestrację twierdząc, iż dokonała jej osoba nie umocowana do tej czynności, wpłat dokonywano bez wiedzy Spółki i jej Prezesa (co Spółka zweryfikowała po otrzymaniu upomnienia w 2023 r., wcześniej z uwagi na nikłą wartość wpłaty te nie były weryfikowane) i rozpoczęto ich wybiórcze uiszczanie po 5 latach od złożenia wniosku. Spółka oświadczyła i pozostała na stanowisku, że L.B. składający podpis na "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z 9 września 2004 r. nie miał umocowania prawnego Spółki do występowania w jej imieniu, do zawarcia jednostronnej czynności związanej z zarejestrowaniem odbiorników rtv. Osobie tej nie udzielono pełnomocnictwa pisemnego ani ustnego, jedynie J.W. wchodzący wówczas w skład zarządu Spółki mógł takiego pełnomocnictwa udzielić, a on temu zaprzecza. W tym kontekście wierzyciel stwierdził, że zgodnie z informacją podaną na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. w sytuacji firmy zgłaszającej rejestrację osoba zgłaszająca się do placówki pocztowej winna być wyposażona przez pracodawcę w upoważnienie do reprezentowania firmy i złożenia w jej imieniu wniosku o rejestrację odbiorników. Spółka zaprzeczając, iż L.B. legitymował się stosownym upoważnieniem oświadcza, iż pracownik samowolnie zgłosił rejestrację odbiorników, działając tym samym na szkodę Spółki. Następnie kolejny pracownik samowolnie bez zgody Prezesa Spółki dokonywał płatności realizując przelewy bankowe z konta firmy. Wierzyciel pozostał na stanowisku, iż L.B. legitymował się w chwili rejestracji stosownym upoważnieniem, które można było wydać również ustnie. Nieprawdopodobne jest, w ocenie wierzyciela, aby pracownik w tym zakresie działał na niekorzyść Spółki i wbrew jej woli. Nieuzasadniony w ocenie wierzyciela jest także argument, iż wpłaty dokonywane były automatycznie, bez weryfikacji, gdyż stanowiły nikły promil obrotów finansowych Spółki. Chybiony jest także argument, iż wpłaty dokonywane były przez Spółkę wybiórczo. Poprzez uregulowanie wpłaty: - 26 czerwca 2009 r. uregulowano należność za okres od stycznia 2009 r. do maja 2009 r. w wysokości 85 zł (jest to zapłata wskutek otrzymania zawiadomienia o zaległościach skierowanego w dniu 8 czerwca 2009 r.), - 2 czerwca 2010 r. uregulowano należność za okres od czerwca 2009 r. do kwietnia 2010 r. w wysokości 187 zł. - jest to zapłata wskutek otrzymania zawiadomienia o zaległościach skierowanego w dniu 20 kwietnia 2010 r.), - 29 kwietnia 2011 r. uregulowano należność za okres od maja 2010 r. do lutego 2011 r. w wysokości 187,45 zł. - jest to zapłata wskutek otrzymania zawiadomienia o zaległościach skierowanego w dniu 25 marca 2011 r.), - 7 marca 2013 r. oraz 26 maja 2015 r. uregulowano należność za kolejne miesiące zachowując ciągłość opłat abonamentowych, tj. za okres od marca 2011 r. do lutego 2013 r. w wysokości 488,88 zł oraz za okres od marca 2013 r. do marca 2014 r. w wysokości 258 zł. Na okoliczność realizowania przez Spółkę ww. wpłat załączono pismo z B z 5 kwietnia 2024 r. znak: [...], potwierdzające dokonane płatności. Pismo to zawiera korektę daty 26.05.2015 r., bowiem przy piśmie z 2 lutego 2024 r. okazanym przy postanowieniu z 7 lutego 2024 r. pomyłkowo wskazany został przez Bank Pocztowy rok realizacji płatności tj. 26.05.2013 r. (kserokopię pisma Banku Pocztowego S.A. z 5 kwietnia 2024 r. załączono do akt sprawy). Odnośnie wpłat z 14 lipca 2007 r. i 9 kwietnia 2008 r. dokonanych na rzecz Spółki i znajdujących się w archiwalnej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Bank Pocztowy nie potwierdził, aby realizowano je za pośrednictwem przelewu bankowego. Wskazuje to, iż mogły być dokonane z użyciem książeczki radiofonicznej i były prawidłowo naliczone za odpowiednie okresy (opłata za 2007 r. - 202,42 zł, a za 2008 r. - 198,67 zł). Wydruk z archiwalnej bazy danych o abonentach Poczty Polskiej potwierdzający wnoszenie opłat abonamentowych znajduje się w aktach sprawy. Poczta Polska S.A. nie może jednak okazać w tym zakresie dowodów w postaci blankietów wpłat z książeczki radiofonicznej, bowiem taka dokumentacja brakowana jest po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności. Przedawnienie opłat abonamentowych następuje bowiem zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2760) z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 ww. ustawy, dokumenty księgowe należy przechowywać do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z kolei dokumentacja potwierdzająca status formalno-prawny abonenta jest przechowywana w zasobach archiwalnych Poczty Polskiej S.A. zgodnie z przepisami ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.). Poczta Polska S.A. przechowuje dokumentację potwierdzającą status formalno-prawny abonentów i osób zwolnionych od opłat abonamentowych, gdyż jest to niezbędne do spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów ustawy abonamentowej. W niniejszej sprawie ustalono, iż w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników wnoszono opłaty abonamentowe (ostatnia wpłata z 26 maja 2015 r. dotyczy okresu od marca 2013 r. do marca 2014 r.) za 1 odbiornik telewizyjny i 1 odbiornik radiofoniczny. Skoro więc doszło do rejestracji i powstał obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych, to do ich zniesienia może doprowadzić jedynie wyrejestrowanie odbiorników (w przypadku ich nieposiadania). Nieprzekonujące dla wierzyciela jest twierdzenia Spółki, iż dokonywanie wpłat nie oznacza akceptacji dokonanej rejestracji odbiorników. Nieskuteczne jest także powoływanie się na brak kontroli nad przepływem znikomych kwot w firmie o znacznych obrotach. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) zobowiązywały/zobowiązują bowiem abonenta do zgłaszania w placówce pocztowej zmian mających wpływ na rejestrację odbiorników np. wyrejestrowanie odbiorników: Obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy abonamentowej. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania. Na dzień wydania niniejszego postanowienia nie stwierdzono, aby Spółka zgłosiła wyrejestrowanie odbiorników rtv. Wobec powyższego wierzyciel zaaprobował oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku. Nadmieniono także, iż w sprawie zebrano i wyczerpująco rozpatrzono cały materiał dowodowy, realizując wymogi wynikające z art. 7 i art. 77 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący skarżącą adwokat zarzucił "dokonanie błędnej oceny, że podniesiony przez skarżącą spółkę zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny z uwagi na to, że osoba, która w dniu 9.09.2004r. złożyła w imieniu tej spółki wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego legitymowała się w chwili rejestracji stosownym upoważnieniem od spółki, które mogło być ustne, a która to ocena jest zupełnie dowolna i pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, tj. brakiem upoważnienia pisemnego i oświadczeniem prezesa skarżącej spółki co do tego, że nigdy nie udzielał nikomu do tej czynności upoważnienia ustnego, przez co uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ stwierdzenie braku upoważnienia po stronie osoby dokonującej tej rejestracji w imieniu spółki skutkować musi ustaleniem, że czynność rejestracji jest nieważna z mocy prawa od samego początku z uwagi na treść art. 104 zd. 1 k.c. oraz art. 104 zd. 2 k.c. w zw. z art. 103 § 1 k.c., a zatem wskazany w tytule wykonawczym obowiązek zapłaty nie istnieje i nigdy nie powstał". Wobec tak sformułowanego zarzutu wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. 2) umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego wszczętego przeciwko Spółce na podstawie tytułu wykonawczego 22877E1-63/GD/2023 z 27 października 2023 r., stosownie do art. 145 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 34 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a., 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zarzut nieistnienia obowiązku został rozpoznany błędnie. W sprawie niesporne jest to, że 9 września 2004 r. doszło do złożenia wniosku o rejestrację odbiornika rtv w imieniu V Sp. z o. o., zgłoszenia tego dokonał L.B., który nigdy nie wchodził w skład zarządu skarżącej, ani nie był jej prokurentem, nie istnieje żaden dokument, z którego wynikałoby upoważnienie dla L.B. do dokonania ww. czynności w imieniu skarżącej, zarząd V Sp. z o. o. nigdy nie potwierdził dokonania powyższej czynności. Sporne jest natomiast to, czy: L.B. legitymował się upoważnieniem do dokonania w imieniu skarżącej rejestracji odbiorników rtv oraz czy czynność rejestracji odbiorników przez L.B. jest ważna? Zarzut skarżącej od początku bowiem zasadza się na stwierdzeniu, że z uwagi na to, iż L.B. nie legitymował się stosownym upoważnieniem, to czynność zgłoszenia jest nieważna z mocy prawa z uwagi na treść art. 104 zd. 1 k.c. oraz art. 104 zd. 2 k.c. w zw. z art. 103 § 1 k.c. Z uwagi na istotę podstawy podniesionego przez Spółkę zarzutu (brak upoważnienia od Spółki dla osoby, która dokonała zgłoszenia) z oczywistych względów skarżąca nie jest w stanie przedstawić żadnego innego dowodu, poza tym, który przedstawiła w toku postępowania (oświadczenie ówczesnego i aktualnego prezesa J.W., który potencjalnie jako jedyny w 2004 r. mógł udzielić owego upoważnienia), że do udzielenia takiego upoważnienia dla L. B., ani w formie pisemnej, ani ustnej, nigdy nie doszło. Taki dokument upoważnienia nie istnieje. Gdyby było inaczej, organ, który sam organ stwierdził, że przechowuje w zasobach archiwalnych dokumentację potwierdzającą status formalno-prawny abonenta, załączyłby taki dokument do materiału dowodowego niniejszej sprawy. Organ wskazując, że L. B. mógł działać na podstawie upoważnienia ustnego, potwierdził, że upoważnienie pisemne nie istnieje. Kwestia istnienia upoważnienia do dokonania czynności prawnej nie może być ustalana na zasadzie prawdopodobieństwa lub domniemań. Organ nie jest uprawniony i nie ma kompetencji do oceny racjonalności działań rzekomego pełnomocnika ani do odtwarzania jego motywacji. Nie może także wskazywać na rzekome działanie dla dobra spółki, zwłaszcza, że brak ku temu jakichkolwiek weryfikowalnych podstaw w materiale dowodowym. Taka ocena organu jest zupełnie dowolna i nie może być podstawą ustaleń w kluczowej dla rozstrzygnięcia kwestii. Upoważnienie pisemne wymagane jest właśnie po to, aby uniknąć sytuacji, w której ktoś bez zgody i wiedzy osoby trzeciej, zaciąga w jej imieniu zobowiązania. Nadto podniesiono, że opisując tryb rejestracji odbiorników w imieniu spółki organ wskazał na wymóg przedstawienia upoważnienie do reprezentowania firmy i złożenia w jej imieniu wniosku w tym zakresie. Kryteriów tych nie spełnia upoważnienie ustne, niemożliwe do zweryfikowania przez pracownika placówki pocztowej. Niezależnie jednak od tego, że i tak byłoby to nieskuteczne, gdyż prezes J.W. zaprzeczył, aby udzielał wspomnianej osobie upoważnienia ustnego. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił także, iż potwierdzenie rejestracji odbiornika w trybie wynikającym z art. 104 zd. 2 k.c. w zw. z art. 103 § 1 k.c. nie jest możliwe. Pogląd ten podzielił organ, gdyż nie wskazał na jakiekolwiek wyjątki od zasady, że osoba zgłaszająca się do placówki pocztowej winna być wyposażona przez pracodawcę w upoważnienie do reprezentowania firmy i złożenia w jej imieniu wniosku o rejestrację odbiorników. Do takiego potwierdzenia zresztą nigdy nie doszło ani w sposób wyraźny, ani dorozumiany. Z powyższego wynika także, że nie może być traktowane jako potwierdzenie rejestracji w rozumieniu art. 103 § 1 k.c., dokonywanie opłat abonamentowych przez Spółkę za wcześniejsze okresy. Rozważania na temat tego, czy było to potwierdzenie, co do zasady wchodziłoby w grę w ogóle tylko wówczas, gdyby Poczta Polska S.A. wyrażała zgodę na działanie bez umocowania. Kwestia nieważności czynności wynika z mocy prawa i jest niezależna od woli stron. Skoro zaś obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej ma swoją podstawę w rejestracji odbiornika rtv, a obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do podmiotu, który dokonał rejestracji odbiornika, a nie do adresu rejestracji, to wskazany w tytule wykonawczym obowiązek zapłaty nie istnieje i nigdy nie powstał, bo do ważnej rejestracji odbiornika przez skarżącą nigdy nie doszło. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. W nawiązaniu do argumentacji skargi wskazano w szczególności, że Spółka w żaden sposób nie neguje, aby L.B. był jej pracownikiem. Nadto organ powołał się na wypowiedź Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w wyroku z 24 lipca 2014 r., sygn. I ACa 472/14, zgodnie z którym potwierdzenie zawarcia umowy bez pełnomocnictwa (art.103 k.c.) może nastąpić w sposób dorozumiany (słowny) - w analizowanym przypadku poprzez płacenie opłaty abonamentowej przez kilka lat. Organ poparł także swoje stanowisko poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Gliwicach z 20 września 2023 r., sygn. akt I SA/GI 527/23, w którym wskazano, że "u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z 2 maja 2024 r., którym Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy własne postanowienie z 7 lutego 2024 r. oddalające zarzuty skarżącej na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 27 października 2023 r., obejmującego zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2018 r. do marca 2023 r. Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że sporne w niniejszej sprawie zagadnienie było już analizowane w wyroku tut. Sądu z 17 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 200/24 (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W poniższych wywodach Sąd posłuży się przedstawioną w tym orzeczeniu argumentacją, którą w pełni podziela i uznaje za własną. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.): 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Wskazania wymaga, że zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut: 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny; 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.) W przedmiotowej sprawie skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku wymieniony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oraz zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Przedstawione w ww. art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r., sygn. akt II FSK 304/18). Odnosząc się obu wniesionych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów wskazać należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, z 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 oraz 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08, stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził TK są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokość na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Niesłusznie zatem podniesiono w zarzutach, że Spółka nie otrzymała przed doręczeniem jej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (a więc przed dokonaniem pierwszej czynności egzekucyjnej) i przed doręczeniem jej tytułu wykonawczego, żadnej decyzji ani postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze strona nie podniosła już zarzutów dotyczących tej materii. Sporna w sprawie pozostaje okoliczność, czy skarżąca Spółka dokonała skutecznej rejestracji odbiorników rtv radiofonicznych na podmiot V Sp. z o.o., ul. [...], [...] G. Do akt sprawy załączono "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" opatrzony datą 9 września 2004 r., w którym L.B. - w pkt 1 ("Rodzaj urządzenia") wpisano: odbiornik radiofoniczny i telewizor", - w pkt 2 i 3 oznaczono zgłaszającego i jego adres: V Sp. z o.o., ul. [...], [...] G. - wniosek podpisał L.B. Skarżąca twierdzi, że nigdy nie składała wniosku o rejestrację a osoba, która podpisała "Wniosek o rejestrację 1 odbiornika radiofonicznego i 1 odbiornika telewizyjnego", czyli L.B. nie był osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki. Nie uzyskał też pisemnego (koniecznego, zdaniem Spółki) upoważnienia do dokonania tej czynności. Nie posiadał nawet upoważnienia ustnego, które to okoliczności potwierdził ówczesny, a także obecny Prezes skarżącej J.W. Twierdzenia te nie są uprawnione. Organ słusznie zwrócił uwagę, że skarżąca nie zaprzecza, iż L.B. był jej pracownikiem, a podnosi jedynie, że nie był członkiem zarządu, ani nie uzyskał stosownego upoważnienia. W ślad za rejestracją wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych Spółce jako użytkownikowi 1 odbiornika telewizyjnego i 1 odbiornika radiofonicznego nadano indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 16 maja 2008 r. załączono do akt sprawy. Skarżąca regulowała opłaty abonamentowe za dłuższe okresy (co szczegółowo opisano powyżej) a nie tylko, jak twierdzi, wybiórczo. Co warte podkreślenia, wpłat dokonywano w reakcji na zawiadomienia o zaległościach. W tym stanie rzeczy trudno przyjąć, że rejestracji, potwierdzonej później w kierowanych do skarżącej zawiadomieniach o zaległościach, a także wpłat dokonywał pracownik (pracownicy) skarżącej działający bez jej wiedzy na szkodę pracodawcy. Wspomniane zawiadomienia musiały stanowić pisma, z którymi zapoznawano się w ramach obiegu korespondencji w firmie. Akcentowana przez stronę okoliczność, że znikome opłaty abonamentowe "umykały" uwadze skarżącej, której obroty są znaczne nie świadczy o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Podobnie, jak oświadczenie, że dopiero w kwietniu 2023 r., po otrzymaniu upomnienia z 28 marca 2023 r., sprawa trafiła do Prezesa zarządu i rozpoczęło się jej wyjaśnianie. Świadczą one jedynie o tym, że skarżąca próbuje zaprzeczyć skutkom rejestracji odbiorników rtv poprzez wskazywanie na brak właściwego nadzoru w poszczególnych jednostkach organizacyjnych firmy. Wobec powyższego należy się zgodzić się z organem, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników rtv w dniu 9 września 2004 r. Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (por. m.in. wyrok NSA z 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18 ). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Skarżąca nie powoływała się na dokonanie tej czynności, nie jest ono także udokumentowane w aktach sprawy. Na marginesie, w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku, wskazać także warto, że Poczta Polska S.A. spełniła wymóg wynikający z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, gdyż nadała skarżącej indywidulany numer identyfikacyjny ([...]), a także zawiadomiła ją o tym fakcie (pismem z 16 maja 2008 r.). Nadanie tego numeru nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu. Dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie było konieczne przesłanie go za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2731/17). Jak więc wykazano powyżej wskazywanie na nieistnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych ze względu na nieważność zarejestrowania odbiorników jest bezpodstawne. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło