I SA/Gl 908/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A Sp. z o.o. w W. reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za miesiąc sierpień 2010 r. w wysokości 56.000,00 zł. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1074,00 zł pełnomocnik Spółki wniósł o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca wykazała w ubiegłym roku stratę w wysokości 2.344.896,11 zł. Zwrócił uwagę na prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne i związane z nim zajęcie rachunku bankowego skarżącej. Pełnomocnik podniósł, że Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych obniżając koszty funkcjonowania firmy. Wskazał w dalszej kolejności na postanowienie referendarza sądowego WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 68/11, którym zwolniono Spółkę od kosztów sądowych. Zgodnie z wnioskiem, stan rachunku Spółki wynosi 2,37 zł, wysokość jej kapitału zakładowego – 1.000.000 zł, zaś wartość środków trwałych – 13.545.277,28 zł. Do wniosku załączone zostały następujące kserokopie: wyciągu z rachunku bankowego Spółki, jej bilansu i rachunku zysków i strat za 2010 r., odpisu postanowienia referendarza WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2011 r. oraz dokumentów dotyczących postępowania egzekucyjnego (kopie czterech tytułów wykonawczych i związanych z nimi zajęć rachunku bankowego oraz m.in. praw wynikających z papierów wartościowych; zajęcia dotyczą następujących kwot: 80.124,70 zł, 17.415,10 zł, 425.128,20 zł i 71.093,50 zł). Referendarz sądowy w piśmie z dnia 27 października 2011 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: nadesłanie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat, odpisu pozostałej części sprawozdania finansowego skarżącej za ostatni rok, odpisu aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej, odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2010, odpisów deklaracji na podatek od towarów i usług oraz dla podatku od gier złożonych przez skarżącą za ostatnie trzy miesiące oraz odpisów raportów kasowych skarżącej za ostatnie trzy miesiące. Wykonując powyższe wezwanie, pełnomocnik przedstawił kserokopie: rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym za okres od 1 stycznia do 31 marca 2011 r. (wykazano w nim przychód netto w wysokości 28.693.707,82 zł, koszty operacyjne w wysokości 29.536.032,62 zł, w tym z tytułu opłat i podatków w wysokości 1.920.710 zł oraz stratę w wysokości 842.324,80 zł), deklaracji dla podatku od towarów i usług za okresy od lipca do września 2011 r. (podstawa opodatkowania w tych miesiącach wynosiła kolejno: 7.714.085 zł, 7.811.947 zł oraz 8.388.760 zł), deklaracji CIT-8 skarżącej za 2010 r. (wykazano w nim przychód w kwocie 150.195.624,28 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 158.525.966,41 zł i stratę w kwocie 8.330.342,13 zł), wyciągu z rachunku bankowego za październik 2011 r. (nie wykazujący żadnych operacji - saldo końcowe pozostało niezmienione) oraz ponownie bilansu na dzień 31 grudnia 2010 r. (wykazano w nim m.in. zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w wysokości 20.913.624,68 zł, w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń w wysokości 6.924.738,27 zł; zobowiązania te przewyższają wartości tak aktywów trwałych /16.323.249,02 zł/, jak i aktywów obrotowych /16.098.270,84 zł/). Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia wskazano, że pełnomocnik skarżącej nie wykonał wezwania referendarza w części, odnoszącej się do raportów kasowych oraz rachunków bankowych Spółki. Przedłożył bowiem tylko wyciąg z jednego rachunku bankowego, który od dłuższego czasu nie jest wykorzystywany do wykonywania jakichkolwiek operacji. Dodano, że skarżąca obraca przy tym bardzo dużymi środkami finansowymi – przedłożone dokumenty wskazują na wielkości milionowe. Zaznaczono, że prowadzenie egzekucji nie może samo przez się przemawiać na rzecz przyznania Spółce prawa pomocy. Nadto, wykazanie straty z prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami. Końcowo wskazano, że postanowienie referendarza sądowego, wydane w innym postępowaniu, na które powołuje się pełnomocnik Spółki, może wywierać skutki tylko w tamtym konkretnym postępowaniu. W złożonym terminowo sprzeciwie pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w większości automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być używane jedynie do czasu wygaśnięcia licencji. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Pełnomocnik dodał, że z uwagi na trudną sytuację finansową, w szczególności zaś zajęcie rachunku bankowego, przyznanie prawa pomocy Spółce jest uzasadnione. Powołał się również ponownie na postanowienie referendarza sądowego WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 68/11, którym zwolniono Spółkę od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim, co należy podkreślić, Spółka dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, bo wynoszącej 13.545.277,28 zł, co wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym. Pełnomocnik podaje wprawdzie w sprzeciwie, iż majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w "przeważającej części" automaty do gier o niskich wygranych, niemniej jednak, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wysokość środków trwałych oraz fakt, iż z pewnością nie stanowią ich wyłącznie tylko automaty do gier, majątek ten może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, tak w niniejszej sprawie jak również i w pozostałych sprawach z udziałem skarżącej, zawisłych przed tut. Sądem. Zaznaczyć tutaj należy, że jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, opubl. w bazie LEX pod nr 794951). W dalszej kolejności podnieść należy, że Spółka, pomimo deklarowanych i rzeczywistych problemów finansowych (w tym prowadzenia wobec niej egzekucji) funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji finansowej Spółki nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Co więcej, z przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny wpis sądowy w niniejszej i innych sprawach stanowi wartość niewspółmiernie niską. Dokonując analizy złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych, takich jak rachunek zysków i strat za rok 2010 oraz bilans należy dojść do wniosku, że posiadane przez Spółkę aktywa finansowe wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uwzględniając konieczność poniesienia kosztów także w pozostałych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Podkreślić przy tym dodatkowo trzeba, że strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywana przez Spółkę, jest wynikiem jedynie bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a zatem nie decyduje o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783832). Dodatkowo wytknąć należy pełnomocnikowi skarżącej, iż nie złożył w niniejszej sprawie kompletnego materiału źródłowego, o który był wzywany. Do wskazanych braków w tym materiale, pomimo uwag zawartych w postanowieniu referendarza sądowego, pełnomocnik skarżącej nie odniósł się również w złożonym sprzeciwie. Dotyczy to w szczególności rachunków bankowych Spółki. Przedstawiła ona bowiem w tym zakresie jedynie wyciąg z jednego rachunku, na którym od dłuższego czasu nie odnotowano jakiejkolwiek operacji finansowej. Informacja Spółki odnośnie jej rachunków bankowych zdaje się być zatem niekompletna, zważywszy fakt obracania przez skarżącą bardzo dużymi kwotami pieniężnymi. Spółka, co wynika ze złożonych przez nią dokumentów źródłowych, obsługuje zdarzenia gospodarcze, które w skali miesiąca oscylują w granicach 7-8 mln zł (por. kopie złożonych deklaracji VAT 7). Tymczasem z wyciągu z rachunku bankowego, przedstawionego Sądowi wynika, iż w okresie od 1 września 2011 r. do końca października 2011 r. nie odnotowano na nim żadnych transakcji, zaś saldo początkowe i końcowe wyniosło jedynie 2,37 zł. Odnosząc się z kolei do prezentowanego przez pełnomocnika skarżącej postanowienia referendarza sądowego WSA w Gdańsku należy zaakcentować, iż orzeczeniem tym zwolniono Spółkę od kosztów sądowych w konkretnym postępowaniu i nie jest ono wiążące w niniejszej sprawie. Jest tak tym bardziej dlatego, że wskazać można na szereg orzeczeń o odmiennej treści w sprawach z udziałem skarżącej (przykładowo postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II FZ 606/11, którym oddalono zażalenie Spółki na postanowienie WSA w Rzeszowie o sygn. akt I SA/Rz 450/11 z dnia 24 sierpnia 2011 r., którym odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy). Reasumując, zebrany w toku niniejszego postępowania materiał źródłowy nie pozwala zdaniem Sądu na stwierdzenie, że przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w odniesieniu do skarżącej zachodzi. Jest tak tym bardziej dlatego, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8; por. również postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783621). Końcowo należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt I FZ 463/04). Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.