I SA/Gl 898/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego 2016 r. w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi jest w tej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 r. W motywach skargi, obaj skarżący kwestionują ustalenia poczynione przez Starostwo Powiatowe w C. odnośnie powierzchni ich działki. W tych ramach skarżący stwierdzili, że dane pochodzące z ewidencji gruntów stoją w sprzeczności z tym co wynika z aktu własności ziemi. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 7 zł), obaj skarżący wystąpili do Sądu o zwolnienie od obowiązku uiszczenia ww. opłaty sądowej (patrz pismo z dnia 17 sierpnia 2016 r.). W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W motywach wniosku H. Z. oświadczył, że ma [...] lat i jest bezrobotnym emerytem. Jego syn A. Z. również nie pracuje. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący wspólnie tworzą gospodarstwo domowe, na które składa się: dom o pow. 105 m2, działka zabudowana o pow. 684 m2 oraz łąka o pow. 17 arów. Jedynym źródłem dochodu skarżących jest świadczenie emerytalne H. Z. kwocie 1.337,88 zł netto. Do stałych miesięcznych kosztów utrzymania skarżący zaliczyli należności z tytułu: zużycia energii elektrycznej (99,32 zł), gospodarki odpadami (17 zł), zużycia wody (20,25 zł), zakupu węgla ( 123 zł), zakupu butli z gazem (34 zł), usług telekomunikacyjnych (26,78 zł). Dodatkowo raz w roku ponoszą opłatę z tytułu opróżnienia przydomowego szamba (81 zł). Z kolei rata kwartalna z tytułu podatku od nieruchomości wynosi 111 zł. Ustalono nadto, że skarżący wielokrotnie zwracali się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargami na decyzje organów podatkowych w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata podatkowe. Stało się tak w ubiegłym roku, gdy przedmiotem ich skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. Organ przyjął wówczas do opodatkowania: grunty rolne o pow. 0,0059 ha, budynek mieszkalny o pow. 75 m2, pozostałe budynki o pow. 36 m2 oraz grunty pozostałe, tj. 590 m2. Ta ostatnia pozycja, zdaniem skarżących, została błędnie przyjęta przez organ, wszak prawidłowa powierzchnia gruntu to 625 m2. Organ odwoławczy wyraźnie podkreślił, co zresztą było przedmiotem badania przez Sąd w toku rozpoznania sprawy, że kwalifikacji podatkowej dokonano w oparciu o aktualne wówczas dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (sygn. akt I SA/Gl 655/15). Identyczny stan faktyczny przedstawia się w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1037/14, w której przedmiotem zaskarżenia, H. Z. i A. Z. objęli decyzję ww. Kolegium dotyczącą wymiaru zobowiązania na 2014 r. Orzeczenia Sądu pierwszej instancji dotyczące poprzednich lat podatkowych zyskały przymiot prawomocnych. Wymaga odnotowania, że w sprawie I SA/Gl 655/14, która obejmowała zobowiązanie podatkowe na rok 2012, wyznaczony w niej adwokat, wniósł do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę H. Z. i A. Z.. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Wniosek skarżących nie może być uwzględniony. Co do zasady, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się w judykaturze, że o oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 P.p.s.a.) można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania strony skarżącej. Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Sytuacja taka zachodzi w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarga całkowicie powiela argumentację prawną ocenioną jako chybiona w ww. sprawach sądowoadministracyjnych. Skarga jest oczywiście bezzasadna, bowiem bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (por. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 oraz z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08; wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga w tej sprawie nie wnosi żadnych nowych argumentów prawnych lub faktycznych dotyczących zagadnienia tożsamego dla wszystkich ww. spraw zakończonych prawomocnymi wyrokami WSA w Gliwicach. Kolejna skarga H. Z. i A. Z. wyraża jedynie ich ciągłe niezadowolenie z decyzji organów administracji publicznej, kwestionując przy tym powierzchnie opodatkowanych składników majątku, nie powołując na poparcie swojej argumentacji żadnych aktualnych dokumentów źródłowych. Już przy pobieżnej analizie wstępnej skargi można skonstatować, że nie będzie ona możliwa do uwzględniania, bowiem tak samo jak we wcześniejszych sprawach skarżący nie przyjmują do wiadomość treści prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) oraz art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Reasumując, "pełne powielenie przez stronę w skardze zarzutów i argumentacji prawnej oraz twierdzeń dotyczących stanu faktycznego, przedstawionych już we wcześniejszych skargach wniesionych w sprawach o tożsamym przedmiocie (m.in. tym samym zobowiązaniu podatkowym za kolejne lata), a oddalonych prawomocnie przez sądy administracyjne, pozwala na stwierdzenie, że kolejna skarga jest oczywiście bezzasadna, co uzasadnia – na podstawie art. 247 P.p.s.a. – odmowę przyznania prawa pomocy. Tym sposobem realizowane jest ratio legis tego przepisu prawa, tj. racjonalne i gospodarne decydowanie przez wojewódzkie sądy administracyjne o przeniesieniu kosztów postępowania ze strony na ogół społeczeństwa (Skarb Państwa)." Cytowany wywód pochodzi z uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2015 r. w sprawie II FZ 684/15, którym oddalono zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające przyznania prawa pomocy z tych samych, co obecnie, powodów. W uznaniu Sądu, ilość i charakter spraw H. Z. i A. Z. podlegających kontroli sądowoadministracyjnej jednoznacznie dowodzi, że celem skarżących nie jest faktyczna obrona swoich praw w postępowaniu sądowym, lecz inicjowanie postępowań, które stanowią cel sam w sobie. O ile sąd zobligowany jest wszcząć postępowanie na skutek wniesienia każdej skargi, to już przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w tym postępowaniu, musi być racjonalnie uzasadnione. Sąd, jako gospodarz postępowania, będący jednocześnie dysponentem środków publicznych w tym zakresie, nie może akceptować sytuacji, w której koszty wszczętych przez skarżących, licznych i merytorycznie wątpliwych postępowań sądowych, zostałyby sfinansowane przez Skarb Państwa. W ocenie Sądu działania procesowe skarżących stanowią przykład nadużycia prawa do sądu powstałego w wyniku ignorowania wskazówek, których Sąd udzielał w toku rozpoznania spraw obejmujących poprzednie lata podatkowe. W wyroku z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 655/15, Sąd udzielił przecież wyraźnych wskazówek, akcentując, że "jeśli podatnicy kwestionują prawidłowość powierzchni posiadanego gruntu, która została ujawniona w ewidencji gruntów [taka sytuacja ma również miejsce w niniejszej sprawie – spr.], przysługują im w tej mierze inne instrumenty prawne, przy pomocy których mogą doprowadzić do zgodności stanu wynikającego z ewidencji ze stanem faktycznym. Dopiero ewentualne przeprowadzenie stosownego postępowania i zmiana zapisu w ewidencji, co do powierzchni działki, skutkować będzie przyjęciem do opodatkowania tej innej, zmienionej (zwiększonej) powierzchni. Drogą do zmiany powierzchni działki, w tym przypadku do jej powiększenia, nie może być postępowanie podatkowe." Z treści akt sprawy nie wynika, aby do dnia wydania zaskarżonej obecnie decyzji skarżący podjęli jakiekolwiek czynności, które mogłyby doprowadzić do zmiany zapisów w ewidencji gruntów. Takiej informacji pozbawiona jest również ich skarga. W tej sytuacji uznać należało, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Idąc o krok dalej, niż to uczynił Sąd w ww. wyroku, jedynie na marginesie wspomnieć wypada, że w sytuacji, gdy zamiarem skarżących nie jest – jak się wydaje - kwestionowanie decyzji organów podatkowych dotyczących podatku od nieruchomości, a tak naprawdę zmierzają do doprowadzenia do zgodności stanu wynikającego z ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym, pożądanym w ich przypadku winno być skorzystanie z instrumentów przewidzianych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1255). Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, "nieodpłatna pomoc prawna obejmuje: 1) poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym, o przysługujących jej uprawnieniach lub o spoczywających na niej obowiązkach lub 2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub 3) udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym." Uprawnionym do otrzymania takiej pomocy jest H. Z., a to po myśli art. 4 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Szczegółowe informacje zawarte są na stronie internetowej https://ms.gov.pl w zakładce "działalność" ("darmowa pomoc prawna"). Szczegółowych informacji w tym zakresie winien udzielać również właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego. Mając na względzie wszystkie podniesione wyżej argumenty, na podstawie art. 258 § 4 w związku z art. 247 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.