I SA/Gl 936/15
WyrokWSA w Gliwicach2018-06-11
Skład orzekający: Teresa Randak, Bożena Suleja-Klimczyk, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli było ono wykonalne, powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji ostatecznej, nawet jeśli była wykonalna, powoduje unicestwienie skutków prawnych środków egzekucyjnych podjętych na jej podstawie, w tym przerwania biegu terminu przedawnienia. Zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie wadliwej decyzji nie może skutkować przerwą biegu terminu przedawnienia, gdyż obciąża to organ podatkowy, a nie podatnika. Ponadto, zmiana oceny materiału dowodowego lub odmienna wykładnia przepisów prawnych nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. określającą A S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2004 r. po wznowieniu postępowania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak podstaw do wznowienia postępowania, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących przedawnienia zobowiązania. Sąd uznał, że zobowiązanie przedawniło się, a decyzja została wydana z naruszeniem przepisów, w tym art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant specjalista Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A S. A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. po wznowieniu postępowania podatkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO lub Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - dalej O.p.) - po rozpatrzeniu odwołania B S.A. z siedzibą w K. - obecnie A S.A. w B. (dalej podatnik, strona lub Spółka) od decyzji Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004 - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] Wójt Gminy S. wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003-2006. W dniu [...] postępowanie to umorzył. W uzasadnieniu decyzji umarzającej wskazał, iż: "Długotrwałość postępowania była efektem zawiłości sprawy wynikającej z wątpliwości prawnych co do sposobu opodatkowania budowli posadzonych w wyrobiskach górniczych, co potwierdza stanowisko SKO przedstawione w postanowieniu z [...]. Ponieważ do chwili obecnej nie doszło do rozstrzygnięcia wspomnianych wątpliwości i nie można określić kiedy taka sytuacja będzie miała miejsce, organ podatkowy w tym stanie rzeczy nie znajduje podstaw do kwestionowania poprawności złożonych przez B deklaracji podatkowych".
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wznowił postępowanie podatkowe wobec Spółki. W tych ramach decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] i określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2003, 2004, 2004 i 2006. Decyzji tej następnie nadano rygor natychmiastowej wykonalności, niemniej jednak wydane w tym przedmiocie postanowienie z dnia [...] zostało uchylone przez Kolegium w dniu [...] a postępowanie w tej kwestii umorzono.
Na podstawie ww. decyzji pierwszoinstancyjnej zastosowano w dniu [...] środek egzekucyjny w postaci pobrania u dłużnika części należności, co według organu oznacza, że przerwany został bieg terminu przedawnienia a jego upływ nastąpi dopiero z datą [...].
W wyniku wniesionego odwołania ww. decyzja została orzeczeniem Kolegium nr [...] z dnia [...] uchylona, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Z kolei postanowieniem z dnia [...] organ zawiesił postępowanie prowadzone po wznowieniu postępowania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2006. Miało to związek ze skargą kasacyjną Spółki od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 596/09.
W tym miejscu SKO wyjaśniło, że organ po umorzeniu postępowania za lata 2003-2006 postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie podatkowe dotyczące określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2004, a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] określił wysokość tego zobowiązania za wskazane lata. Na skutek wniesionego odwołania Kolegium decyzją nr [...] z dnia [...] uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwag na znaczące braki postępowania dowodowego. Kolegium stwierdziło nadto, że mimo istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia [...] umarzającej postępowanie podatkowe za lata 2003-2006 organ ponownie wszczął postępowanie za okres 2003-2004.
Powyższa decyzja Kolegium została wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 596/09 uchylona, a skarga kasacyjna Spółki wniesiona od tego wyroku została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 922/10.
Wykonując ww. wyrok SKO decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003 i 2004 i umorzyło postępowanie w sprawie, z uwagi na istnienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] umarzającej postępowanie za te lata. Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszoinstancyjny podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] organ I instancji uchylił swoją decyzję z dnia [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie określenia Spółce należnego podatku od nieruchomości za 2004 r. i określił wysokość tego zobowiązania w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a następnie zastosowano środek egzekucyjny, o którym podatnik został zawiadomiony. W dniu [...] Spółce doręczono odpisy tytułów wykonawczych a [...] doszło do pobrania należności.
Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją SKO zaskarżoną w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że zobowiązanie Spółki w podatku od nieruchomości za 2004 r. nie uległo przedawnieniu. Po za tym organ odwoławczy podzielił zapatrywanie, że w sprawie zaistniały przesłanki wznowienia postepowania. W jego ocenie nowym dowodem w sprawie było pismo Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia [...]. Według organu nie można było pominąć, że Spółka wielokrotnie powoływała się na to pismo w odwołaniach od decyzji dotyczących opodatkowania budowli znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych i w skargach do sądu na decyzje SKO. Z jego treści wynika, że wymienione w dołączonych do pisma Spółki z dnia [...] zestawieniach podziemnych środków trwałych środki trwałe rodzaju 200 ujęte jako "wyrobiska górnicze" obejmują również budowle, które się w nich znajdują, a których Spółka, na wezwanie organu, nie wskazała. Innym, istotnym - zdaniem Kolegium - nowym dowodem były księgi rachunkowe Spółki za lata 2003 - 2004. Jak wyjaśnił organ, z ich treści wynika, że środki trwałe przedstawione uprzednio przez stronę w wykazach w rozbiciu na wyrobiska i budowle, ujęte są w powyższych księgach w sposób jednolity, bez takiego rozbicia i opatrzone nazwą "Budynki/budowle". Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, iż w oparciu o wskazane wyżej dowody ustalono, że w 2003 r. Spółka jako wyrobiska górnicze ewidencjonowała niejednorodne środki trwałe składające się z samej przestrzeni pod powierzchnią ziemi, oraz zlokalizowanych w niej obiektów, które należało zidentyfikować, czy są budowlami i stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Kolegium uznało też, że spełniającą cechy nowego dowodu okolicznością faktyczną jest sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków niektórych działek spółki jako gruntów ornych i nieużytków oraz niewykorzystywanie ich przez spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 2 i art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazał, że postępowanie podatkowe prowadzone w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. ma szczególny charakter. Nie zgodził się z argumentacją organów podatkowych, że w sprawie zostały ujawnione nowe i istotne dowody uzasadniające wznowienie postępowania, za wyjątkiem nowej istotnej okoliczności faktycznej dotyczącej niewykorzystywania gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako użytki rolne i nieużytki do prowadzenia działalności gospodarczej, co jednakże miałoby wpływ na opodatkowanie gruntów a nie budowli. Podkreślił, iż do umorzenia postępowania podatkowego w decyzji z 2007 r. nie doszło z tych względów, że organ podatkowy nie miał wiedzy odnośnie okoliczności posiadania przez stronę budowli w podziemnych wyrobiskach górniczych, ale z uwagi na wątpliwości natury prawnej w kwestii możliwości opodatkowania tego typu budowli. Tym samym, zdaniem pełnomocnika, brak było podstaw do wznowienia postępowania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną.
W toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w prawa i obowiązki B S.A. w K. wstąpiła A S.A. w B.
Na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wnioski i wywody skargi, a dodatkowo podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj.: art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm. dalej u.p.o.l.)
Postanowieniem z dnia 1 marca 2013 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z 24 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1094/14, którym Sąd oddalił skargę Spółki dotyczącą wznowienia postępowania podatkowego przez ten sam organ za 2003 r. W dniu 27 listopada 2017 r. zostało ono podjęte.
Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2018 r. pełnomocnik Spółki podniósł ponadto zarzut naruszenia art. 70 § 1 i 4 O.p. tj. przedawnienia zobowiązania za 2004 r. w świetle treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r. o sygn. akt I FPS 5/17, zgodnie z którą uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy, w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że za podstawę wyrokowania w analizowanym przypadku przyjęto wyżej wskazany stan faktyczny, który - jako niesporny - nie wymaga ponownej prezentacji. Jego analiza nie pozostawia z kolei wątpliwości, że u podstaw zaistniałego sporu legła odmienna ocena spełnienia przesłanki wznowienia postępowania podatkowego określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., natomiast zagadnieniem, które przez Spółkę początkowo nie było eksponowane, a następnie zostało podniesione stała się kwestia przedawnienia wymierzonego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. Jest przy tym rzeczą oczywistą, że drugi z sygnalizowanych problemów ma znaczenie kluczowe, albowiem już samo stwierdzenie przedawnienia zobowiązania podatkowego niemożliwym czyni orzekanie w przedmiocie jego wysokości i to niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie takie ma być podjęte w ramach postępowania zwyczajnego, czy też - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - w trybie nadzwyczajnym.
Mając na względzie powyższe, odnotować trzeba, że kwestią przedawnienia zobowiązania podatkowego zajmował się już kilkukrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. I tak w uchwale z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13 Sąd ten przyjął, że skoro umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dalej powoływanej jako: u.p.e.a, powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności i będących ich następstwem środków egzekucyjnych, to zostaje również uchylony skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, który nastąpił w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (pkt 8.8. uzasadnienia uchwały). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił też, że dotychczasowe (odmienne od powyższego) stanowisko judykatury bazowało na poglądzie, że wyeliminowanie z obrotu rozstrzygnięcia organu w trybie "zwykłym" powoduje skutki ex nunc, a w trybie nadzwyczajnym ex tunc. Pomijało ono jednak istotną dla tego zagadnienia treść art. 60 § 1 u.p.e.a. lub - w sytuacji jego analizy - bazowało na wadliwym poglądzie, że na jego podstawie następuje uchylenie tylko czynności egzekucyjnych (a nie: skutków wywołanych przez te czynności na gruncie stosunków z zakresu zobowiązań podatkowych). Dalej Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że także w doktrynie prawa administracyjnego obowiązuje reguła, że sankcja wzruszalności, zastosowana wobec aktu administracyjnego, przerywa zdolność do wywołania skutków prawnych od momentu wejścia do obrotu prawnego aktu uchylającego akt wadliwy z zachowaniem skutków prawnych wywołanych (ex nunc) i jedynie sankcja nieważności oznacza pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez wadliwy akt od samego początku (ex tunc). Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził jednak przekonanie, że zasada ta nie może mieć pierwszeństwa przed jednoznaczną normą art. 60 § 1 u.p.e.a., a wynikający z niej skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, polegający na przywróceniu stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji, odpowiada sankcji wzruszalności orzeczeń administracyjnych o skutkach ex tunc (za wyjątkiem przypadków nabycia praw przez osoby trzecie).
W świetle motywów powołanej wyżej uchwały należy wyprowadzić dalsze wnioski i stwierdzić, że nie mogą powodować przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego czynności egzekucyjne dokonane na wadliwej podstawie, a więc m. in. na podstawie nieostatecznej decyzji, nawet jeśli była ona wykonalna, ale jednak w dalszym toku postępowania podatkowego okazała się niezgodna z prawem i została uchylona przez organ odwoławczy na mocy art. 233 § 2 O.p. Co do zasady, niezgodność z prawem podstawy wystawienia tytułu wykonawczego to nie tylko niezgodność z prawem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ale tym bardziej niezgodność z prawem wykonywanej decyzji nieostatecznej, z której wynika egzekwowana należność. W każdej z tych sytuacji tytuł wykonawczy nie ma legalnej podstawy, co niewątpliwie, z istoty rzeczy, okazuje się stosownie później. Zawsze jednak z takim skutkiem, że zastosowane środki egzekucyjne tracą przymiot legalności w tym znaczeniu, że nie mogą powodować przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, o której stanowi art. 70 § 4 O.p. Ryzyko wykonywania decyzji nieostatecznej spoczywa bowiem na organach podatkowych, nie może natomiast obciążać podatnika.
Rozpoznając niniejszą sprawę koniecznym jest również uwzględnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I FPS 5/17, zgodnie z którą - jak już wspomniano - uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż "nie do pogodzenia z zasadą państwa prawa, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, jest sytuacja, gdy naruszenie prawa przez organy państwa (tylko bowiem w takim przypadku decyzja może być uchylona) powodowałoby konsekwencje korzystne dla państwa (w postaci dłuższego okresu do dochodzenia wykonania obowiązku), a niekorzystne dla podatnika (por. W. Morawski, Tytuł wykonawczy a bieg terminu przedawnienia, Prawo i Podatki z 2007 r., Nr 8, s. 30, H. Filipczyk, Wadliwa czynność egzekucyjna a przerwanie biegu terminu przedawnienia, Prawo i Podatki z 2012 r., nr 9, s. 18). Skoro podatek zapłacony lub pobrany na podstawie uchylonej decyzji stanowi z mocy art. 72 § 1 pkt 1 O.p. nadpłatę, to sam ustawodawca uznaje go za kwotę uiszczoną bez ustawowego obowiązku jej zapłaty (por. L. Etel, dz. cyt., s. 603, J. Zubrzycki , [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 455). Przy podatkach powstających z mocy prawa podatkiem należnym jest po uchyleniu decyzji ponownie podatek wynikając z deklaracji podatkowej. Tym samym zastosowanie środka egzekucyjnego w celu pobrania kwoty, stanowiącej ostatecznie podatek nienależny, nie powinno skutkować przerwą biegu terminu przedawnienia. Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca - przy definiowaniu nadpłaty - nie różnicuje, czy powstała ona w wyniku uchylenia decyzji czy też była wynikiem stwierdzenia jej nieważności (art. 77 § 1 pkt 1 O.p.). Charakter naruszenia prawa nie powinien więc mieć decydującego znaczenia dla oceny, czy skutek zastosowania środka egzekucyjnego powinien zostać unicestwiony. Jeżeli zatem uchylenie decyzji ostatecznej unicestwia jej skutki, czego wyrazem jest powstanie prawa do żądania zwrotu kwoty na jej podstawie wyegzekwowanej jako nienależnej (nadpłaty), brak podstaw do twierdzenia, że podjęte w oparciu o tę decyzję środki egzekucyjne oraz ich skutki pozostają w mocy, skoro "odpadła" podstawa prawna ich zastosowania, co wymaga przywrócenia stanu, jaki istniał przed dokonaniem pierwszej czynności egzekucyjnej. Odnosi się to również do skutku, który powstał na podstawie art. 70 § 4 O.p., tzn. przerwania biegu przedawnienia w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego na podstawie wadliwej decyzji.
Ponadto przyjęcie koncepcji, że skutek w postaci przerwy biegu terminu przedawnienia zostaje unicestwiony wyłącznie w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie prowadzi zaś do niego tylko uchylenie decyzji ostatecznej, prowadziłoby do niemającego uzasadnienia w przepisach prawa i sprzecznego z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP zróżnicowania sytuacji prawnej podatników na podstawie kryterium majątkowego. Kryterium różnicującym sytuację podatników powinny być bowiem wyłącznie okoliczności prawnie znaczące dla określenia obowiązku podatkowego i wysokości zobowiązania, a nie istnienie majątku, z którego można egzekwować podatek (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, OTK-A z 2013 r., nr 7, poz. 97 i Dz.U. z 2013 r. poz. 1313)".
Z powyższych uchwał, którymi Sąd orzekający w niniejszej sprawy jest związany z uwagi na treść art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.) wynika, że obowiązek zapłaty podatku jest wymagalny tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje decyzja wymierzająca podatnikowi zobowiązanie w tym przedmiocie. Uchylenie takiej decyzji sprawia z kolei, że zastosowane środki egzekucyjne nie powodują przerwania biegu przedawnienia i to nawet jeśli postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało zaskarżone.
W świetle powyższego należy uznać, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja określająca Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r., mimo że wydana w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, została podjęta z naruszeniem art. 70 § 1 O.p. Stało się tak dlatego, że biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ostatecznie nie przerwało zastosowanie środka egzekucyjnego w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie decyzji Wójta z dnia [...], gdyż decyzja ta została uchylona przez Kolegium decyzją z dnia [...], a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] doprowadziło tym samym do zniweczenia wszelkich skutków prawnych środków egzekucyjnych, jakie zostały podjęte w związku z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a wśród nich - także skutku przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 4 O.p. To z kolei powoduje, że kolejna decyzja organu I instancji z dnia [...] i utrzymująca ją w mocy decyzja SKO z dnia [...] zostały wydane już po upływie terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r.
Stwierdzenie zaistnienia tej okoliczności stanowiło wystarczający warunek uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie był to jednak jedyny jej mankament, gdyż rozstrzygnięcie to zostało również podjęte z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Dostrzeżenia wymaga, że w tej kwestii wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1840/15, który został wydany w analogicznej sprawie dotyczącej zobowiązania Spółki w podatku od nieruchomości za 2003 r. Wyrokiem tym NSA uchylił wyrok tut. Sądu o sygn. akt I SA/Gl 1094/14 i przedstawił następujące tezy:
1) Zmiana oceny materiału dowodowego nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania i realizować celów regulacji zawartych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Podważanie ocen przyjętych wcześniej na rzecz sformułowania ocen odmiennych przyjętych po wznowieniu postępowania, stanowi nadużycie prawa procesowego;
2) Wadliwość postępowania objawiająca się brakiem inicjatywy dowodowej organu podatkowego, mającej swe umocowanie w przepisach art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p., obciąża skutkami wyłącznie organ podatkowy a nie stronę postępowania;
3) Nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania odmienna wykładnia przepisów prawnych. W świetle art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie jest ona ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania podatkowego, nawet gdy jest rezultatem interpretacji innych organów administracji publicznej.
Mając na względzie powyższe, podkreślenia wymaga, że Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela spostrzeżenia wyartykułowane w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ich przeniesienie na grunt niniejszej sprawy wymaga z kolei stwierdzenia, że ani wspomniane wyżej pismo Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia [...], ani księgi rachunkowe Spółki za lata 2003-2004 nie stanowią nowych dowodów w sprawie, gdyż w celu prawidłowego ustalenia przedmiotu opodatkowania ich treść nie ma żadnego znaczenia. Dla kwalifikacji określonych obiektów do budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. nie jest wszak istotne, w jaki sposób obiekty te zostały ujęte w księgach rachunkowych Spółki. Irrelewantne w tym względzie są również zapatrywania Urzędu Statystycznego w kwestii poprawnej interpretacji przepisów dotyczących Klasyfikacji Środków Trwałych, a zatem norm powszechnie obowiązujących. Tak samo przymiotu "nowości" nie można przypisać nieuwzględnieniu danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków czy pominięciu faktu niewykorzystywania przez spółkę niektórych gruntów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Dostrzec bowiem trzeba, że jakkolwiek okoliczności te w dacie orzekania przez organ istniały i nie były mu znane, to jednak nieznajomość ta była wynikiem braku inicjatywy dowodowej samego organu, a zatem to po jego stronie należy dopatrywać się przyczyn zaistnienia tego stanu rzeczy. W tym kontekście trzeba powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że wadliwość postępowania objawiająca się brakiem inicjatywy dowodowej organu podatkowego, mającej swe umocowanie w przepisach art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., obciąża skutkami wyłącznie organ (a nie stronę postępowania). Organ, który daną okoliczność mógł był ustalić, lecz tego nie uczynił nie może więc tego zaniechania sanować wznowieniem postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Konkludując, zaistnienie powyższych uchybień musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Niezbędne staje się również podkreślenie, że Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 145 § 3 P.p.s.a., albowiem z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by organ odwoławczy zbadał, czy w sprawie zachodzą przesłanki inne niż powyżej wskazane, a skutkujące przerwaniem bądź zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Stąd jedynie dodać trzeba, że Kolegium będzie zobligowane poczynić niezbędne w tym zakresie ustalenia w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, a w razie ustalenia takich okoliczności oceni, czy orzekanie w kwestii wysokości zobowiązania podatkowego może nastąpić w ramach postępowania wznowionego na podstawie przyjętych w niniejszej sprawie dowodów i okoliczności. Uwzględni przy tym spostrzeżenia wyartykułowane w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a., ustalając je na kwotę 457 zł.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło