I SA/Gl 893/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2009 r. w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżąca M. B., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], nr [...], którą określono zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w dniu 22 września 2009 r. W skardze pełnomocnik strony wniósł o wstrzymanie wykonania w całości utrzymanej w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] (str. 1 i 2 skargi) oraz zaskarżonej decyzji (str. 3 skargi), na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), a na wypadek, gdyby organ drugiej instancji nie uwzględnił tego wniosku, o wstrzymanie wykonania tychże decyzji przez sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. W obszernym uzasadnieniu skargi zawarto umotywowanie powyższego wniosku, w ramach którego poddano w wątpliwość prawidłowość podstaw prawnych przyjętych przy podejmowaniu decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., na podstawie których wyliczono zobowiązanie podatkowe, a następnie wszczęto postępowanie egzekucyjne. Pełnomocnik strony podniósł także, że "prowadzone postępowanie egzekucyjne (m.in. zajęcie rachunków bankowych) w znacznym stopniu utrudnia prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej, a dodatkowo stawia ją w złym świetle wobec instytucji finansowych". Podkreślił przy tym, że skarżąca posiada znaczny majątek, znany organom podatkowym, w postaci nieruchomości o łącznej wartości [...] zł, stąd nie istnieje zagrożenie uregulowania przez nią wszystkich zobowiązań podatkowych, które wynoszą [...] zł. W związku z powyższym, zdaniem strony zasadne jest, aby organ pierwszej instancji wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie decyzji z dnia [...] Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się natomiast do wniosku o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] wskazał, że nie widzi podstaw do rozpatrywania przedmiotowego wniosku, albowiem skarga wniesiona została na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] zaś wniosek w niej zawarty dotyczy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Ponadto zauważył, że postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], nr [...], utrzymanym w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...], decyzji organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] o której wstrzymanie wykonania wnioskuje strona, został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Stąd, z uwagi na przepis art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania tejże decyzji nie jest możliwe. Ponadto należy odnotować, że obecnie przed Wydziałem I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pod sygn. akt I SA/Gl 112/14 i SA/Gl 113/14, prowadzone są postępowania w sprawach ze skarg M. B. na decyzje wydane w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. i 2009 r. W ich ramach pełnomocnik skarżącej również skierował wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, które zostały oddalone prawomocnymi postanowieniami tut. Sądu z dnia 17 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast, w myśl art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie – organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). W związku z tym złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji będzie także podlegał rozpoznaniu. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy, ponieważ art. 61 § 3 P.p.s.a. uzależnia zastosowanie tej instytucji od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Regulacja ta nakłada zarówno na Sąd, jak i na wnioskodawcę określone obowiązki. Strona skarżąca dążąc bowiem do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, opubl. w Lex pod nr 1464732). Ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, opubl. w Lex pod nr 1145639). We wniosku należy wskazać, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 763/14, opubl. w Lex pod nr 1470059). Przenosząc się na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Sąd uznał, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy nie tylko utrzymanej w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] , ale również zaskarżonej decyzji, a to z uwagi na sformułowany w treści tejże skargi "wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji". W dalszej kolejności Sąd nie przychylił się zarówno do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, albowiem nie wykazano należycie, że w stosunku do skarżącej zachodzą okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej instytucji. Za niewystarczające uznać należało odwołanie się do ogólnych stwierdzeń, że prowadzone postępowanie egzekucyjne z rachunków bankowych w znacznym stopniu utrudnia prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej i stawia ją w złym świetle wobec instytucji finansowych. Podobnie, jak w powołanych wcześniej sprawach o sygn. akt I SA/Gl 112/13 i SA/Gl 113/14 stwierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami, które zobrazowałyby aktualną sytuację finansową skarżącej i wskazywałyby na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnoszona okoliczność posiadania przez skarżąca "znacznego majątku znanego organom podatkowym", która również nie została potwierdzona stosownymi dokumentami, nie może także przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji obu instancji. Podkreślić wypada, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową, którą można zastosować, gdy sytuacja strony skarżącej może spowodować przewidziane w art. 61 § 3 P.p.s.a. skutki, zwłaszcza w sferze sytuacji majątkowej wyrażającej się w niemożliwości uregulowania swoich zobowiązań. Wtedy bowiem wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować niebezpieczeństwo wywołania szkody, niemożliwej do odwrócenia przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Sąd analizując akta sprawy również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. pozwalałyby na wstrzymanie wykonania decyzji. W szczególności taką okolicznością nie jest sama konieczność spłaty zobowiązania podatkowego przypisanego skarżącej decyzją pierwszoinstancyjną. W tym miejscu wskazać należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych powoduje dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, opubl. w LEX pod nr 742913). Także samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymania wykonania decyzji, gdyż stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FZ 331/11, opubl. w Lex pod nr 984365). Wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych nie ma charakteru nieodwracalnego, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może spowodować, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone i to wraz z odsetkami. Za uwzględnieniem wniosku nie może także świadczyć, akcentowana przez pełnomocnika skarżącej, kwestia naruszenia prawa przez organy podatkowe. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie sądowego postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku. W postępowaniu wpadkowym, dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji, bez znaczenia są zarzuty merytoryczne dotyczące wadliwości samej decyzji, albowiem przesłanki wstrzymania wykonania aktu przez sąd administracyjny odnoszą się jedynie do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a.